ziemskie bieguny

pioc, "New Scientist"

Układ Słoneczny. Księżyc. Ogrzewa ziemskie bieguny

Układ Słoneczny. Księżyc. Ogrzewa ziemskie bieguny

11-01-1997. Choć jego srebrna poświata wydaje się zupełnie zimna, Księżyc potrafi o ponad pół stopnia Celsjusza podnieść temperaturę na ziemskich biegunach!

Zamiana północy z południem

Ziemskie bieguny magnetyczne zaczynają zamieniać się miejscami - piszą naukowcy w najnowszym "Nature". Sugerują to dziwne anomalie wykryte w ziemskim polu magnetycznym.

Produktywna klęska Biennale

Wracając z największego pokazu sztuki współczesnej na kuli ziemskiej - Documenta 13 w Kassel - po drodze oglądam 7. Biennale w Berlinie. Te dwie imprezy różnią się od siebie jak dzień i noc, biegun i Sahara, warcaby i poker.

Układ Słoneczny. Ziemia. Zmiany nachylenia osi

lodowcowych. Klimat się oziębił, a inwazja lodowców nie zatrzymała się na średnich szerokościach geograficznych. Nasza planeta pokryła się wtedy lodem o grubości kilometra, od biegunów aż po pokryty dziś bujną roślinnością równik. Z oddali musiała przypominać śnieżkę (pisaliśmy o tym w "Gazecie" z 9

Ziemia maksymalnie zbliżyła się do Słońca. Ale cieplej nie będzie

Ziemia maksymalnie zbliżyła się do Słońca. Ale cieplej nie będzie

kilkuprocentowe wahania odległości od gwiazdy nie mają większego wpływu na nasłonecznienie i temperaturę. Decydujące w tym wypadku jest nachylenie osi ziemskiej. W tej chwili biegun północny jest odchylony w przeciwną stronę niż Słońce i z tego powodu nasza gwiazda wznosi się nisko nad horyzontem, a dzień jest

Dni są coraz dłuższe także przez globalne ocieplenie

Dni są coraz dłuższe także przez globalne ocieplenie

- Aby zrozumieć przyczyny zmian poziomu wód w morzach i oceanach, musimy się lepiej przyjrzeć dynamice przepływów wewnątrz jądra Ziemi - powiedział Mathieu Dumberry, profesor z Uniwersytetu Alberty. Topnienie lodowców na biegunach może wpływać na zmianę prędkości ruchu obrotowego Ziemi. Spowodowane

Musisz ją dziś zobaczyć. Na następną taką pełnię Księżyca przyjdzie nam czekać blisko 20 lat!

Musisz ją dziś zobaczyć. Na następną taką pełnię Księżyca przyjdzie nam czekać blisko 20 lat!

Księżyc powstał wskutek gigantycznej kosmicznej kolizji - zderzenia Ziemi z globem dwa razy masywniejszym od Marsa. Ale gdyby do tej katastrofy nie doszło, być może na kuli ziemskiej nie byłoby dziś życia, a z pewnością wyglądałoby ono inaczej. Pierwsze organizmy jednokomórkowe, które pojawiły się na

(Nie)zwykłe wydarzenie. Bieguny Słońca zamienią się miejscami [WIDEO]

(Nie)zwykłe wydarzenie. Bieguny Słońca zamienią się miejscami [WIDEO]

Według wszelkich pomiarów Słońce jest "trzy, cztery miesiące przed całkowitym odwróceniem biegunów magnetycznych", mówi Todd Hoeksma z Uniwersytetu Stanforda w USA. Chociaż echa takiego przebiegunowania będą widoczne w całym Układzie Słonecznym, nie ma się czego obawiać. Zdarza się to w

Czy magnes może mieć jeden biegun? Na tropie magnetycznego jednorożca

Czy magnes może mieć jeden biegun? Na tropie magnetycznego jednorożca

mi żona, zaglądając przez ramię - że nie chodzi o sklep z alkoholem. Mówiąc już serio, monopol magnetyczny to cząstka elementarna, która ma tylko jeden biegun magnetyczny. Dziwne, prawda? Normalnie magnes ma dwa bieguny, zwykle jeden nazywa się południowym, a drugi - północnym (na wzór ziemskich

Tak wyglądała Ziemia 3 mld lat temu. Zdziwisz się

Tak wyglądała Ziemia 3 mld lat temu. Zdziwisz się

wypiętrzających się łańcuchów górskich. Uczeni uważają, że tektonika płyt to ziemska specjalność. Nasza planeta miałaby być wyjątkowa nie tylko z powodu tego, że blisko 70 proc. jej powierzchni przykrywa ocean, w jej atmosferze jest tlen i ma ona bogatą biosferę. Według dzisiejszej wiedzy tektonika płyt nie targa

Kiedy biegun znajdzie się w Polsce?

Kiedy biegun znajdzie się w Polsce?

Tak, odwrócenie się ziemskiego magnesu - zamiana jego biegunów - to jedna z dyżurnych katastrof, którymi się nas straszy. Czy słusznie?Zacznijmy od tego, że te bieguny nigdy nie tkwiły w miejscu, stale wędrują, ostatnio w tempie 60 km na rok. Kiedy brytyjski badacz James Clark Ross w 1831 r. jako

Krótka historia nieba

Krótka historia nieba

, który zostanie lekko przechylony. Dlatego biegun niebieski - punkt przecięcia ziemskiej osi ze sferą niebieską - zmienia swoje położenie. Bardzo powoli zatacza na niebie spore koło, powracając w to samo miejsce po mniej więcej 26 tys. lat. Dzisiaj biegun jest w pobliżu miejsca, gdzie znajduje się

Na Marsie są lodowce. Przegapiliśmy je, bo były niewidoczne

Na Marsie są lodowce. Przegapiliśmy je, bo były niewidoczne

utrata wody, która parując, nie zatrzymywała się w atmosferze, tylko uciekała w kosmos. Niecała woda jednak uciekła. Wiele lat temu dzięki obserwacjom naukowcy stwierdzili, że na biegunach planety znajdują się czapy lodowe zamarzniętej wody. Okazuje się jednak, że takie lodowce znajdują się też w innych

NASA ogłasza: przekręcają się bieguny magnetyczne Słońca

NASA ogłasza: przekręcają się bieguny magnetyczne Słońca

mniejszy - zaledwie o jedną, najwyżej dwie dziesiąte stopnia. A kiedy zamienią się ziemskie bieguny? Ziemski magnes także słabnie - w ostatnim stuleciu o 10 proc. Może to początek scenariusza, który w dziejach Ziemi wielokrotnie się zdarzał. Pole słabnie, bieguny są ruchliwsze, wędrują coraz śmielej

Sopot. Powrócił polski jacht, który opłynął biegun północny

Jacht "Lady Dana 44" jest pierwszym polskim jachtem, który opłynął biegun, oraz pierwszym polskim jachtem, który przepłynął w bardzo trudnych warunkach nawigacyjnych Przejście Północno-Wschodnie, czyli akweny Arktyki Rosyjskiej. To także pierwszy polski jacht, który przepłynął Przejście

Za kilka godzin cień Księżyca muśnie Ziemię

Za kilka godzin cień Księżyca muśnie Ziemię

Zaćmienia Słońca nie są rzadkością w Układzie Słonecznym, ale na Ziemi są wyjątkowe. Unikalny stosunek rozmiarów ziemskiego Księżyca i Słońca (400:1) i odległości obu obiektów od Ziemi (też 400:1) sprawiają, że zarówno Słońce, jak i Księżyc na naszym niebie mają takie same rozmiary kątowe - ok. 0,5

Ocean na Marsie? Być może nigdy nie istniał

Ocean na Marsie? Być może nigdy nie istniał

klimacie zbliżonym do ziemskiego, a na jego północnej półkuli znajdował się rozległy ocean. Powstała ona na podstawie kilkuletnich obserwacji za pomocą ziemskich teleskopów. Uczeni wyliczyli, że około 4,3 mld lat temu na Marsie mogło być tyle wody, że była ona w stanie pokrywać nawet cały glob. Ci bardziej

Badająca Plutona sonda New Horizons żyje i "jest szczęśliwa"! Naukowcy przed chwilą dostali pierwszy sygnał

Badająca Plutona sonda New Horizons żyje i "jest szczęśliwa"! Naukowcy przed chwilą dostali pierwszy sygnał

odkrył Plutona, był on ledwie małą plamką na zdjęciu z teleskopu. Zlewał się z obrazem swojego księżyca Charona, który został odkryty dużo później, bo dopiero w 1978 r. Jeszcze później, w połowie lat 90., za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble'a, który krąży na orbicie ponad woalem ziemskiej atmosfery

Żegnaj, Messengerze! Spokojnie rozbij się na Merkurym

Żegnaj, Messengerze! Spokojnie rozbij się na Merkurym

planecie znacznie więcej niż kilka lat temu. Przede wszystkim Messenger potwierdził, że w zlokalizowanych w pobliżu biegunów planety wiecznie zacienionych kraterach znajdują się obfite pokłady lodu wodnego i zawierających węgiel związków organicznych. Te substancje zostały najprawdopodobniej dostarczone na

Wczoraj Ziemia znalazła się najbliżej Słońca!

Wczoraj Ziemia znalazła się najbliżej Słońca!

lipca. Te wahania odległości nie mają jednak większego wpływu na nasłonecznienie i temperaturę, bo decydujące w tym wypadku jest nachylenie osi ziemskiej. W tej chwili biegun północny jest odchylony w przeciwną stronę niż Słońce, więc promienie słoneczne padają u nas pod dużo większym kątem niż latem

Po najsilniejszym w tym roku rozbłysku na Słońcu w stronę Ziemi zmierza chmura plazmy

Po najsilniejszym w tym roku rozbłysku na Słońcu w stronę Ziemi zmierza chmura plazmy

magnetyczne, które potrafi odchylić strumień naładowanych cząstek z kosmosu, kierując je w stronę biegunów. Ta ochronna bariera może jednak ulec naruszeniu, jeżeli kierunek pola magnetycznego słonecznej chmury jest przeciwny niż ziemskiego pola, bo wtedy będą się one wzajemnie znosić. Ziemia na chwilę

Polski jacht jako pierwszy w historii dopłynął na żaglach do Antarktydy

Polski jacht jako pierwszy w historii dopłynął na żaglach do Antarktydy

silnika, aby wspomóc żagle. Wyłączyliśmy go natychmiast po minięciu zagrożenia. W sumie prawie 700 godzin na żaglach - poinformował kapitan. Zatoka Wielorybów to wielka wyrwa w szelfowym lodowcu Rossa położona w miejscu, gdzie morze dochodzi najbliżej do bieguna południowego. Najzimniejszy na świecie

Polski jacht jako pierwszy w historii dopłynął na żaglach do Antarktydy

wspomóc żagle. Wyłączyliśmy go natychmiast po minięciu zagrożenia. W sumie prawie 700 godzin na żaglach" - poinformował kapitan. Zatoka Wielorybów to wielka wyrwa w szelfowym lodowcu Rossa położona w miejscu, gdzie morze dochodzi najbliżej do Bieguna Południowego. Najzimniejszy na świecie akwen

"Druga Ziemia", "Ziemia 2.0". Czego się możemy na niej spodziewać?

, mimo podobnej ilości promieniowania otrzymywanej ze Słońca na powierzchni nowo odkrytej planety może być znacznie cieplej. Ile cieplej, tego nie wiemy. Ale wiemy, że ziemska atmosfera jest bardzo czuła na naprawdę niewielkie wahania gazów cieplarnianych. Przy zawartości dwutlenku węgla 200 ppm

Specjaliści z NASA modelują klimat drugiej Ziemi

astrobiolodzy nie mogą się dogadać, co ono dokładnie oznacza. Czy np. w Układzie Słonecznym oprócz Ziemi znajdują się w niej także Wenus i Mars? Dzisiaj nie widać na nich życia. Ale naukowcy uważają, że kiedyś po Czerwonej Planecie, teraz pustynnej, płynęły rzeki, a jej biegun północny otaczał potężny ocean

Dziś z "Wyborczą" mapa nieba. Obserwacje czas zacząć!

astronomiczny świt. Jakie atrakcje czekają nas na letnim niebie 2015? W wakacje bądźmy astronomamiKrótka "noc" niesie ze sobą jednak sporo atrakcji. Słońce płytko pod horyzontem pozwala zobaczyć wyjątkowe obłoki srebrzyste. Jest to opadający do ziemskiej atmosfery pył kosmiczny, który na wysokości ok

Zesłanie bieguna na Syberię

Biegun magnetyczny Ziemi nie pokrywa się z biegunem geograficznym (tj. miejscem, gdzie oś obrotu kuli ziemskiej przebija jej powierzchnię). A ponadto jest ruchomy, stale wędruje - ostatnio w tempie 40 km rocznie. Po raz pierwszy na biegun magnetyczny dotarł James Clark Ross 1 czerwca 1831 roku

Co by było, gdyby zabrakło Księżyca?

Pamiętacie brytyjski serial "Kosmos 1999"? Księżyc zostaje wyrzucony z orbity ziemskiej po eksplozji radioaktywnych odpadów składowanych na jego powierzchni. Serial opowiada o perypetiach załogi stacji kosmicznej Alpha, która wraz ze Srebrnym Globem oddala się w siną dal. Mnie jednak

Jakie to będzie piękne samobójstwo!

nawet dziwaczka. Kręci się wokół swojej osi w stronę przeciwną niż inne planety Układ Słonecznego (dlatego Wenusjanom słońce wschodzi na "zachodzie", a zachodzi na "wschodzie"). Jej dzień jest dłuższy od roku, bo ten pierwszy trwa 243 ziemskie doby, a ten drugi 224,7 naszej doby

Zorza rozbłysła nad Polską

z rana. Naładowane cząsteczki są odchylane w ziemskim polu magnetycznym w kierunku biegunów, gdzie zderzają się z cząstkami atmosfery, wywołując ich świecenie. Zorze pojawiły się najpierw nad Kanadą i Stanami Zjednoczonymi. Wieczorem rozbłysło niebo także nad Europą, bo Ziemia wciąż przechodziła

Nobla nie będzie. Jedno z najważniejszych odkryć w astrofizyce dosłownie obróciło się w pył

sensacyjną pracę z zeszłego roku. Nie ma w tym nic dziwnego, tak działa prawdziwa nauka. Odkrycie po prostu nie wytrzymało próby weryfikacji. Przypomnijmy, że sensacyjne doniesienie opierało się na obserwacjach radioteleskopu BICEP2 umieszczonego na biegunie południowym. Wykrył on charakterystyczne drobne

Transmisja na żywo z zorzy polarnej nad Grenlandią

2013 roku. Jedną z konsekwencji jest wzrost emisji wysokoenergetycznych cząstek elementarnych ze Słońca (tzw. wiatru słonecznego). Gdy docierają one do atmosfery Ziemi, ziemskie pole magnetyczne kieruje je w stronę biegunów. Na wysokości 100-400 km cząstki wiatru słonecznego, przede wszystkim elektrony

Polski jacht jako pierwszy w historii dopłynął na żaglach do Antarktydy

Bieguna Południowego. Najzimniejszy na świecie akwen odgradza od reszty oceanów kilkusetkilometrowa bariera zbitego paku lodowego, który otwiera się tylko na kilka tygodni w roku. "Brzegi morza wyznaczają południowy kres ziemskich oceanów. Dalej na południe już tylko lód i śnieg. Kilka razy w roku

Globalne ocieplenie mrozi ocean opływający Antarktydę

w rekordowym tempie. Odwilż szczególnie przyspieszyła w ostatnim półwieczu.Dzieje się tak dlatego, że w tym okresie przedłużył się tam letni sezon topnienia - donoszą z kolei inni brytyjscy naukowcy w "Journal of Geophysical Research".Obok Arktyki po przeciwnej stronie kuli ziemskiej

"Marsjanin". Ile w nim science, a ile fiction?

się też to, że marsjańską glebę można wykorzystać do hodowli roślin. Pozwala na to jej podobny do ziemskiego skład chemiczny. - NASA prowadziła takie eksperymenty - mówi Dave Lavery - i jest to możliwe. Ale czy Mark Watney mógłby przeżyć na samych ziemniakach? Nawet obliczywszy dokładnie, ile

W tym jeziorze jest więcej węglowodorów niż zasobów ropy naftowej na całej Ziemi

spotkaniu Amerykańskiej Unii Geofizycznej w San Francisco, okazuje się, że najwyższe fale na zbiorniku Ligeia Mare położonym niedaleko bieguna północnego Tytana mają wysokość ledwie 1 mm. Jak to możliwe? Uczeni nie wiedzą. Spekulują, że może kiedy na Tytanie nadejdzie lato, powieje tam silniej. Jeden rok

Amazja czyli Ziemia za 100 mln lat: zobacz wizualizację

Zgodnie z obowiązującą od drugiej połowy XX w. teorią tektoniki płyt ziemskie kontynenty nie są na stałe "przyspawane" do swoich miejsc. Są częścią wielkich płyt tektonicznych, które dryfują po morzu magmy niczym papierowe stateczki puszczane przez dzieci w parkowych stawach. Niektóre

Fizyka Świętego Mikołaja, czyli naukowe wyjaśnienie cudu

dalej w drogę. Zakładając, że domy są w miarę równomiernie rozrzucone po całej kuli ziemskiej, sanie Mikołaja musiałyby sunąć z prędkością ok. 1,8 tys. km/s, a więc 5 tys. razy większą niż prędkość dźwięku w powietrzu, tysiąc razy szybciej niż najszybsze ponaddźwiękowe myśliwce, sto razy szybciej niż

Trzęsienie ziemi w Nepalu. Dlaczego ziemia zatrzęsła się w Himalajach?

skały, czyli ląd - można by porównać do lodowej kry dryfującej po oceanie. Ta kra to płyty tektoniczne, a oceanem są płynne skały płaszcza ziemskiego, czyli warstwy Ziemi, która zaczyna się kilkadziesiąt kilometrów pod naszymi stopami, a kończy na głębokości kilku tysięcy kilometrów. Nie wiemy do końca

Woda. Gdzie znika, gdy jej nie ma?

, właściciel blisko 97 proc. zasobów wody na Ziemi - nie tylko słonej w smaku, ale rzeczywiście będącej roztworem różnych minerałów, które ocean wypłukuje, przepływając przez skorupę ziemską. Jak obliczają uczeni, każdego dnia ocean, grunt i biosfera zasilają atmosferę aż w 1170 km sześc. wody. W sumie

Atomowe grzyby. Czy wyrosną jeszcze na Ziemi?

mniejsza niż energia ruchu wirowego Ziemi. Jedno z największych trzęsień ziemi o amplitudzie 9,3 na Sumatrze w 2004 roku wyzwoliło skumulowaną energię aż 100 tys. car-bomb. A tylko minimalnie zatrzęsło kulą ziemską. Biegun północny przesunął się o kilka centymetrów, a doba skróciła o kilka milisekund

Co z tym Słońcem?

wysokiej energii emitują ciała bardzo rozgrzane. Ponieważ jednak to promieniowanie jest silnie rozpraszane przez ziemską atmosferę, musi być obserwowane spoza Ziemi. Dziś dryfująca 1,5 mln km nad powierzchnią naszej planety sonda SOHO bezustannie mierzy szybkość zmian pola magnetycznego tarczy słonecznej

Światło wraca do Arktyki

Nachylenie równika Ziemi będzie w najbliższych tysiącach lat powoli się zmniejszać, a biegun północny "odsuwać" od Słońca. Dlatego powinniśmy już zmierzać do kolejnej epoki lodowej. A jednak żyjemy dzisiaj w epoce globalnego ocieplenia. Naturalne wahania ziemskiego klimatu zostały bowiem "

Fizyka św. Mikołaja, czyli naukowe wyjaśnienie cudu

nikt z żyjących nie ma dostępu. Zresztą Harden także przyznaje, że nie wszystko wiemy o ziemskiej faunie i przechodzi do argumentów cięższego kalibru, które są już poparte ścisłymi rachunkami. Wylicza, że na Ziemi żyje blisko 2 mld dzieci i nawet jeśli odliczymy dzieci żyjące w rodzinach wyznań innych

Słabnie pole magnetyczne Ziemi

, że jesteśmy w przededniu odwrócenia kierunków ziemskiego pola magnetycznego - tj. zamiany miejscami jego biegunów, co zdarzało się w przeszłości średnio raz na 200 tys. lat. W okolicach południowej Afryki odkryto nawet spory obszar, gdzie kierunek pola lokalnie już się odwrócił. W czasie zamiany

Obcy z Tytana

- opowiada McKay.Obserwacje dokonane przez Cassini pokazały, że burze i chmury najczęściej przewijają się w okolicach biegunów. Niebo nad równikiem było ich pozbawione przez większość czasu.Potem Cassini dostrzegł jedno jezioro na biegunie południowym i cały zespół jezior na biegunie północnym. Największe

Wyczyn Ślązaków ważniejszy od skoku ze stratosfery Felixa Baumgartnera

;. Inne nominowane do głównej nagrody osiągnięcia to: skok ze stratosfery Felixa Baumgartnera, wyprawa Aleksa Gamme'a na biegun południowy, przepłynięcie kajakiem lasu amazońskiego przez Christiana Bodegrena, przejście grani Mazeno na Nanga Parbat i przebycie kuli ziemskiej przez Erdena Eruca. Dodajmy, że

Trzeba średnio 7 tys. lat, by bieguny magnetyczne Ziemi zamieniły się miejscami

hab. Marek Lewandowski z Instytutu Geofizyki PAN. - Wciąż nie jesteśmy w stanie stworzyć prognozy ewolucji ziemskiego geodynama. Spadek natężenia pola jest dobrą przesłanką za odwróceniem biegunów, ale równie dobrze tendencja spadkowa może zamienić się na wzrostową - wyjaśnia. Na równiku chaosu

Jak mapy fałszują obraz ziemi

bowiem nigdy nie były tylko zwykłymi kartkami papieru wskazującymi właściwy kierunek drogi. Były i pozostały subiektywnym obrazem Ziemi. Z dwóch powodów. Po pierwsze - z niedostatku wiedzy i nadmiaru wyobraźni. Po drugie, dlatego że Ziemia jest kulą (nieco spłaszczoną na biegunach), a mapa - kartką

Rosjanie dotknęli morskiego dna na biegunie północnym

liście do przyszłych badaczy polarnicy z "Akademika Fiodorowa" wzywają ludzkość do chronienia ziemskiej przyrody. Przesłanie napisano po rosyjsku, bo załoga "Arktyki 2007" wierzy, że to Moskwa wkrótce obejmie władzę nad biegunem. Polarnicy zbierają dane geologiczne, które mają

Meksykański samorząd samosąd

Im dalej na południe od błyszczącego od wieżowców biznesowego Monterrey i Ciudad de Mexico, tym biedniej. I groźniej. Chiapas, Oaxaca, Guerrero, Michoacan - na drugim biegunie cywilizacyjnym Meksyku przemoc nigdy nie była udomowiona. Ani za czasów kolonialnych, ani w okresie niepodległościowych

Wyruszyły na Księżyc. Po wodę.

kosmiczne omiatające Srebrny Glob, aby oszacować jego zagrożenie dla ludzi.Satelita największą uwagę zwróci na okolice biegunów. - O tych obszarach wiemy najmniej, właściwie znamy je gorzej niż powierzchnię Marsa - mówi Craig Tooley, szef misji.Na dnie podbiegunowych kraterów, które pozostają w wiecznym

Papież Franciszek w Brazylii: Chcę rabanu w Kościele

ulice robić raban. Chcę rabanu w waszych diecezjach. Chcę, żeby Kościół wyszedł na ulice. Żeby odrzucił ziemską powłokę, wygodę, klerykalizm, żebyśmy przestali zasklepiać się w sobie. Młodzież słuchała go z zachwytem, a grono towarzyszących mu biskupów - ze zdumieniem i przestrachem. - Parafie muszą

Łososie na magnes

zwierząt - choćby ptaki - wspomaga się w podróży różnicami w ziemskim polu magnetycznym. W szkole uczymy się, że przyspieszenie ziemskie wynosi 9,81 m/s2, ale to wartość średnia. Jego wielkość waha się m.in. w zależności od szerokości geograficznej (na biegunach, gdzie Ziemia jest nieco spłaszczona, a siła

Gwiazda błyszcząca jak diament. Już nie tylko w poezji

nieporównywalna z żadnym innym rodzajem gwiazdy. Pulsary są pozostałością po eksplozji supernowych. Wirując wokół swojej osi kilkadziesiąt razy na sekundę, emitują z biegunów magnetycznych wiązki promieniowania. Kiedy jedna z takich wiązek omiata Ziemię, sygnał bez trudu rejestrują radioteleskopy. Regularność

Gdzie diabeł nie może, tam Juno pośle

oddali przez ziemskie teleskopy. W latach 70. obok planety przemknęły bez zatrzymania się sondy Pioneer oraz Voyager. Dopiero 7 grudnia 1995 roku pierwszy ziemski statek - Galileo - zaparkował na wysokiej orbicie wokół Jowisza i przez osiem lat badał planetę i jej księżyce. Na pokładzie niósł niewielki

Iwan Bunin - rosyjski Europejczyk, którego dziś bardzo potrzebujemy [SOBOLEWSKI]

ruiny największe państwo na kuli ziemskiej i wymordował kilka milionów ludzi, a świat do tego stopnia oszalał, że zastanawia się, czy jest on dobroczyńcą ludzkości" (paryskie przemówienie z 1924 roku). Nienawiść do komunizmu nie doprowadziła go jednak, jak Mereżkowskiego, do sprzyjania Hitlerowi

Dziennik z podróży kapitana Cooka

- notował Johann Georg Adam Forster (w polskiej literaturze występuje pod imieniem Jerzy), który wraz z ojcem Johannem Reinholdem w ciągu trzech lat opłynął z Cookiem kulę ziemską. Z ziemi szkockiej do Polski Rodzina Forsterów przybyła do Rzeczypospolitej ze Szkocji w XVII w. Wyemigrowali z powodu

NASA: znaleźliśmy wodę na Księżycu

był krater Cabeus, który jest stale zacieniony. Naukowcy podejrzewali, że tam może znajdować się lód. Dziś to oficjalnie potwierdzili.Krater Cabeus znajduje się w pobliżu południowego bieguna Księżyca. Rakieta uderzyła w jego dno, wybijając chmurę pyłu. Przez tę chmurę przeleciała sonda LCROSS, która

Dlaczego Księżyc przybrał krwiście czerwony kolor? Wyjaśniamy

rozdzielczości uchwyciły widok Ziemi przysłaniającej Słońce. Sonda przelatywała nad północnym biegunem Księżyca i Ziemia dopiero co wyłaniała się zza horyzontu. Nie było widać jednak błękitnej kuli, jaką podziwiali astronauci misji Apollo. Podobnie jak na zdjęciach Surveyora-3 sprzed 40 lat wokół ciemnej Ziemi

Najbardziej kosmiczne zdjęcia roku 2013 [ZOBACZ]

. Merkury. Najbliższa Słońcu planeta, niedawno doczekała się wizyty ziemskiej sondy - amerykańskiego Messengera. Mamy więc okazję się, by się jej dokładnie przyjrzeć. Obszar zwany Noctis Labyrinthus w głębi systemu potężnych kanionów Valles Marineris na Czerwonej Planecie. Nasz imponujący Wielki Kanion

Zimownicy wracają do lata

odkrywców i naukowców zawsze były okupione ludzkim cierpieniem i śmiercią. Trudno to sobie wyobrazić, ale jeszcze pod koniec XIX w. nikt nie miał pojęcia, czy biegun północny leży na lądzie czy na morzu. Mapy Dalekiej Północy były, eufemistycznie mówiąc, mocno niedokładne. Nawet dzisiaj prawie nie znamy

Chcesz spotkać obcą inteligencję? Posłuchaj, o czym mówią kałamarnice

biolodzy nazywają elegancko pierwoustymi. Do nich zalicza się dzisiejsze owady, pająki, dżdżownice czy mięczaki. Druga grupa zwierząt nowy otwór na drugim biegunie ciała przekształciła w otwór gębowy, a dotychczasowemu przydzieliła rolę odbytu. Dlatego biolodzy nazywają te zwierzęta wtóroustymi. Do nich

NASA zachłysnęła się księżycową wodą

też obok - mówi Peter Schultz z Uniwersytetu Browna, który brał udział w przygotowaniu eksperymentu. Krater Cabeus (od imienia Niccolo Cabeo, włoskiego astronoma z XVII w.) jest położony w pobliżu bieguna południowego Srebrnego Globu. Jego dno znajduje się w wiecznym cieniu - nigdy nie sięgają tam

Myślisz, że stoisz w miejscu? Mylisz się. Wszystko się kręci

ledwie 25 dni (na równiku) do 34 dni (przy biegunach). Piękna symetria nami kręci Teraz czas na wyjaśnienie drugiej fundamentalnej przyczyny "wirowania świata". Skąd w ogóle bierze się "efekt łyżwiarki". Dlaczego zbliżenie ramion do osi obrotu lub kurczenie się kosmicznego obłoku

Jak ryba spod Antarktydy znalazła się w Arktyce

mogą wędrować tą drogą z okolic jednego ziemskiego bieguna do drugiego.

Spaleni Słońcem. Czym mogą grozić słoneczne burze magnetyczne?

w roku 1859. Potężny błysk widziano wtedy gołym okiem, wiemy to z zapisków brytyjskiego astronoma Richarda Carringtona. Do Ziemi dotarła wtedy największa w dziejach burza słoneczna, o której wiemy. Naładowane cząstki ze Słońca zaatakowały ziemską magnetosferę z taką energią, że wywołane przez nie

Jak się rodzą smoki?

do pojawienia się zorzy. Jej pierwszym zwiastunem jest chmura naładowanych cząstek, która oderwała się od Słońca, zmierza w naszym kierunku i jest namagnesowana przeciwnie niż nasza planeta (tj. ma odwrócone bieguny). Kiedy dotrze do Ziemi, jej pole neutralizuje ziemskie. Otwiera się więc bariera

Ziemia grubsza w talii

Już dawno naukowcy odkryli, że Ziemia nie ma kształtu idealnej kuli. Przypomina raczej coś w rodzaju dyni - jest spłaszczona na biegunach i wybrzuszona na równiku. Od pewnego czasu badacze zdają sobie sprawę, że i to nie jest do końca prawdą. Kształt naszej planety nie jest bowiem stały. Kilka lat

Żadni fundamentaliści, to zazdrosne cieniasy

świeckiej lewicy w krajach muzułmańskich? Kiedy wiosną 2009 r. talibowie zajęli pakistańską dolinę Swat, "New York Times" pisał, że przeprowadzili "rewoltę klasową, która wykorzystuje głębokie pęknięcie między małą grupą bogatych posiadaczy ziemskich a ich bezrolnymi dzierżawcami". A

Rosa na Srebrnym Globie

wody, że ma tylko jeden atom wodoru, a nie dwa). Przy tym woda wcale nie ukrywa się przy biegunach w księżycowych zapadliskach czy kraterach, co wcześniej podejrzewano, ale cienką warstwą pokrywa całą powierzchnię satelity. Jak to możliwe, że dowiedzieliśmy się tego dopiero teraz? Jak mogli to

Pamiątka z wakacji. Naszyjnik

Zawieszone idealnie nad ziemskimi biegunami wskazują lepiej od kompasu północ i południe. Kształt Ziemi sprawia, że z naszej półkuli nie sposób zobaczyć Krzyża Południa. W jaki więc sposób stał się magicznym symbolem Berberów - pierwotnych mieszkańców gór i pustyń Maroka?Przechylenie osi obrotu

Złoto dla lunatyków, Księżyc dla Chińczyków?

niebo lunetę, najpierw spojrzał na Księżyc. W krótkim traktacie "Sidereus Nuncius" opisuje, co zobaczył. Przede wszystkim - że powierzchnia Srebrnego Globu nie jest płaska, jak sądzili dotąd filozofowie, ale przypomina ziemski krajobraz. Galileusz dostrzegł góry, doliny, a także wiele ciemnych

NASA strzeliła w Srebrny Glob

kilkaset kilometrów powyżej powierzchni Księżyca. Kilka minut po uderzeniu sonda podzieliła los pocisku - roztrzaskała się o Księżyc. Ta misja ma za zadanie ostatecznie dowieść, że na Księżycu znajduje się woda. Miałaby się ukrywać w wiecznie zacienionych kraterach w pobliżu biegunów. Nigdy nie sięgają

Jaka będzie zima w tym roku? Wróżenie ze śnieżnej kuli

najbardziej śnieżnych zim w tym półwieczu odnotowano w kilku ostatnich latach. Skąd ta nadwyżka białego puchu? Ano, z ocieplenia ziemskiego klimatu. Do śnieżnego tanga potrzeba bowiem dwojga: ujemnych temperatur i dużej ilości wilgoci, a tej w cieplejszym powietrzu mieści się więcej. Tam, gdzie jest bardzo

Na tropie zmysłu magnetycznego

ptasich wędrówek, zauważył, że gołębie, którym na plecach przyczepiono niewielki magnes zakłócający ziemskie pole, mają poważne problemy z dotarciem do celu. Dziś wiadomo już, że ponad 50 gatunków zwierząt - nie tylko ptaki, ale również żółwie morskie, salamandry, niektóre owady - wykorzystuje zmysł

Herzog na Antarktydzie

której nie ma podziału na duszę i materię.Czy podróż na Antarktydę nie jest próbą wyobrażenia sobie świata po klęsce, gdzie w księżycowym krajobrazie, może już nieziemskim, zgromadziła się elita ludzkości?To nie musi być katastrofa ekologiczna - to może być katastrofa mentalna, cywilizacyjna. W

Ziemia nie jest już dziewicą

nad biegunami. Co 16 dni wracają nad ten sam skrawek planety. Unia Europejska dopiero pracuje nad podobnym programem obserwacji Ziemi, który nazywa się "Copernicus".Pierwszy satelita z serii Landsat poleciał na orbitę okołoziemską w lipcu 1972 r. Ostatni, już ósmy, półtora tygodnia temu. Za

Słońce gaśnie na naszych oczach

11-letniego cyklu magnetyczne bieguny Słońca zamieniają się miejscami, a bardzo czułym detektorem takiej zamiany są jony żelaza w koronie, których promieniowanie można śledzić z Ziemi. I tym razem nie widać spodziewanych zmian. To dlatego zdaniem badaczy wszystko wskazuje na to, że obecny cykl będzie

Zima będzie łagodna?

promieniowanie ultrafioletowe w stratosferze, na wysokości 15-35 km, jest wyłapywane przez warstwę ozonową. 2. Ponieważ promieniowanie przekazuje energię, bombardowane nim powietrze się rozgrzewa. 3. Kiedy Słońce śpi, górne warstwy atmosfery ziemskiej są chłodniejsze niż podczas jego wzmożonej aktywności. 4

Dynamika życia trendów. Jak żyć w świecie bez mody

, które mają klientom doradzić i ich inspirować. Edelkoort nie jest socjologiem, nie obraca gigantycznymi bazami zdjęć jak WGSN. Jej praca oparta jest na obserwacji. Pół roku spędza w podróży, bierze udział w konferencjach. Zdarza jej się więcej niż raz w ciągu roku okrążyć kulę ziemską. Mówi: "

Tajemnicza planeta

był bowiem wcześniej widziany przez kilku astronomów, m.in. Galileusza, ale sądzili oni, że mają do czynienia z gwiazdą. Neptun, choć znany od 165 lat, wciąż skrywa tajemnice. Leżąca na peryferiach Układu Słonecznego planeta tylko raz doczekała się odwiedzin ziemskiego wysłannika - w sierpniu 1989 r

Król lodu

Pierwszy CryoSat miał polecieć w kosmos prawie pięć lat temu i mapując ziemską kriosferę, spędzić na orbicie trzy lata. 8 października 2005 r. zamontowany na czubku przerobionego przez Rosjan radzieckiego pocisku międzykontynentalnego SS-19 wystartował z kosmodromu w Plesiecku. Niestety, błąd w

Żeby ocean nie był za mało słony

? Morza zajmują ponad 70 proc. kuli ziemskiej, a ta sama ilość ciepła, jaką zawiera cała atmosfera, zmagazynowana jest w 10 m górnej warstwy wszechoceanu. Dlatego jego wpływ na klimat Ziemi jest ogromny. To oceany przyjmują większość wzrostu temperatury związanego z globalnym ociepleniem (i jeszcze długo

Po co nam ten Mars

wyprawę. Mars jest najmniejszym jego zmartwieniem. Tak naprawdę kosmos mało kogo dziś obchodzi. Amerykańskie programy badań planetarnych więdną, wyprawy załogowe poza ziemską orbitę odkładane są w nieskończoność. Opinia publiczna jest znudzona startami rakiet, przesycona widokiem lewitujących w stanie

Muzyka sfer niebieskich

wiemy, że miał rację. Kiedy pędzący z naszej gwiazdy strumień naładowanych cząstek zwany wiatrem słonecznym zderza się z chroniącym nas przed promieniowaniem kosmicznym polem magnetycznym, czasem przedziera się przez nie i rozpala atmosferę. Środkiem świecącego kręgu są wtedy bieguny magnetyczne

Tajemnice Merkurego

Kosmicznego podróżnika, który wylądowałby na tej planecie, na pewno zdumiałoby jej dziwaczne poczucie czasu. Merkury krąży wokół Słońca tak bystro, że jego jeden rok trwa tylko niecałe 88 ziemskich dni. Dla odmiany jednak wokół własnej osi obraca się tak wolno, że jego tzw. doba gwiazdowa trwa aż 59

Ciepło, zimno, znowu ciepło

Po co naukowcy spędzają na mrozie godziny, żeby owe rdzenie wydobyć, a potem zbadać? Szukają tajemnic ziemskiego klimatu. Laboratorium lodu Geoff Hargreaves bierze jedną z metrowych tulei, w których ukryte są pocięte na kawałki lodowe rdzenie (gdyby wszystkie tuleje zgromadzone w NICL ułożyć jedna

Jak to wszystko się zaczęło? Jak zaczął się czas, historia, życie, człowiek, Wszechświat...?

się połączyć i czas rozpoczął bieg. Stephen Hawking ma inną koncepcję. Gdy będziemy się cofać do Wielkiego Wybuchu, to zanim dojdziemy do chwili zero, wymiar czasu przejdzie gładko w jeden z wymiarów przestrzennych. Osiągnięcie początku czasu bardziej przypomina dotarcie do ziemskiego bieguna niż do

Wróci "Miasteczko Twin Peaks". Lynch, który zburzył Bastylię [ORLIŃSKI]

jakiś aktor ma dość, może się pojawić dramatyczny odcinek zmieniający reguły gry (np. ktoś ginie w zderzeniu samochodu z kartonowym pudłem, jak w "M jak miłość"), ale trzeba takie chwyty dawkować oszczędnie, bo nie tego oczekują widzowie tasiemca. Na drugim biegunie są seriale, w których

Czy będzie wojna o Arktykę?

ocieplenie otworzy też krótsze trasy morskie pomiędzy Ameryką, Europą i Azją. Mówią już nie tylko o szlakach wzdłuż wybrzeży, ale wręcz o wolnej od lodu trasie przez biegun północny. Równie ważne są dla nich otwierające się możliwości wydobycia surowców naturalnych. Według szacunków amerykańskiej służby

Globalne ocieplenie - Ziemia wiruje szybciej

O tym, że ocieplenie klimatu będzie miało wpływ na szybkość obrotu naszej planety wokół własnej osi wiemy od 2007 roku. Poziom mórz będzie wzrastać, masy wody przesuną się w kierunku biegunów - bliżej osi Ziemi, co z kolei sprawi, że będzie się ona kręcić szybciej. Niedawno naukowcy znaleźli

Komentuje dla "Gazety" prof. Sławomir J. Gibowicz, sejsmolog z Instytutu Geofizyki PAN:

pola Ziemi oraz okresowych odwróceń biegunów magnetycznych. Stanowi niecały 1 proc. objętości Ziemi i tylko nieznaczna część fal sejsmicznych dochodzi do niego i powraca z powrotem na powierzchnię. Na dodatek fale te są zniekształcane w trakcie dwukrotnego przechodzenia przez cały glob ziemski i

Układ Słoneczny. Neptun

największy księżyc, aktywny wulkanicznie Tryton o średnicy 2700 km. Krąży on w przeciwnym kierunku wokół planety niż inne księżyce. Wizytówka planety * odległość od Słońca: 4497 mln km * okres obiegu wokół Słońca (długość roku): 165 ziemskich lat * okres obrotu wokół osi: 19 godz. 6 min * średnica równikowa

Wostok - naukowcy dowiercili się do największego podlodowcowego jeziora na Antarktydzie

Amundsena-Scotta na biegunie południowym. Związek Radziecki przebił wszystkich - wysłał na orbitę Sputnika, pierwszego sztucznego satelitę Ziemi, i założył bazę w najbardziej niegościnnym i oddalonym od cywilizacji punkcie świata. Wostok jest położony o ponad pół kilometra wyżej i blisko dwa razy dalej od

Sonda Dawn zbliża się do planetoidy Westa

Merkurego, Wenus, Marsa czy Ziemię. Co prawda zderzała się z innym kosmicznym gruzem, o czym świadczy m.in. olbrzymi krater pouderzeniowy (460 km średnicy i 13 km głębokości) znajdujący się na jej południowym biegunie, ale jakoś nigdy nie zdołała przyciągnąć wystarczająco dużo fruwającego w okolicy gruzu

Europa zdobywa Księżyc

południowym i 3 tys. km nad północnym biegunem globu. Już w styczniu rozpocznie też obserwacje Księżyca. Wyposażona jest w kamerę wysokiej rodzielczości, spektrometr podczerwieni (do tropienia minerałów na powierzchni), a także spektrometr promieni X (dzięki niemu poznamy skład chemiczny księżycowej skorupy

Polaków wyprawa na Marsa

Czerwonej Planety. Tak wygląda Ziemia widziana z MarsaTrep wrócił do pisania maili. Pisze do znajomych, których poznał podczas ziemskich podróży. Rozmowa nie wchodzi w grę. W najlepszym razie sygnał z Marsa na Ziemię idzie trzy minuty w jedną stronę. W najgorszym - 22 minuty. Trep ma wreszcie czas na

Kalendarz rocznic 29 grudnia 2014 r. - 4 stycznia 2015 r.

łódzkiej Solidarności - Jerzego Kropiwnickiego i Andrzeja Słowika - na 4,5 roku więzienia za kierowanie 13 grudnia akcją protestacyjną. 1988 - W Gdańsku urodził się Jan Mela, polarnik; w 2004 r. wspólnie z Markiem Kamińskim zdobył oba bieguny Ziemi - najpierw Północny, później Południowy; tym samym został

Ponad tysiąc księżycowych kraterów może skrywać zamrożoną wodę

zawierają wodę, jak np. mika lub glina na Ziemi. Księżycowe zlodowacenia Tym większe podniecenie wywołały doniesienia sondy Clementine, która w 1994 r. omiatała radarem powierzchnię Księżyca. Echo sygnału odbitego w pobliżu bieguna południowego było bardzo podobne do tego, jakie daje lód. W styczniu 1998 r