zapożyczenia w języku polskim

Monika Borys

Imieniny Jana Kochanowskiego. Literacka podróż z Josephem Conradem

Imieniny Jana Kochanowskiego. Literacka podróż z Josephem Conradem

Czyj jest Joseph Conrad - polski czy angielski? Tegoroczne Imieniny Jana Kochanowskiego będą poświęcone autorowi "Jądra ciemności". W tym roku mija 160. rocznica jego urodzin.

Letnia szkoła języków obcych

Podpowiadamy, jak plażując i zwiedzając, nauczyć się języków obcych i poprawić pamięć.

Angielskie gairaigo. Zagadki lingwistyczne

Uczymy się angielskiego od japończyków i mieszkańców republiki vanuatu.

III Dyktando Krakowskie: Marek Szopa Krakowskim Mistrzem Ortografii

III Dyktando Krakowskie: Marek Szopa Krakowskim Mistrzem Ortografii

okiełznać mnogości wdzierających się do języka polskiego zapożyczeń. – Wtedy nie było tych „oldskulowych” i innych, ale ponieważ padło tutaj wiele zapożyczeń z języków, których kiedyś się uczyłem, z francuskiego i łaciny na przykład, miałem nadzieję, że pamiętałem pisownię &ndash

Dyktando Krystyny Bochenek. Trudniej już nie będzie

Dyktando Krystyny Bochenek. Trudniej już nie będzie

;naółuczyciel" czy "nie mowlę". - Dorosłym największe trudności sprawia pisownia nowego słownictwa, zapożyczonego z innych języków. Z jednej strony chcieliby pisać je jak w oryginale, z drugiej spolszczać. Czasem powstają z tego koszmarne hybrydy - mówi prof. Krzyżyk. Tegoroczne Dyktando wypadnie

Między słowami. Milenialsi [MIODEK]

Między słowami. Milenialsi [MIODEK]

warianty: millennium, millenaryzm ). Z morfologicznego punktu widzenia najistotniejsze jest jednak w milenialsach to, że w naszym języku dołączają oni do jakże długiego ciągu wyrazów typu Eskimosi, kulisi, keksy, Bitelsi, Rangersi, Animalsi, dropsy, bambusy, fotosy, Hindusi, kiksy, klipsy, komandosi

MOCAK przygotował na jesień aż pięć ekspozycji

Anna Potocka. Zupełnie inaczej, z dala od dosłownych zapożyczeń z rzeczywistości, prezentuje się wystawa Jarosława Kozłowskiego, jednego z najlepszych polskich konceptualistów. Przygotowany przez René Blocka pokaz prac artysty, prezentowany już w Toruniu, został uzupełniony o prace z kolekcji

Logika języka. Nie udawaj Greka...

Logika języka. Nie udawaj Greka...

spojrzymy na nie w wersji zapisanej (stosowane w piśmie różnorodne znaki diakrytyczne oznaczają tony). Poniżej podano kilkanaście wietnamskich wyrazów, wśród których ukryto pięć zapożyczeń z języka francuskiego, spadek po XIX wieku, kiedy to Wietnam został podbity przez Francję i włączony do Indochin

Jaklewicz sprawdza start-upy: Migam

Jaklewicz sprawdza start-upy: Migam

językowo-migowym, który polega na przekładaniu polskiego wprost na znaki zapożyczone z języka migowego, ale z zachowaniem gramatyki i szyku zdania mówionego. Dla Głuchych jest więc w większości niezrozumiały. Łuczywek, dziś dyrektor ds. rozwoju Migam, uświadomił też Kuśmierkowi, jaki jest największy

System Genuino. Antyplagiatowa rewolucja na uczelniach

System Genuino. Antyplagiatowa rewolucja na uczelniach

powiedzieć, że przekształcają one zdania w języku polskim na znaki matematyczne, a następnie poszukują zdań o takich samych sumach znaków. I na to jednak znalazły się sposoby - w pracach wstawia się np. mikrospacje, zamiast spacji znaki w kolorze białym, a nawet litery z innych alfabetów, np. rosyjskie "

Jeronimo-Martin Tokarski z Zawiercia, Psych Smykowski z Katowic... oto nowe polskie imiona

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż dopuszczalne jest imię Dąb – przypomina kierowniczka. Mirosław Kańtor, kierownik USC w Katowicach, uznaje, że z prawnego punktu widzenia Jeronimo-Martin jest do przyjęcia. – Przecież to tak naprawdę dwa imiona. Mają swoje odpowiedniki w języku polskim i

Praindoeuropejski gzik [Z GŁOWY DO GŁÓWKI]

Praindoeuropejski gzik [Z GŁOWY DO GŁÓWKI]

ustalenia wspólnych przodków. A robisz to w ten sposób, że stosujesz metodę porównawczą. Czyli szukasz w różnych językach podobnych słów. Na przykład po polsku masz "krew", po szkocku "cro", po niemiecku "roh", po angielsku "raw", a w sanskrycie ("kravis"

Masłowska w operetce. Jak się robi spektakl o niczym?

Masłowska w operetce. Jak się robi spektakl o niczym?

garściami z codziennego języka swoich rodaków. Zdetonowała bombę, bo tak bezkompromisowego głosu do tej pory w polskiej literaturze nie było. Młodziutka autorka, w wywiadach mówiąca to, co myśli, na kilka lat stała się dyżurnym autorytetem od polskich wad i przywar. Świat, który nie ma narodowości W

Na językach. Gaduła na wakacjach

Na językach. Gaduła na wakacjach

) fashion, 3) office, 4) tape, 5) digital, 6) mafia, 7) kilometer, 8) bikini 2. Bom dia, Lisboa! (Dzień dobry, Lizbono!) Wakacje to nie tylko leżenie na plaży, ale też zwiedzanie. Co jednak, jeśli zgubimy się w nieznanym mieście? Spróbuj dopasować poniższe wskazówki w języku portugalskim do ich polskich

Między słowami. Kariera

Między słowami. Kariera

Słowo zapożyczyliśmy prawdopodobnie w połowie XIX wieku z francuskiego, choć niektóre słowniki podają jako źródło język niemiecki. Może zresztą wyraz ten - przecież znany w wielu językach - przywędrował do nas dwiema drogami. W każdym razie to znaczenie, które jest dziś powszechne w Europie

O chipsach słów kilka

O chipsach słów kilka

- y . Tak się zdarzało już wcześniej z zapożyczeniami z angielskiego. Drops , crackers , cakes , commandos , Eskimos , girls - to nazwy w liczbie mnogiej, po polsku zaś mówimy jeden drops, krakers, keks, komandos, Eskimos, jedna girlsa, a by nazwać te rzeczy i osoby w liczbie mnogiej, dodajemy jeszcze

Atlas Uchodźczy. Sztuka, zdjęcia i wspomnienia tych, którzy pokonali morze

Atlas Uchodźczy. Sztuka, zdjęcia i wspomnienia tych, którzy pokonali morze

Point z Francji i włoska Cantieri Meticci. Atlas, dzieło polskiego badacza Pawła Mościckiego, został opublikowany w sieci, ale jak na witrynę internetową wygląd ma ostentacyjnie niedzisiejszy. Czarne plansze, na nich po kilka małych obrazków, czasem filmiki. To zapożyczenie z innego atlasu &ndash

,,Obelgi zastępują argumenty". Prof. Jerzy Bartmiński o brutalizacji języka polityki

,,Obelgi zastępują argumenty". Prof. Jerzy Bartmiński o brutalizacji języka polityki

Zakładem Tekstologii i Gramatyki Współczesnego Języka Polskiego w Instytucie Filologii Polskiej. W 1993 roku otrzymał tytuł profesora nauk humanistycznych. Na UMCS-ie stworzył dwa nowe kierunki: filologię ukraińską i białoruską. Bartmiński jest członkiem Rady Języka Polskiego, napisał około 300 publikacji

Setki młodziutkich ortodoksyjnych Żydówek trafiło z Polski prosto do brazylijskich burdeli

Setki młodziutkich ortodoksyjnych Żydówek trafiło z Polski prosto do brazylijskich burdeli

wspólnot, jak ta Niltona Bondera w Rio. Rabin Bonder mówi, że rzadko kto pamięta historię sprzedanych dziewcząt, wiadomo jedynie "że coś jest na rzeczy". Skąd? W Brazylii nie mówi się dziś na Polki "Polacas", jak wynikałoby z logiki języka portugalskiego. Przyjęło się zapożyczenie

Czy Ślązacy są narodem?

sąsiadów. Naród jako wspólnota ekonomiczna? To w dzisiejszym świecie kryterium anachroniczne. A jeśli ktoś uważa, że brak języka w pełni usystematyzowanego i odrębnego dyskwalifikuje, niech pomyśli, ile pojęć zostało zapożyczonych do języka polskiego z innych. Przeczytaj "Pierony" - reporterską

Czy Miodek ogarnia, co dzieje się z naszym językiem?

Czy Miodek ogarnia, co dzieje się z naszym językiem?

używane, chociaż na ogół bynajmniej nie zupełnie nowe. Ich zawrotna kariera wynika albo z tego, że nagle zaczęto ich używać w znaczeniu metaforycznym, albo też odżyły pod wpływem zapożyczeń z języka angielskiego. I dziś biją rekordy popularności. Do takich słów należy "ogarnąć". Nie mogę

Oczy szeroko otwarte. Rozmowa z Michałem Marczakiem o jego filmie "Wszystkie nieprzespane noce"

Oczy szeroko otwarte. Rozmowa z Michałem Marczakiem o jego filmie "Wszystkie nieprzespane noce"

"Wszystkie nieprzespane noce"Polska 2016, reż. Michał Marczak, wyk. Krzysztof Bagiński, Michał Huszcza, Ewa Lebeufdostępny na www.showmax.com Z Michałem Marczakiem rozmawia Bartosz Wróblewski „Wszystkie nieprzespane noce” dostawały nagrody i w konkursach fabularnych, i

Między słowami. Z pewną taką intymnością [MARKOWSKI]

Między słowami. Z pewną taką intymnością [MARKOWSKI]

;poufny", postawiono przed nim wykrzyknik oznaczający "wyraz, którego unikać należy". Autorzy słownika uznali widocznie słówko za zbędne, dublujące polski odpowiednik. Jednak intymny okazał się chyba przydatny, gdyż zadomowił się w języku, i to używany w szerokim zakresie. W cytatach

Lajkować

takie niewinne i miłe rzeczy mogą nawet istotnie wpływać na nasz sposób postrzegania świata. W języku polskim na dwa sposoby wyrażamy pozytywny emocjonalny stosunek do spraw i rzeczy albo, ściślej rzecz ujmując, mamy dwa etapy tego stosunku. Najpierw nam się coś podoba. Kiedy z czymś stykamy się

Jerzy Bralczyk: Pokaż mi język, a powiem ci, do którego plemienia należysz [ROZMOWA]

Aleksandra Boćkowska: Influenser. Akceptuje pan? Jerzy Bralczyk: Są angielskie słowa, najczęściej zresztą wcześniej łacińskie - wiele anglicyzmów to dawne latynizmy - które nie mają ścisłych odpowiedników w języku polskim. Wpływacz? Nie brzmi dobrze. Kreator? Ja "influensera" poznałam w

Zagadki lingwistyczne: skrzydlate słowa

jest mój kot. 3. Bogactwo mowy polskiej Język się zmienia - wiele słów wychodzi z użycia, pojawiają się nowe. Kiedy ksiądz Alojzy Osiński zapisywał w XIX wieku karty słownika języka polskiego, który liczyć miał aż 14 tomów, nie wiedział, że dzieło jego życia nigdy nie zostanie wydane w formie

Warszawa. Jakie plany mają stołeczne muzea i galerie na początek sezonu?

się tam za to druga edycja Made in Polin. W tym roku festiwal poświęcony będzie zapożyczeniom pomiędzy kulturą żydowską i polską. Podczas festiwalu swój finał będzie miał trwający obecnie projekt "Dźwięki przedwojennej ulicy Zamenhofa". W planach m.in. instalacja artystyczna Joanny

Przyjdzie walec i zglajchszaltuje

najnowsze słowniki języka polskiego dopuszczają obie wersje w mowie i w piśmie: nadwyrężać lub nadwerężać, ale jeszcze stosunkowo niedawno, gdzieś do lat 70., za formę zgodną z normą uznawano tylko wariant z "e", choć był on zdecydowanie rzadszy. Dziś na szczęście postać z "y" wymienia

Kornel Makuszyński: polskie serce seryjnego antysemity

kanonu lektur szkolnych i całej literatury patriotycznej. Poemat w szatach z muzeum mitów narodowych, porównania i przenośnie ze świata dawno umarłego, język kaznodziejski, łzawe rymy, akordy podniosłe, całość nie dla dzisiejszej Polski, która potrzebuje dziś innego języka i nowego patriotyzmu. Słowa

Jerzy Szacki (1929-2016). Był opoką w czasach zgiełku

pierwszego polskiego wydania (1981) podjął się jej aktualizacji i napisał praktycznie nowe dzieło, wzbogacone o dwa rozdziały i w wielu punktach uzupełnione i przeredagowane. To nowe (2002) wydanie nie ma sobie równych, jeśli chodzi o zakres, erudycję i jakość wykładu. Szacki nie oddzielał grubą kreską

Między słowami. Gimbaza na miejscówce [MIODEK]

mniej więcej od 12 do 20 lat zachowujących się głupio lub idących wraz z dzisiejszą modą", jak i samo "gimnazjum", zwane również gimbudą . Gimbaza kryje w sobie dwa stare zapożyczenia. Gimnazjum wiedzie nas do starożytnej Grecji, gdzie gymnasion był nazwą terenu z budynkiem służącego do

Nasza Polska dwupartyjna

zadania czasu transformacji i na plan pierwszy wychodziły nowe, nie do końca zdefiniowane problemy. Walkę o kształt ustrojowych przemian zamykały symbolicznie: sprawa Rywina pogrążająca ostatnią próbę politycznej organizacji elit postkomunistycznych, odejście w niebyt Unii Wolności, dyrygenta polskiej

Jolka nr 152

- gatunek skowronka; dzierlatka - grecki bajkopisarz z Frygii - herma lub pacyfikał - hitlerowiec - imię Czapka, czeskiego pisarza ("Inwazja jaszczurów") - imię małżonki Tomasza Manna - imię żeńskie z liter słowa "hiacynt" - 1/32 funta szczęścia - język Vangelisa - język, w którym język

Trendy wiosna/lato 2014. A co my na to

Nie szukałam plagiatów, bezmyślnych zapożyczeń, by je polskim projektantom wytknąć, lecz przykładów na to, że język mody bywa uniwersalny. Znalazłam je bez trudu. Po pierwsze - dżins, który jest jak pierwsza litera alfabetu. Tego lata w kolekcjach m.in. Balmaina, Versacego, a także Ani Kuczyńskiej

Badacz nowej polszczyzny: epicko ogarniam swój radar

nowych słów języka polskiego zacząłem myśleć już na pierwszym roku studiów. Z Maciejem Czeszewskim, autorem kilku świetnych słowników, próbowaliśmy napisać słownik neologizmów. Mieliśmy nieodparte wrażenie, że papierowe słowniki nie nadążają za teraźniejszością. Nie znajdowaliśmy w nich wielu słów

Uczniowie, koniec ściągania z internetu!

. Nie tylko w języku polskim, ale również w obcych. A może zadawać inaczej? Według twórców systemu w ten sposób nauczyciele mają zaszczepiać młodzieży "akademickie standardy samodzielnej pracy i ochrony praw własności intelektualnej". - Walka z niepożądanym i rosnącym zjawiskiem plagiatowania

Młodzi polscy naukowcy podbijają Europę

; - konkluduje w swojej pracy Monika Leończyk. Andrzej Żak z Warszawy przeprowadził badania nad wpływem języka polskiego na zagrożony wymarciem etnolekt wymysiöeryś zwany wilamowickim. To archaiczny dialekt pochodzący ze średniowiecznego języka zachodniogermańskiego, używany już zaledwie przez 50 osób tylko

Jakim językiem będziemy mówili w 2312 r.

rosyjsku i już nie potrafią się dogadać z dziadkami. W świecie globalnej wioski żaden z języków nie jest bezpieczny. Nawet angielski, który wielu już chciało koronować na przyszły język świata. W Azji szerzy się jego zwulgaryzowana wersja, zwana chinglish, w której pełno jest uproszczeń i zapożyczeń z

Steffen Möller: Polak, Niemiec - dwa bratanki

: - Jak to niemieckie słowo? Nie miałam pojęcia! Z upływem lat odkrywałem, że w języku polskim funkcjonuje przynajmniej kilkaset zapożyczeń z niemieckiego, a na Śląsku chyba kilka tysięcy. Każda warszawianka, każdy gdańszczanin używają codziennie takich słów jak "dach", "blat", "

Zamki z purée ziemniaczanego. Joanna Olech poleca książki dla dzieci

zatrzaskuje się klatka, łeb Wilka pochyla się poruszany papierowym językiem, otwierają się drzwi chatki. Nie dorówna temu żadna apka na smartfonie. Książki, ale nie do czytania. Kartonowa książka z gatunku „pierwszych” – dla dzieci w pielusze. Ładna i zabawna. Koncept zapożyczony od Herv

Między słowami. W pakiecie

I początkowo miał znaczenie takie jak w języku francuskim, z którego go zapożyczyliśmy. Przykłady zamieszczone w słowniku Lindego wskazują, że pakiet to przede wszystkim zapakowane razem papiery, listy, książki, np.: "Otworzył pakiet i znalazł wszystkie listy". Podobne cytaty są w

Po 12 latach życia na obczyźnie nie czuję się już do końca Polką

. Do Francji pierwszy raz wyjechałam sama rok wcześniej, w wakacje przed klasą maturalną. Przez dwa miesiące budowałam murki i malowałam domy w ramach programu dla wolontariuszy. Pojechałam sama, żeby nauczyć się języka. Po powrocie do Częstochowy poczułam, że czegoś mi brakuje, miałam wrażenie, że się

Między słowami. A tam, taka chałturka

ostatnie to już chyba nie chałtura, tylko kampania... Wyraz chałtura wszedł do polszczyzny ogólnej z gwary teatralnej, w której był używany na określenie dodatkowej pracy poza teatrem wykonywanej dla dobrego zarobku, ale bez zaangażowania artystycznego. Ludzie teatru zapożyczyli go z języka rosyjskiego

Czilałt, to tylko kwirk

pracującego na wyspach. Dowiemy się stamtąd najważniejszego szczegółu na temat ponglish pominiętego przez serwis Ananova - że w oryginalnej gramatyce tego języka wszystkie znaki przestankowe zastępuje jeden polski wyraz zapożyczony zresztą z łaciny. A jak zabawne efekty daje dosłowne tłumaczenie przysłów z

Elity muzułmańskie oddają dzieci do chrześcijańskich szkół, by nie były stygmatyzowane [DEBATA W "WYBORCZEJ"]

młodzież nie znała islamu, więc sfabrykowała islam na swoje potrzeby, w czym pomógł im też internet. Wielu zapożyczyło islam od salafitów, fundamentalistów. Bo salafizm to religia sprowadzona do prostych reguł: "rób, nie rób, wolno, nie wolno". Fundamentalizm to nie konflikt z nowoczesnością, ale

Próbny egzamin gimnazjalny 2011/2012 - Komentarze do zestawu zadań z języka polskiego

wyrażonej w tytule wymaga przeprowadzenia jego analizy językowej w kontekście całego tekstu, który dotyczy wplatania zapożyczeń z języków obcych w polskie konstrukcje zdaniowe. Poprawna odpowiedź: D. Zadania do ćwiczeń dla gimnazjalistów - Sprawdź Bazę Narzędzi Dydaktycznych Zadanie 8. Aby odpowiedzieć

False friends, czyli polsko-angielski wilk w owczej skórze

Dla celów poniższego artykułu, aby podnieść świadomość zjawiska, skupimy się na słowach, które są podobne w językach angielskim i polskim, by następnie wiedzę tę móc wykorzystać z korzyścią dla siebie, ucząc się angielskiego jako drugiego języka. Wyrazy w języku angielskim i polskim często będą do

Ks. Jan Kaczkowski: My, pacjenci, oczekujemy od lekarza czasu wysokiej jakości. Fragment ostatniego wywiadu rzeki

sympatyczne zdania na temat doświadczeń z Polską i przechodzimy do meritum. Profesor zadał mi kilka pytań na temat przebiegu choroby, zbadał mnie i przedstawił swoją wizję leczenia. Korzystaliśmy z pomocy tłumacza, ale i tak dało się zauważyć, że obaj lekarze starali się używać prostego języka i wielokrotnie

Wszyscy jesteśmy Ksenofonami

słownika japońskiego i trzy czwarte słownika koreańskiego. Wybitny lingwista Martinet pisze, że język albański jest albański tylko w jednej dziesiątej - reszta to zapożyczenia łacińskie, włoskie, starorumuńskie, słowiańskie, greckie, tureckie, germańskie, celtyckie, arabskie i hebrajskie. Przyczyna tych

Ile niemieckiego jest w polskim

"malaffe", które oznacza u nas człowieka stojącego z rozdziawionymi ustami. Są też inne polskie słowa pochodzenia niemieckiego, które w naszych uszach zabawnie brzmią, jak np. brytfanka - mówi Martin Renz, członek zespołu przygotowującego Słownik Niemieckich Zapożyczeń w Języku Polskim. Jego

Natalia LL ma miecz, Katarzyna Józefowicz - gazetę. Dwie kobiece wystawy w CSW

, by to wyrazić - tak zaskakujący, że kiedy się o tym mówi, sprawa zdaje się lekko kiczowata i podejrzana. Tym językiem jest Wagner i cały muzyczno-wizualny sztafaż, który Natalia LL zapożyczyła z jego oper. Na filmie "Marzenia Brunhildy" (1991) zaciekle, w wieńcu kwiatów na głowie i z

"Grecja" w portfelu? Oto pięć rad, by tego uniknąć

Grecja. Zdolność kredytową licz sam Grecy dopuścili do sytuacji, w której ich długi sięgnęły 180 proc. wartości wszystkich dóbr i usług, które wypracowują w ciągu roku. Dla porównania - dług polskiego państwa wynosi 60 proc. tego, co wspólnie wypracowujemy. Jak to możliwe, że nikt się nie zorientował

Colson Whitehead: Jestem potomkiem niewolników, którzy w jakiś sposób przeżyli. Zastanawiam się jak

obowiązki małżeńskie, przed oczami stają obrazki z pańszczyźnianej, a nawet postpańszczyźnianej Polski, gdzie młode chłopki musiały chodzić do dziedzica na rozdziewiczenie. Nie mówiąc o oficjalnym w feudalnej Europie prawie pierwszej nocy. Ale najczęściej „Kolej” uruchamia skojarzenia z

Fan Cluby Show Businessu, czyli "Szkoła z klasą" i języki

;, przewodniczącym Rady Języka Polskiego). Pytali: kiedy słowo zapożyczone może być uznane za polskie, czy może się znaleźć w słowniku, czy wejście do UE wzbogaci, czy zaśmieci polski język. Dziś ich szkolny słownik ma już kilkadziesiąt słów. Zawiśnie w szkolnej gablocie. O kolejnych wspólnych nauczycielskich i

Nowe płyty: Editors, Peaches, Zakopower i Barbara Morgenstern [RECENZJE]

debiutanckiej płycie i cztery po "Boso" wraca Zakopower. Umownie składający się z artystów "podhalańskich" i "rockowych" dziewięcioosobowy zespół Sebastiana Karpiela-Bułecki "Drugim pół" podkreśla wysoką pozycję w świecie polskiego popu. Kompozytorem i producentem płyty

Sulima: Zostajemy coraz bardziej sam na sam ze świętami [ROZMOWA]

, "mocnego" czasu. Jeszcze w połowie XX wieku na polskiej wsi, ale też w mieście, w rodzinach przestrzegających tradycji czas ulegał wówczas rozrzedzeniu, doczesność traciła swój powab, przygotowywano się do świąt Bożego Narodzenia i nadejścia Nowego Roku. Jednak społeczeństwo się laicyzuje

Kościół: poprawki do rewolucji

Półmetkowe podsumowanie synodu, które węgierski kardynał Peter Erdo ogłosił w ostatni poniedziałek, wywołało ostre sprzeciwy ze strony niemałej części uczestników synodu. Arcybiskup Stanisław Gądecki, szef polskiego Episkopatu, oświadczył, że tekst odbiega od nauczania Jana Pawła II. Dokument Erdo

Kwestionariusz reportera: Michał Książek [FINALIŚCI NAGRODY KAPUŚCIŃSKIEGO]

książka - raport z pieszej wędrówki tytułową drogą, zwaną też Nadbużanką, biegnącą wzdłuż granicy Polski z Ukrainą i Białorusią. "Są pisarze, których nie sposób naśladować, bo można imitować frazę, ale nie sposób zapożyczyć zmysłowości. Takim pisarzem był Bruno Schulz. Takim reporterem jest Michał

Szac4you. Język wolnej Polski

Europejskiego mówi z telewizora, że kandydaci innych partii to "polityczne knury". - W 1992 roku - wspomina prof. Andrzej Markowski, przewodniczący Rady Języka Polskiego - byliśmy bardzo zaniepokojeni, bo Janusz Korwin-Mikke powiedział z trybuny sejmowej, że rząd rżnie głupa. Myśleliśmy: jak można

Pójdziemy szukać krasnoludków nocą. Patrycja Volny, córka Jacka Kaczmarskiego, opowiada o ojcu

w sekcji polskiej jako typistka, potem sekretarka – dostała sporą odprawę, więc stać ją było, żeby nas tam przeflancować. Bo ojciec nigdy nie miał pieniędzy. Przecież chyba dużo zarabiał? – Był bardzo rozrzutny i pieniądze przeciekały mu przez palce, mimo że dawał dużo koncertów. Gdy

Festiwal Szkół Teatralnych. Czołg nie wygra z kredytem

Przegląd dyplomowych spektakli pokazuje, jak reżyserzy szukają wspólnego języka z młodymi aktorami (a także studencką widownią). Udało się to duetowi Marcin Liber/ Michał Kmiecik w "Amoku. Pani Koma zbliża się!!!" (i nic dziwnego, nie ma generation gap). Można mieć zastrzeżenia do tekstu

Guy Verhofstadt. Co nas uratuje w niepewnych czasach? [MICHNIK POLECA]

języka niemieckiego wśród imigrantów i niedocenianie przez nich kultury niemieckiej. Chodzi o nakreślenie linii podziału: kto należy do społeczeństwa, a kto nie. W międzywojniu żądano od Żydów z Europy Wschodniej, aby porzucili jidysz na rzecz niemieckiego, polskiego czy czeskiego. W zamian za asymilację

Rózgą, kijem, dyscypliną. Z dziejów wychowania

podkreślić, że nie istnieje ani jedno przysłowie o klapsie - nie tylko dlatego, że wyraz ten pojawił się w naszym języku dopiero w drugiej połowie XIX w. (jako zapożyczenie z niem. Klaps), ale przede wszystkim ze względu na to, że w przeszłości dzieci nie "klapsowano", lecz chłostano. Były bite nie

Miller z Palikotem cacy, wizję zesłał im Witkacy, Stephen King Korwina wspiera, Woody zaś Bruno-bombera

podziemnej wytwórni bomb nie wystarcza, żeby go poznać. Ciekawy chwyt prawniczy zapożyczony od mistrza. Od Woody'ego Allena. Pod naporem tej argumentacji zastanawiam się, czy świadek zna siebie. Ale największe zwątpienie co do Brunona budzi we mnie Brunon w sensie imię. Absolutnie słuszne (w języku

W Ameryce o ciszy nie słyszeli

Cisza wyborcza jest w krajach anglosaskich zjawiskiem zupełnie nieznanym. Nie ma nawet w języku angielskim powszechnie przyjętego i ustalonego terminu, który by ją określał. Gdyby ktoś próbował narzucić ciszę wyborczą w Ameryce, byłby niechybnie potraktowany jak przybysz z kosmosu. Zaraz podniósłby

Pierwszy dzień egzaminu gimnazjalnego [RELACJA NA ŻYWO]

rozwiązywania, komentuje pierwsze doniesienia o tym, co było na egzaminie: Myślałam, że będą bardziej kreatywni. Fredro był na próbnych! 11:45 Koledzy z łódzkiej redakcji donoszą: większość pytań w arkuszu egzaminacyjnym z języka polskiego nawiązuje do "Zemsty". Jeden z tekstów źródłowych jest

Ian McEwan: Gdybym miał pisać o Polakach, napisałbym o angielskim księdzu, który nagle ma komplety na każdej mszy

pisarze z Wysp, John Banville i Hanif Kureishi, opowiadają o potencjalnie literackim aspekcie fali imigracji z Polski. Brał pan pod uwagę taki temat? Brałem, ale nic z tym dalej nie zrobię. Bo widzi pan, akurat Polacy szybko wsiąkają w ten kraj, asymilują się – i już samo to mogłoby stanowić temat

"Prosto" nie oznacza "dosłownie"

. Stąd wszechobecne czerwień lub błękit (kolory, które najlepiej wypadają podczas badań fokusowych) albo plakaty do polskich filmów z dziesięcioma aktorami wklejonymi w jedną scenę. To nie jest świadome kreowanie języka wizualnego, tylko nieudolne kopiowanie masowych wzorców. W 2011 r. założyłaś bloga

Uważaj, co robisz na wakacjach. Możesz zostać oddany szatanowi - ostrzega Fronda

wyraźnie jest użyte słowo "inicjacje". Również tam, gdzie jest mowa o "świętej geometrii", mamy do czynienia z zapożyczeniem z języka masonerii. Następnie, jak się nam te pogańskie "boskie aspekty" zaczną realnie uruchamiać, możemy wpaść w niemałe przerażenie... - ostrzega

Na 90-lecie Jerzego Pomianowskiego: Pisarz poważny, a człowiek barwny [ADAM MICHNIK]

, Polsce rodem z ciemnogrodu (Stanisław Kostka Potocki) i z Klerykowa (Stefan Żeromski). Sam w tamtych latach pisałem pod pseudonimem Zagozda, który zapożyczyłem z "Róży" Stefana Żeromskiego. Zagozda także nie chciał Polski, w której policmajstra rosyjskiego zastąpi polski policjant z orzełkiem

Sierpień '80 wykuty przy łódzkiej maszynie

. Polska będzie nawet w tytule, bo tytuł "Dance in Chains" - "Taniec w kajdanach" - zapożyczyłem z "Mazura kajdaniarskiego" Ludwika Waryńskiego. Książka prof. Padraica Kenneya "Budowanie Polski Ludowej. Robotnicy a komuniści 1945-50" ukazała się niedawno nakładem

Treliński reżyseruje operę w Cardiff. Nie obyło się bez upadłej kobiety

tytule (Auber, Massenet, Puccini), a ważną inspiracją był dla niego film "Manon" Henriego-Georges'a Clouzota z 1949 r., z Cécile Aubry w roli tytułowej. Pisząc operę, miał 26 lat. Nic dziwnego, że język jego muzyki jest jeszcze pełen zapożyczeń. Kompozytor sam zrobił listę wpływów: filmy

Katarzyna Kopacz: "Niejeden mężczyzna może się uczyć od mojej mamy"

mojego męża była Polką. Andrzej postanowił studiować medycynę w Polsce, bo w Kanadzie studia są strasznie drogie, a miejsc na nich jest tak mało, że dostanie się graniczy z cudem. Dopóki się nie poznaliśmy, nie mówił po polsku, bo studiował w Gdańsku medycynę po angielsku. Języka nauczył się z naszych

Polski się angliczy

Piotr Pacewicz: Nie wiem, czy Państwo słyszeli, że premier Kaczyński powiedział: "Odnieśliśmy zajebisty sukces w walce z układem..." To oczywiście żart - nasza dzisiejsza debata ma odpowiedzieć na pytanie, co się dzieje z językiem polskim, jak polski radzi sobie z dramatycznymi zmianami

Trybunał UE: Litewskie zapisywanie nazwisk Polaków jest legalne

wówczas lituanizacji nazwisk (chodziło nie tylko o litery, ale i brzmienie), by pomóc w "przywróceniu narodowi spolszczonych oraz zbiełoruszczonych Litwinów". Polskie litery występowały w języku litewskim jeszcze w połowie XIX w., lecz potem, by odgrodzić się od polszczyzny, litewscy gramatycy

Czarny protest. Marta Lempart: Ten rząd dalej nie pojedzie

pojedzie". Wierzy w nie pani czy jest chwytliwe, dobre do skandowania? - To parafraza komunikatu Henryki Krzywonos, która w 1980 roku obwieściła gdańszczanom: "Ten tramwaj dalej nie pojedzie". Mam nadzieję, że pani Henryka nie ma mi za złe tego zapożyczenia. Dobrze się skanduje, co

Jak najdalej od pustyni

samym językiem, ci, którzy się modlą, robią to podobnie, i w ogóle z Damaszku jest bliżej do Rijadu niż do Berlina. Ale kulturowo Syria i Arabia Saudyjska to dwa różne światy. Właściwie na języku arabskim podobieństwa się kończą. Polska też graniczy z Rosją, kiedyś nawet byliśmy w tym samym bloku

Szwecja też kiedyś przeżyła falę lęku przed przybyszami. Dziś Zlatan Ibrahimović to twarz tego kraju

jedynie wtrącone pojedyncze słowa w programie romskim, kiedy pochodząca z Polski rozmówczyni posługiwała się pewną ilością zapożyczeń językowych. Są też inni "imigranci unijni", jak ich określają w Szwecji. Na przykład lekarze z południa Europy uciekający przed kryzysem w swoich krajach i

Czeczeni na granicy. Ofiary tortur w poczekalni do polskiego raju

, gdy najmłodszy syn zachorował. Zapożyczyli się u znajomych, którzy dojechali później. Na dworcu nie ma nic darmo. Umycie się – 3 ruble białoruskie (6 zł), toaleta – 35 kopiejek (70 gr), ładowanie komórki – 70 kopiejek (1,4 zł), tyle samo zagotowanie wody w czajniku elektrycznym. Obóz

Papież Franciszek: Co ci się stało, Europo

Naznaczeni smoleńskiem. Rozmowa z Bogną SzymkiewiczŻycie jest niczym w porównaniu ze złożeniem kwiatów. Tak stanowi polski nakaz Wielka Polska EuropejskaDopóki Anglik będzie mówił: "nasz Kraków", Hiszpan: "nasz Paryż", a Polak: "nasz Berlin", nie będzie powtórki z Zagłady

Ghibli, czyli żadnych cięć

filozoficzne. Ghibli to słowo zapożyczone przez Włochów z języka arabskiego, oznacza pustynny wiatr. Jego symboliczne znaczenie dla japońskich filmowców zrozumiemy, oglądając pierwszy film tego pokazu - "Nausicaa z Doliny Wiatru". To właśnie jego komercyjny sukces pozwolił trójce przyjaciół na

Kiedy hoża panna, słowem, cud-dziewica...

większości polskich wyrazów zakończonych na -ówka lub -uwka. Dlatego inaczej, ponieważ wyraz ten zapożyczono z języka niemieckiego (Schlaufe). W polszczyźnie wyraz ten jest już wyrazem dobrze przyswojonym. W polskich zakończeniach -ówka, -uwka piszemy albo ó zamknięte i w, np. surówka, makówka, albo

Polska i Litwa mają problem ze sobą

. spowalnianiu budowy mostu energetycznego. Nie wolno nam zmierzać do izolacji Litwy na forum politycznym i gospodarczym. Nawet jeśli Wilno nie wysłuchuje postulatów Polski w sprawie mniejszości? - Wykażmy trochę zrozumienia. To mały kraj i niewielki liczebnie naród, który oparł swą tożsamość na obronie języka

Lewica i kryzys. Jak ratowano Grecję

powoli z kręgu idei do obiegu politycznego. Z taką propozycją poleciał do Berlina na rozmowy z kanclerz Angelą Merkel francuski prezydent Nicolas Sarkozy, sam z prawicy, ale często w sprawach gospodarczych używający języka bliskiego lewicy. Sarkozy zapożyczył także z języka lewicy inny pomysł, by

Trzeszczącego projektora czar

. przeniosła się do Europy, gdzie ponownie odnosiła sukcesy. W Hollywood kontynuował też karierę Ryszard Bolesławski, który nauczył amerykańskich aktorów metody - sztuki dramatycznej według zasad zapożyczonych od Konstantego Stanisławskiego. Kręcił filmy z Gretą Garbo, Marleną Dietrich i Irene Dunne. Z Polski

Pożal się Boże, jeśli masz komu

Aneta Augustyn: Jakie słowa w języku polskim zawdzięczamy Witkacemu? Prof. Janusz Degler*: Przede wszystkim nienasycenie, od tytułu jego powieści. Wcześniej w formie rzeczownikowej nie funkcjonowało w polszczyźnie. Do językowego obiegu weszły również, stworzone lub przypomniane przez Witkacego

Wzloty i upadki niebieskiej gwiazdki. Pracownia Miast dyskutuje, jak powinna wyglądać promocja marki Poznań

". Prof. Jan Miodek mówi wtedy "Wyborczej", że angielskie zapożyczenia to znak czasów. - Ale lepiej formułować takie hasło po polsku - dodaje. Ostrzejszy jest dr Marcin Chłodnicki z Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu: - To jest barbaryzm napisany ani nie po polsku, ani nie po angielsku

Język człowiekowi utną. Rosja zakazami stoi

Izbie głosowanie za projektem ustawy zabraniającej używać słów zapożyczonych z języków obcych, które można zastąpić rodzimymi. A przecież słowo ''minister'' nie wyrasta z korzeni rosyjskich. Sam Mediński nie miałby pewnie nic przeciwko nadaniu mu starobolszewickiego tytułu ''ludowego komisarza do spraw

Najpiękniejsze śląskie słowo - od antrejka do żywotka

matka: - Pozostał mi ten uścisk ręki i najpiękniejsze śląskie słowo. Niektóre słowa zamieszczone w książce "Gazety" i Muzeum Śląskiego być może wywołają niedowierzanie i protesty, bo nie mają powszechnie zaakceptowanej pisowni albo są zapożyczone z języka któregoś z naszych sąsiadów. Nad tym

Kłamstwo konopnickie

liryk Konopnickiej, sławiących lud polski, od wieków ciemiężony przez przemoc, są przecież jednym wielkim wołaniem o sprawiedliwość społeczną, o sprawę, która dziś dopiero, w warunkach Polski Ludowej, nabiera realnych kształtów". Kienzler podkreśla, że "Rotę", najsłynniejszy utwór

Kanada pachnąca marihuaną. I deficytem

Trudeau rozprawia się z potworami - drugim i trzecim. Na pewno nie jest nudny. W ramach akcji charytatywnych wykonał kiedyś połowiczny striptiz, a innym razem wystąpił w meczu bokserskim, w którym obił posła konserwatystów. I na pewno nie jest Amerykaninem, choćby dlatego, że jego pierwszy język to

Wrocław przywołuje ginące tradycje

tradycji. Bral stworzył projekt festiwalu poświęconego takim ludziom i ich działaniom, a Teatr Pieśń Kozła jest organizatorem przeglądu. Do Wrocławia przyjadą zespoły, które nigdy w Polsce nie występowały. Osiem berberyjskich płaczek z Maroka, Beta Dance Troupe z Izraela z sakralnym śpiewem w języku Ge'ez

Nigeryjczyk przez tydzień protestował przed uczelnią. Pomógł poseł Godson

góry, 200 euro opłaty rekrutacyjnej i 350 za przyjęcie. W sumie 6550 euro. Mama zaciągnęła kolejną pożyczkę. Samych odsetek płaci 150 euro miesięcznie. Dwa razy składałem wniosek o wizę do konsulatu polskiego we Lwowie i dwa razy mi odmówili. - Nie on jeden nie dostał polskiej wizy - twierdzi poseł

Wykluczony, wykluczona

internetowej marki (Facebook), a także dwa słowa będące próbą przeniesienia angielskich wyrażeń na język polski (zalajkować, fanpejdż). Średniozaawansowany internauta bez problemu odnajdzie się w tekście wykorzystującym te i inne podobne zwroty, osoba spoza świata sieci będzie zagubiona. To tylko część

Komputerowe gry literackie. Zagraj w Duras albo Campbella

. Nie wiem, kim jest mój rozmówca, nie znam jego wieku, płci, nie mam pojęcia, skąd pochodzi - ja mówię po polsku, on może po szwedzku. Resztę załatwi skrypt. Nie skontaktujemy się poza grą. Dla przygaszenia zachwytu warto dodać, że dialogi, zapożyczone od francuskiej powieściopisarki Marguerite Duras

Rosja chamieje

nimi głośnym, bardzo grubym słowem. Zapamiętałem wrzask młodej mamy, która pouczała sześcioletnią córkę: ''Mówiłam ci, ku... jeb..., żebyś nie brała do ryja, a ty bierzesz''. *** W codziennym języku Rosjan panoszy się nie tylko ''mat''', czyli określenia z niezwykle tu bogatego słownika wulgaryzmów

Dlaczego Laura szukała Śląska w Teksasie?

Czym jest "Różowy horyzont"? To film mockumentalny, czyli dokument, w którym reinterpretujemy rzeczywistość, naginamy historyczne fakty tak, aby pasowały do naszych wyobrażeń. "Różowy horyzont" to tytuł zapożyczony z niezrealizowanego filmu Kazimierza Kutza, który miał opowiadać

Język polski - wymagania na nowy egzamin gimnazjalny

Na egzaminie gimnazjalnym sprawdza się, w jakim stopniu uczeń spełnia wymagania z zakresu języka polskiego określone w nowej podstawie programowej kształcenia ogólnego dla III etapu edukacyjnego (gimnazjum). Poszczególne zadania mogą - w myśl przyjętej w podstawie zasady kumulatywności - odnosić

Kolarka w salonie

supermarketu. Ale dziś z rowerem w naszej świadomości dzieje się coś wyjątkowego. Polska podąża śladem Wielkiej Brytanii, Stanów, Australii, a także Malezji, Chin czy Tajlandii. Wszędzie tam rower z użytkowego narzędzia (Azja) albo zwyczajnego środka lokomocji dla jednych, pasjonackiego gadżetu dla drugich

"Dom Tęsknot": na tropie legendarnego kielicha Lutra - rozmowa z Piotrem Adamczykiem

pisarzem, mniej więcej tak jak w Polsce niegdyś Sienkiewicz. Nigdy nie tłumaczono go na język polski, pewnie dlatego, że o Słowianach pisał raczej niepochlebnie. Dlaczego "Dom tęsknot"? Dlaczego opowiadasz o dojrzewaniu i historii przez pryzmat kamienicy? - Jako reporter dziesiątki razy