zapożyczenia w języku polskim

Kamila Gądek-Kownacka*

Letnia szkoła języków obcych

Letnia szkoła języków obcych

Podpowiadamy, jak plażując i zwiedzając, nauczyć się języków obcych i poprawić pamięć.

Dyktando Krystyny Bochenek. Trudniej już nie będzie

- Tegoroczne dyktando nie będzie bardzo trudne, bo trudniejszego niż ostatnio nie byłbym już w stanie wymyślić - mówi prof. Andrzej Markowski, przewodniczący Rady Języka Polskiego i główny juror ogólnopolskiego Dyktanda, które już po raz 23. przyciągnie do Katowic miłośników ortografii z całej Polski. Zaplanowano je na 16 października.

Między słowami. Milenialsi [MIODEK]

Bardzo ciekawy jest kształt tego nowego słowa, określającego urodzonych w latach 1980-2000.

Angielskie gairaigo. Zagadki lingwistyczne

Angielskie gairaigo. Zagadki lingwistyczne

angielskiego, podobnie jak wiele innych języków kreolskich - od nikaraguańskiego Wybrzeża Moskitów po Papuę-Nową Gwineę. Dopasuj wyrażenia w bislamie do ich polskich tłumaczeń. Jak powiesz w bislamie "nasza kapusta" i "moja pomarańcza"? POPO BLONG MILANWIS BLONG YUFALAKABIS BLONG YUARANIS

Językoznawczyni: Język potoczny trafia dzisiaj na salony

sprawą przede wszystkim języka angielskiego jest we współczesnej polszczyźnie coraz więcej. Ich pisownia na początku jest nieustabilizowana, kiedy pojawiają się w słownikach - zwykle wariantywna (np. "dealer" i "diler"). Mamy problem nie tylko z zapisywaniem zapożyczeń, ale też ich

Logika języka. Nie udawaj Greka...

Logika języka. Nie udawaj Greka...

spojrzymy na nie w wersji zapisanej (stosowane w piśmie różnorodne znaki diakrytyczne oznaczają tony). Poniżej podano kilkanaście wietnamskich wyrazów, wśród których ukryto pięć zapożyczeń z języka francuskiego, spadek po XIX wieku, kiedy to Wietnam został podbity przez Francję i włączony do Indochin

System Genuino. Antyplagiatowa rewolucja na uczelniach

System Genuino. Antyplagiatowa rewolucja na uczelniach

powiedzieć, że przekształcają one zdania w języku polskim na znaki matematyczne, a następnie poszukują zdań o takich samych sumach znaków. I na to jednak znalazły się sposoby - w pracach wstawia się np. mikrospacje, zamiast spacji znaki w kolorze białym, a nawet litery z innych alfabetów, np. rosyjskie "

Praindoeuropejski gzik [Z GŁOWY DO GŁÓWKI]

Praindoeuropejski gzik [Z GŁOWY DO GŁÓWKI]

ustalenia wspólnych przodków. A robisz to w ten sposób, że stosujesz metodę porównawczą. Czyli szukasz w różnych językach podobnych słów. Na przykład po polsku masz "krew", po szkocku "cro", po niemiecku "roh", po angielsku "raw", a w sanskrycie ("kravis"

Na językach. Gaduła na wakacjach

Na językach. Gaduła na wakacjach

) fashion, 3) office, 4) tape, 5) digital, 6) mafia, 7) kilometer, 8) bikini 2. Bom dia, Lisboa! (Dzień dobry, Lizbono!) Wakacje to nie tylko leżenie na plaży, ale też zwiedzanie. Co jednak, jeśli zgubimy się w nieznanym mieście? Spróbuj dopasować poniższe wskazówki w języku portugalskim do ich polskich

O chipsach słów kilka

O chipsach słów kilka

- y . Tak się zdarzało już wcześniej z zapożyczeniami z angielskiego. Drops , crackers , cakes , commandos , Eskimos , girls - to nazwy w liczbie mnogiej, po polsku zaś mówimy jeden drops, krakers, keks, komandos, Eskimos, jedna girlsa, a by nazwać te rzeczy i osoby w liczbie mnogiej, dodajemy jeszcze

,,Obelgi zastępują argumenty". Prof. Jerzy Bartmiński o brutalizacji języka polityki

,,Obelgi zastępują argumenty". Prof. Jerzy Bartmiński o brutalizacji języka polityki

Zakładem Tekstologii i Gramatyki Współczesnego Języka Polskiego w Instytucie Filologii Polskiej. W 1993 roku otrzymał tytuł profesora nauk humanistycznych. Na UMCS-ie stworzył dwa nowe kierunki: filologię ukraińską i białoruską. Bartmiński jest członkiem Rady Języka Polskiego, napisał około 300 publikacji

Masłowska w operetce. Jak się robi spektakl o niczym?

Masłowska w operetce. Jak się robi spektakl o niczym?

garściami z codziennego języka swoich rodaków. Zdetonowała bombę, bo tak bezkompromisowego głosu do tej pory w polskiej literaturze nie było. Młodziutka autorka, w wywiadach mówiąca to, co myśli, na kilka lat stała się dyżurnym autorytetem od polskich wad i przywar. Świat, który nie ma narodowości W

Między słowami. Kariera

Między słowami. Kariera

Słowo zapożyczyliśmy prawdopodobnie w połowie XIX wieku z francuskiego, choć niektóre słowniki podają jako źródło język niemiecki. Może zresztą wyraz ten - przecież znany w wielu językach - przywędrował do nas dwiema drogami. W każdym razie to znaczenie, które jest dziś powszechne w Europie

Gimbaza na miejscówce [MIODEK]

Gimbaza na miejscówce [MIODEK]

mniej więcej od 12 do 20 lat zachowujących się głupio lub idących wraz z dzisiejszą modą", jak i samo "gimnazjum", zwane również gimbudą . Gimbaza kryje w sobie dwa stare zapożyczenia. Gimnazjum wiedzie nas do starożytnej Grecji, gdzie gymnasion był nazwą terenu z budynkiem służącego do

Między słowami. Z pewną taką intymnością [MARKOWSKI]

Między słowami. Z pewną taką intymnością [MARKOWSKI]

;poufny", postawiono przed nim wykrzyknik oznaczający "wyraz, którego unikać należy". Autorzy słownika uznali widocznie słówko za zbędne, dublujące polski odpowiednik. Jednak intymny okazał się chyba przydatny, gdyż zadomowił się w języku, i to używany w szerokim zakresie. W cytatach

Bralczyk: język się bogaci, ale mowa - ubożeje

mowę". Bralczyk narzekał na coraz większą ilość zapożyczeń w języku oraz na skrótowość komunikatów, za pomocą których porozumiewają się ludzie. Piętnował sposób, w jaki porozumiewają się np. rzecznicy prasowi, lub specjaliści z dziedziny public relations, podając za przykład tak powszechne w mowie

Zagadki lingwistyczne: skrzydlate słowa

Zagadki lingwistyczne: skrzydlate słowa

jest mój kot. 3. Bogactwo mowy polskiej Język się zmienia - wiele słów wychodzi z użycia, pojawiają się nowe. Kiedy ksiądz Alojzy Osiński zapisywał w XIX wieku karty słownika języka polskiego, który liczyć miał aż 14 tomów, nie wiedział, że dzieło jego życia nigdy nie zostanie wydane w formie

Lajkować

Lajkować

takie niewinne i miłe rzeczy mogą nawet istotnie wpływać na nasz sposób postrzegania świata. W języku polskim na dwa sposoby wyrażamy pozytywny emocjonalny stosunek do spraw i rzeczy albo, ściślej rzecz ujmując, mamy dwa etapy tego stosunku. Najpierw nam się coś podoba. Kiedy z czymś stykamy się

Czy Ślązacy są narodem?

sąsiadów. Naród jako wspólnota ekonomiczna? To w dzisiejszym świecie kryterium anachroniczne. A jeśli ktoś uważa, że brak języka w pełni usystematyzowanego i odrębnego dyskwalifikuje, niech pomyśli, ile pojęć zostało zapożyczonych do języka polskiego z innych. Przeczytaj "Pierony" - reporterską

Przyjdzie walec i zglajchszaltuje

Przyjdzie walec i zglajchszaltuje

najnowsze słowniki języka polskiego dopuszczają obie wersje w mowie i w piśmie: nadwyrężać lub nadwerężać, ale jeszcze stosunkowo niedawno, gdzieś do lat 70., za formę zgodną z normą uznawano tylko wariant z "e", choć był on zdecydowanie rzadszy. Dziś na szczęście postać z "y" wymienia

Jolka nr 152

Jolka nr 152

- gatunek skowronka; dzierlatka - grecki bajkopisarz z Frygii - herma lub pacyfikał - hitlerowiec - imię Czapka, czeskiego pisarza ("Inwazja jaszczurów") - imię małżonki Tomasza Manna - imię żeńskie z liter słowa "hiacynt" - 1/32 funta szczęścia - język Vangelisa - język, w którym język

Steffen Möller: Polak, Niemiec - dwa bratanki

Steffen Möller: Polak, Niemiec - dwa bratanki

: - Jak to niemieckie słowo? Nie miałam pojęcia! Z upływem lat odkrywałem, że w języku polskim funkcjonuje przynajmniej kilkaset zapożyczeń z niemieckiego, a na Śląsku chyba kilka tysięcy. Każda warszawianka, każdy gdańszczanin używają codziennie takich słów jak "dach", "blat", "

Uczniowie, koniec ściągania z internetu!

Uczniowie, koniec ściągania z internetu!

. Nie tylko w języku polskim, ale również w obcych. A może zadawać inaczej? Według twórców systemu w ten sposób nauczyciele mają zaszczepiać młodzieży "akademickie standardy samodzielnej pracy i ochrony praw własności intelektualnej". - Walka z niepożądanym i rosnącym zjawiskiem plagiatowania

Trendy wiosna/lato 2014. A co my na to

Nie szukałam plagiatów, bezmyślnych zapożyczeń, by je polskim projektantom wytknąć, lecz przykładów na to, że język mody bywa uniwersalny. Znalazłam je bez trudu. Po pierwsze - dżins, który jest jak pierwsza litera alfabetu. Tego lata w kolekcjach m.in. Balmaina, Versacego, a także Ani Kuczyńskiej

Badacz nowej polszczyzny: epicko ogarniam swój radar

nowych słów języka polskiego zacząłem myśleć już na pierwszym roku studiów. Z Maciejem Czeszewskim, autorem kilku świetnych słowników, próbowaliśmy napisać słownik neologizmów. Mieliśmy nieodparte wrażenie, że papierowe słowniki nie nadążają za teraźniejszością. Nie znajdowaliśmy w nich wielu słów

Między słowami. A tam, taka chałturka

ostatnie to już chyba nie chałtura, tylko kampania... Wyraz chałtura wszedł do polszczyzny ogólnej z gwary teatralnej, w której był używany na określenie dodatkowej pracy poza teatrem wykonywanej dla dobrego zarobku, ale bez zaangażowania artystycznego. Ludzie teatru zapożyczyli go z języka rosyjskiego

Między słowami. W pakiecie

I początkowo miał znaczenie takie jak w języku francuskim, z którego go zapożyczyliśmy. Przykłady zamieszczone w słowniku Lindego wskazują, że pakiet to przede wszystkim zapakowane razem papiery, listy, książki, np.: "Otworzył pakiet i znalazł wszystkie listy". Podobne cytaty są w

Młodzi polscy naukowcy podbijają Europę

; - konkluduje w swojej pracy Monika Leończyk. Andrzej Żak z Warszawy przeprowadził badania nad wpływem języka polskiego na zagrożony wymarciem etnolekt wymysiöeryś zwany wilamowickim. To archaiczny dialekt pochodzący ze średniowiecznego języka zachodniogermańskiego, używany już zaledwie przez 50 osób tylko

Po 12 latach życia na obczyźnie nie czuję się już do końca Polką

. Do Francji pierwszy raz wyjechałam sama rok wcześniej, w wakacje przed klasą maturalną. Przez dwa miesiące budowałam murki i malowałam domy w ramach programu dla wolontariuszy. Pojechałam sama, żeby nauczyć się języka. Po powrocie do Częstochowy poczułam, że czegoś mi brakuje, miałam wrażenie, że się

Elity muzułmańskie oddają dzieci do chrześcijańskich szkół, by nie były stygmatyzowane [DEBATA W "WYBORCZEJ"]

młodzież nie znała islamu, więc sfabrykowała islam na swoje potrzeby, w czym pomógł im też internet. Wielu zapożyczyło islam od salafitów, fundamentalistów. Bo salafizm to religia sprowadzona do prostych reguł: "rób, nie rób, wolno, nie wolno". Fundamentalizm to nie konflikt z nowoczesnością, ale

Jakim językiem będziemy mówili w 2312 r.

nie potrafią się dogadać z dziadkami.W świecie globalnej wioski żaden z języków nie jest bezpieczny. Nawet angielski, który wielu już chciało koronować na przyszły język świata. W Azji szerzy się jego zwulgaryzowana wersja, zwana chinglish, w której pełno jest uproszczeń i zapożyczeń z mandaryńskiego

Wszyscy jesteśmy Ksenofonami

słownika japońskiego i trzy czwarte słownika koreańskiego. Wybitny lingwista Martinet pisze, że język albański jest albański tylko w jednej dziesiątej - reszta to zapożyczenia łacińskie, włoskie, starorumuńskie, słowiańskie, greckie, tureckie, germańskie, celtyckie, arabskie i hebrajskie. Przyczyna tych

Muzyka żydowska z Hiszpanii na festiwalu "Warszawa Singera"

starohiszpańskiego i zapożyczeń hebrajskich. W 1492 r. Sefardyjczycy zostali wygnani z Hiszpanii, a pięć lat później - z Portugalii. Część z wypędzonych wtedy Żydów dotarła także do Polski i osiadła w okolicach Zamościa. W czasie II wojny światowej Francisco Franco przywrócił obywatelstwo wszystkim potomkom

Natalia LL ma miecz, Katarzyna Józefowicz - gazetę. Dwie kobiece wystawy w CSW

, by to wyrazić - tak zaskakujący, że kiedy się o tym mówi, sprawa zdaje się lekko kiczowata i podejrzana. Tym językiem jest Wagner i cały muzyczno-wizualny sztafaż, który Natalia LL zapożyczyła z jego oper. Na filmie "Marzenia Brunhildy" (1991) zaciekle, w wieńcu kwiatów na głowie i z

Kwestionariusz reportera: Michał Książek [FINALIŚCI NAGRODY KAPUŚCIŃSKIEGO]

książka - raport z pieszej wędrówki tytułową drogą, zwaną też Nadbużanką, biegnącą wzdłuż granicy Polski z Ukrainą i Białorusią. "Są pisarze, których nie sposób naśladować, bo można imitować frazę, ale nie sposób zapożyczyć zmysłowości. Takim pisarzem był Bruno Schulz. Takim reporterem jest Michał

Sulima: Zostajemy coraz bardziej sam na sam ze świętami [ROZMOWA]

, "mocnego" czasu. Jeszcze w połowie XX wieku na polskiej wsi, ale też w mieście, w rodzinach przestrzegających tradycji czas ulegał wówczas rozrzedzeniu, doczesność traciła swój powab, przygotowywano się do świąt Bożego Narodzenia i nadejścia Nowego Roku. Jednak społeczeństwo się laicyzuje

Nowe płyty: Editors, Peaches, Zakopower i Barbara Morgenstern [RECENZJE]

debiutanckiej płycie i cztery po "Boso" wraca Zakopower. Umownie składający się z artystów "podhalańskich" i "rockowych" dziewięcioosobowy zespół Sebastiana Karpiela-Bułecki "Drugim pół" podkreśla wysoką pozycję w świecie polskiego popu. Kompozytorem i producentem płyty

Guy Verhofstadt. Co nas uratuje w niepewnych czasach? [MICHNIK POLECA]

języka niemieckiego wśród imigrantów i niedocenianie przez nich kultury niemieckiej. Chodzi o nakreślenie linii podziału: kto należy do społeczeństwa, a kto nie. W międzywojniu żądano od Żydów z Europy Wschodniej, aby porzucili jidysz na rzecz niemieckiego, polskiego czy czeskiego. W zamian za asymilację

Czilałt, to tylko kwirk

pracującego na wyspach. Dowiemy się stamtąd najważniejszego szczegółu na temat ponglish pominiętego przez serwis Ananova - że w oryginalnej gramatyce tego języka wszystkie znaki przestankowe zastępuje jeden polski wyraz zapożyczony zresztą z łaciny. A jak zabawne efekty daje dosłowne tłumaczenie przysłów z

Kościół: poprawki do rewolucji

Półmetkowe podsumowanie synodu, które węgierski kardynał Peter Erdo ogłosił w ostatni poniedziałek, wywołało ostre sprzeciwy ze strony niemałej części uczestników synodu. Arcybiskup Stanisław Gądecki, szef polskiego Episkopatu, oświadczył, że tekst odbiega od nauczania Jana Pawła II. Dokument Erdo

Ile niemieckiego jest w polskim

"malaffe", które oznacza u nas człowieka stojącego z rozdziawionymi ustami. Są też inne polskie słowa pochodzenia niemieckiego, które w naszych uszach zabawnie brzmią, jak np. brytfanka - mówi Martin Renz, członek zespołu przygotowującego Słownik Niemieckich Zapożyczeń w Języku Polskim. Jego

Festiwal Szkół Teatralnych. Czołg nie wygra z kredytem

Przegląd dyplomowych spektakli pokazuje, jak reżyserzy szukają wspólnego języka z młodymi aktorami (a także studencką widownią). Udało się to duetowi Marcin Liber/ Michał Kmiecik w "Amoku. Pani Koma zbliża się!!!" (i nic dziwnego, nie ma generation gap). Można mieć zastrzeżenia do tekstu

Szac4you. Język wolnej Polski

Europejskiego mówi z telewizora, że kandydaci innych partii to "polityczne knury". - W 1992 roku - wspomina prof. Andrzej Markowski, przewodniczący Rady Języka Polskiego - byliśmy bardzo zaniepokojeni, bo Janusz Korwin-Mikke powiedział z trybuny sejmowej, że rząd rżnie głupa. Myśleliśmy: jak można

Miller z Palikotem cacy, wizję zesłał im Witkacy, Stephen King Korwina wspiera, Woody zaś Bruno-bombera

podziemnej wytwórni bomb nie wystarcza, żeby go poznać. Ciekawy chwyt prawniczy zapożyczony od mistrza. Od Woody'ego Allena. Pod naporem tej argumentacji zastanawiam się, czy świadek zna siebie. Ale największe zwątpienie co do Brunona budzi we mnie Brunon w sensie imię. Absolutnie słuszne (w języku

"Nasza wojna" - I wojna światowa przez pryzmat walk na froncie wschodnim

śmiertelność w obozach była najwyższa. Zabijali się nawzajem żołnierze imperiów i państw narodowych, którymi czasami różnił tylko mundur, a nie język, wyznanie czy przynależność etniczna" - piszą autorzy "Naszej wojny". Przypominają, że na ziemiach, które obecnie należą do Polski, w czasie

Sierpień '80 wykuty przy łódzkiej maszynie

. Polska będzie nawet w tytule, bo tytuł "Dance in Chains" - "Taniec w kajdanach" - zapożyczyłem z "Mazura kajdaniarskiego" Ludwika Waryńskiego. Książka prof. Padraica Kenneya "Budowanie Polski Ludowej. Robotnicy a komuniści 1945-50" ukazała się niedawno nakładem

"Prosto" nie oznacza "dosłownie"

. Stąd wszechobecne czerwień lub błękit (kolory, które najlepiej wypadają podczas badań fokusowych) albo plakaty do polskich filmów z dziesięcioma aktorami wklejonymi w jedną scenę. To nie jest świadome kreowanie języka wizualnego, tylko nieudolne kopiowanie masowych wzorców. W 2011 r. założyłaś bloga

Papież Franciszek: Co ci się stało, Europo

Naznaczeni smoleńskiem. Rozmowa z Bogną SzymkiewiczŻycie jest niczym w porównaniu ze złożeniem kwiatów. Tak stanowi polski nakaz Wielka Polska EuropejskaDopóki Anglik będzie mówił: "nasz Kraków", Hiszpan: "nasz Paryż", a Polak: "nasz Berlin", nie będzie powtórki z Zagłady

Jak tanio kupić gadżet elektroniczny pod choinkę

lepiej w jego miejsce poszukać odpowiednika z Chin sprzedawanego pod polską marką. - Potrzeby zwykłego Kowalskiego ograniczają się do podstawowego sprzętu. Potrzeby kreowane przez producenta sprzętu mówią mu: "Kup telewizor Ultra HD". Czy Kowalski zauważy różnicę? W sklepie tak - tłumaczy

Jak najdalej od pustyni

samym językiem, ci, którzy się modlą, robią to podobnie, i w ogóle z Damaszku jest bliżej do Rijadu niż do Berlina. Ale kulturowo Syria i Arabia Saudyjska to dwa różne światy. Właściwie na języku arabskim podobieństwa się kończą. Polska też graniczy z Rosją, kiedyś nawet byliśmy w tym samym bloku

Katarzyna Kopacz: "Niejeden mężczyzna może się uczyć od mojej mamy"

mojego męża była Polką. Andrzej postanowił studiować medycynę w Polsce, bo w Kanadzie studia są strasznie drogie, a miejsc na nich jest tak mało, że dostanie się graniczy z cudem. Dopóki się nie poznaliśmy, nie mówił po polsku, bo studiował w Gdańsku medycynę po angielsku. Języka nauczył się z naszych

W Ameryce o ciszy nie słyszeli

Cisza wyborcza jest w krajach anglosaskich zjawiskiem zupełnie nieznanym. Nie ma nawet w języku angielskim powszechnie przyjętego i ustalonego terminu, który by ją określał. Gdyby ktoś próbował narzucić ciszę wyborczą w Ameryce, byłby niechybnie potraktowany jak przybysz z kosmosu. Zaraz podniósłby

Szwecja też kiedyś przeżyła falę lęku przed przybyszami. Dziś Zlatan Ibrahimović to twarz tego kraju

jedynie wtrącone pojedyncze słowa w programie romskim, kiedy pochodząca z Polski rozmówczyni posługiwała się pewną ilością zapożyczeń językowych. Są też inni "imigranci unijni", jak ich określają w Szwecji. Na przykład lekarze z południa Europy uciekający przed kryzysem w swoich krajach i

Uważaj, co robisz na wakacjach. Możesz zostać oddany szatanowi - ostrzega Fronda

wyraźnie jest użyte słowo "inicjacje". Również tam, gdzie jest mowa o "świętej geometrii", mamy do czynienia z zapożyczeniem z języka masonerii. Następnie, jak się nam te pogańskie "boskie aspekty" zaczną realnie uruchamiać, możemy wpaść w niemałe przerażenie... - ostrzega

Treliński reżyseruje operę w Cardiff. Nie obyło się bez upadłej kobiety

tytule (Auber, Massenet, Puccini), a ważną inspiracją był dla niego film "Manon" Henriego-Georges'a Clouzota z 1949 r., z Cécile Aubry w roli tytułowej. Pisząc operę, miał 26 lat. Nic dziwnego, że język jego muzyki jest jeszcze pełen zapożyczeń. Kompozytor sam zrobił listę wpływów: filmy

Pisarz poważny, a człowiek barwny

, Polsce rodem z ciemnogrodu (Stanisław Kostka Potocki) i z Klerykowa (Stefan Żeromski). Sam w tamtych latach pisałem pod pseudonimem Zagozda, który zapożyczyłem z "Róży" Stefana Żeromskiego. Zagozda także nie chciał Polski, w której policmajstra rosyjskiego zastąpi polski policjant z orzełkiem

Kanada pachnąca marihuaną. I deficytem

Trudeau rozprawia się z potworami - drugim i trzecim. Na pewno nie jest nudny. W ramach akcji charytatywnych wykonał kiedyś połowiczny striptiz, a innym razem wystąpił w meczu bokserskim, w którym obił posła konserwatystów. I na pewno nie jest Amerykaninem, choćby dlatego, że jego pierwszy język to

Kolarka w salonie

supermarketu. Ale dziś z rowerem w naszej świadomości dzieje się coś wyjątkowego. Polska podąża śladem Wielkiej Brytanii, Stanów, Australii, a także Malezji, Chin czy Tajlandii. Wszędzie tam rower z użytkowego narzędzia (Azja) albo zwyczajnego środka lokomocji dla jednych, pasjonackiego gadżetu dla drugich

Wzloty i upadki niebieskiej gwiazdki. Pracownia Miast dyskutuje, jak powinna wyglądać promocja marki Poznań

". Prof. Jan Miodek mówi wtedy "Wyborczej", że angielskie zapożyczenia to znak czasów. - Ale lepiej formułować takie hasło po polsku - dodaje. Ostrzejszy jest dr Marcin Chłodnicki z Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu: - To jest barbaryzm napisany ani nie po polsku, ani nie po angielsku

Trybunał UE: Litewskie zapisywanie nazwisk Polaków jest legalne

wówczas lituanizacji nazwisk (chodziło nie tylko o litery, ale i brzmienie), by pomóc w "przywróceniu narodowi spolszczonych oraz zbiełoruszczonych Litwinów". Polskie litery występowały w języku litewskim jeszcze w połowie XIX w., lecz potem, by odgrodzić się od polszczyzny, litewscy gramatycy

Polski się angliczy

Piotr Pacewicz: Nie wiem, czy Państwo słyszeli, że premier Kaczyński powiedział: "Odnieśliśmy zajebisty sukces w walce z układem..." To oczywiście żart - nasza dzisiejsza debata ma odpowiedzieć na pytanie, co się dzieje z językiem polskim, jak polski radzi sobie z dramatycznymi zmianami

Język człowiekowi utną. Rosja zakazami stoi

Izbie głosowanie za projektem ustawy zabraniającej używać słów zapożyczonych z języków obcych, które można zastąpić rodzimymi. A przecież słowo ''minister'' nie wyrasta z korzeni rosyjskich. Sam Mediński nie miałby pewnie nic przeciwko nadaniu mu starobolszewickiego tytułu ''ludowego komisarza do spraw

Dlaczego Laura szukała Śląska w Teksasie?

Czym jest "Różowy horyzont"? To film mockumentalny, czyli dokument, w którym reinterpretujemy rzeczywistość, naginamy historyczne fakty tak, aby pasowały do naszych wyobrażeń. "Różowy horyzont" to tytuł zapożyczony z niezrealizowanego filmu Kazimierza Kutza, który miał opowiadać

Ghibli, czyli żadnych cięć

filozoficzne. Ghibli to słowo zapożyczone przez Włochów z języka arabskiego, oznacza pustynny wiatr. Jego symboliczne znaczenie dla japońskich filmowców zrozumiemy, oglądając pierwszy film tego pokazu - "Nausicaa z Doliny Wiatru". To właśnie jego komercyjny sukces pozwolił trójce przyjaciół na

Lewica i kryzys. Jak ratowano Grecję

powoli z kręgu idei do obiegu politycznego. Z taką propozycją poleciał do Berlina na rozmowy z kanclerz Angelą Merkel francuski prezydent Nicolas Sarkozy, sam z prawicy, ale często w sprawach gospodarczych używający języka bliskiego lewicy. Sarkozy zapożyczył także z języka lewicy inny pomysł, by

Kłamstwo konopnickie

liryk Konopnickiej, sławiących lud polski, od wieków ciemiężony przez przemoc, są przecież jednym wielkim wołaniem o sprawiedliwość społeczną, o sprawę, która dziś dopiero, w warunkach Polski Ludowej, nabiera realnych kształtów". Kienzler podkreśla, że "Rotę", najsłynniejszy utwór

Polska i Litwa mają problem ze sobą

. spowalnianiu budowy mostu energetycznego. Nie wolno nam zmierzać do izolacji Litwy na forum politycznym i gospodarczym. Nawet jeśli Wilno nie wysłuchuje postulatów Polski w sprawie mniejszości? - Wykażmy trochę zrozumienia. To mały kraj i niewielki liczebnie naród, który oparł swą tożsamość na obronie języka

Nigeryjczyk przez tydzień protestował przed uczelnią. Pomógł poseł Godson

góry, 200 euro opłaty rekrutacyjnej i 350 za przyjęcie. W sumie 6550 euro. Mama zaciągnęła kolejną pożyczkę. Samych odsetek płaci 150 euro miesięcznie. Dwa razy składałem wniosek o wizę do konsulatu polskiego we Lwowie i dwa razy mi odmówili. - Nie on jeden nie dostał polskiej wizy - twierdzi poseł

Trzeszczącego projektora czar

. przeniosła się do Europy, gdzie ponownie odnosiła sukcesy. W Hollywood kontynuował też karierę Ryszard Bolesławski, który nauczył amerykańskich aktorów metody - sztuki dramatycznej według zasad zapożyczonych od Konstantego Stanisławskiego. Kręcił filmy z Gretą Garbo, Marleną Dietrich i Irene Dunne. Z Polski

"Dom Tęsknot": na tropie legendarnego kielicha Lutra - rozmowa z Piotrem Adamczykiem

pisarzem, mniej więcej tak jak w Polsce niegdyś Sienkiewicz. Nigdy nie tłumaczono go na język polski, pewnie dlatego, że o Słowianach pisał raczej niepochlebnie. Dlaczego "Dom tęsknot"? Dlaczego opowiadasz o dojrzewaniu i historii przez pryzmat kamienicy? - Jako reporter dziesiątki razy

Rosja chamieje

nimi głośnym, bardzo grubym słowem. Zapamiętałem wrzask młodej mamy, która pouczała sześcioletnią córkę: ''Mówiłam ci, ku... jeb..., żebyś nie brała do ryja, a ty bierzesz''. *** W codziennym języku Rosjan panoszy się nie tylko ''mat''', czyli określenia z niezwykle tu bogatego słownika wulgaryzmów

Towarzysz powracającej nadziei. O "Dzienniku" Szczepańskiego

. Szczepański był praktykiem walki z nieprzyjacielem, nieprzyjacielem Polski, bo jego własnym nieprzyjacielem był właśnie ten nieredukowalny obowiązek. Ale wspominał, że w partyzanckich ziemiankach czy okopach nie było gorszego przezwiska niż "ty patrioto zbolała". Capstrzykowo tromtadracki język

Pożal się Boże, jeśli masz komu

Aneta Augustyn: Jakie słowa w języku polskim zawdzięczamy Witkacemu? Prof. Janusz Degler*: Przede wszystkim nienasycenie, od tytułu jego powieści. Wcześniej w formie rzeczownikowej nie funkcjonowało w polszczyźnie. Do językowego obiegu weszły również, stworzone lub przypomniane przez Witkacego

Ktoś podpieprzył moją Rosję

car Putin zmieni się w bestię'' Czego wstydzi się Awdiejew: ''W Rosji modlą się do ikon z Putinem'' Rosyjska literatura jest uniwersalna, doniosła, dużo w niej metafizyki, a polska bardziej prowincjonalna. - Czy Witkacy jest prowincjonalny? Barierą jest tylko język. Chociaż wielkich filozofów nie

Jak zarobić milion dolarów, czyli potęga algorytmu

informatyki potęgę algorytmu bisekcji. Teleturniej rozpracowany Jak zastosować ten algorytm do zabawy w "20 pytań"? Załóżmy, że podstawą słownikową do gry jest dziesięciotomowy "Wielki słownik języka polskiego" (dla uproszczenia pomińmy suplement). Powiedzmy, że odgadywanym słowem jest

Komputerowe gry literackie. Zagraj w Duras albo Campbella

. Nie wiem, kim jest mój rozmówca, nie znam jego wieku, płci, nie mam pojęcia, skąd pochodzi - ja mówię po polsku, on może po szwedzku. Resztę załatwi skrypt. Nie skontaktujemy się poza grą. Dla przygaszenia zachwytu warto dodać, że dialogi, zapożyczone od francuskiej powieściopisarki Marguerite Duras

Ile Polaka w Polaku

wisi w kącie Jestem z Anatolii - Zdecydowanie Polakiem - uważa językoznawca prof. Jerzy Bralczyk. - Polski to pana język ojczysty, a w naszym kraju to język jest najsilniejszym identyfikatorem narodowym. Jak wyjaśnia jednak uczony, należałoby się zastanowić, na ile dzisiejsza polszczyzna jest polska

Kołtun polski. Historia plagi

;Starożytnościom polskim", leksykonowi wydanemu w 1842 r. przez Andrzeja Moraczewskiego i Emila Kierskiego, znamy nawet dokładną datę i okoliczności, w których zjawisko to pojawiło się u nas po raz pierwszy. Według opierających się na starych kronikach leksykografów kołtun mieli sprowadzić Tatarzy podczas

Uwaga, potwory!

ograniczane jest swobodne używanie języka mniejszości. Niestety, pojawiają się też kryminalne formy nacjonalizmu - rasistowskie akty przemocy, jak profanacja żydowskich cmentarzy, a nawet zabójstwa Romów. We wszystkich trzech strefach i w każdym z państw regionu postkomunistycznego istnieją duże problemy

Polak strażnik oceanów. "Stado delfinów" na horyzoncie przemienia się w motorówki z 80 piratami na pokładach

spadochroniarzy. Wyjechał do Stanów. Wrócił do Polski w wieku 17 lat. Wkurzył się, gdy jego kumpli wezwano do wojska, a o nim zapomniano. Powołano go dopiero wtedy, gdy złożył skargę. Służył jako komandos w Lublińcu: skakał, nurkował, zjeżdżał na linach. Chciał zostać antyterrorystą. - Powiedzieli, że

Najpiękniejsze śląskie słowo - od antrejka do żywotka

matka: - Pozostał mi ten uścisk ręki i najpiękniejsze śląskie słowo. Niektóre słowa zamieszczone w książce "Gazety" i Muzeum Śląskiego być może wywołają niedowierzanie i protesty, bo nie mają powszechnie zaakceptowanej pisowni albo są zapożyczone z języka któregoś z naszych sąsiadów. Nad tym

Myszka Miki gwiżdże

podobał. Tym samym Reichenbach przeszedł do historii jako Oficjalnie Pierwszy Fan Myszki Miki.Myszka Miki jest rodzaju żeńskiego tylko w języku polskim, w rzeczywistości - jak wiadomo - to dżentelmen imieniem Mickey. Walt Disney dał mu swą własną gestykulację i własny głos. Po części dlatego, że nie miał

Agresja rośnie

b'', czyli ''bladź''. Na polski tłumaczy się to nie inaczej niż ''kurwa''. Dzięki temu słowu, jak twierdzi cerkiewny funkcjonariusz, uda się powstrzymać kobiety od skoku w otchłań rozpusty i podnieść moralny poziom narodu.***W codziennym języku Rosjan panoszy się nie tylko ''mat''', czyli określenia

Wykluczony, wykluczona

internetowej marki (Facebook), a także dwa słowa będące próbą przeniesienia angielskich wyrażeń na język polski (zalajkować, fanpejdż). Średniozaawansowany internauta bez problemu odnajdzie się w tekście wykorzystującym te i inne podobne zwroty, osoba spoza świata sieci będzie zagubiona. To tylko część

Wrocław przywołuje ginące tradycje

tradycji. Bral stworzył projekt festiwalu poświęconego takim ludziom i ich działaniom, a Teatr Pieśń Kozła jest organizatorem przeglądu. Do Wrocławia przyjadą zespoły, które nigdy w Polsce nie występowały. Osiem berberyjskich płaczek z Maroka, Beta Dance Troupe z Izraela z sakralnym śpiewem w języku Ge'ez

"Zakochani w Rzymie". Mini-Dekameron

pewne ograniczenia. Allen jest w Rzymie na obcym gruncie, nie zna go tak dobrze jak rodzinnego Nowego Jorku. Ogląda Włochy z pozycji turysty, i to turysty niemówiącego w miejscowym języku. Jego wiedza na temat Rzymu wzięła się z lektur i filmów, bazuje też na kulturowych stereotypach. Tak jest przecież

Roszczeniowość młodych, chciwość starych

pracy". - Gdy czytałem CV, byłem zachwycony: świetne oceny, jako student udzielał się w różnych kołach i organizacjach, znaczy obrotny. Języki zna. Od razu zaprosiłem na rozmowę. Zaczął od oczekiwań: 5 tysięcy na rękę. - Młodzi mają wysokie oczekiwania płacowe oraz spodziewają się tzw. benefitów

Zabójca nawrócony

. Z westernów "Amerykanin" wziął motyw samotnego w miasteczku - zło może tu przyjść z każdej strony i w każdej chwili. Samotność bohatera potęguje jeszcze jego obcość - wszyscy wokół mówią w innym niż on języku. "Amerykanin" to film cokolwiek narcystyczny. Clooney jako producent

Czytamy w Łodzi. Robot Pinokio, czyli komiks dzisiaj

formie książkowej lub zeszytowej. Ale komiks nie jest literaturą, to sztuka osobna. Z filmu, którego jest równolatkiem, zapożyczył technikę montażu i kadrowanie. Z literatury: różne formy narracji, bohaterów i wątki fabularne. Czerpał też ze sztuk plastycznych. W USA w latach 40. ubiegłego wieku

Dorota Masłowska: jestem Bogiem rzeczy małych

, pretensjonalnym językiem, zapożyczeniami i kalkami, w których drzemie jakieś nienasycenie, ciągła aspiracja do lepszego. Zaczęłam pisać, używając fanaberyjnych imion, moje postaci zaczęły wykonywać totalnie sztuczne, nadekspresyjne, brazylijskie gesty. Poczułam, że świat, który się z tego wszystkiego wykluwa

"40 zasad miłości". Zabij jedwabniki, powstanie opowieść

rewolucjonistkę, Safak obficie czerpie z klasyków literatury dywanowej i posługuje się językiem pełnym perskich i arabskich zapożyczeń, które nie są mile widziane przez postępowców. Kanwą "40 zasad miłości" jest banalna historia Elli Rubinstein, Żydówki w średnim wieku, która z mężem i trójką dzieci

Rewers. Jak się wiedzie byłym esbekom

To oczywiste. Jeśli brać to zdanie dosłownie. A jeśli powiedziane zostało metaforycznie? Do tego przez ubeka, weterana PRL-owskiej bezpieki? W księgarniach pojawia się właśnie "Skucha", opowieść o współczesnych losach dziewczyn i chłopaków z polskiego podziemia solidarnościowego lat stanu

Jak umiera wiedza

książka Arbesmana, której tytuł można by na język polski przetłumaczyć jako "Czas połowicznego rozpadu faktów" (na podobieństwo okresu rozpadu pierwiastków radioaktywnych). Zdrowie w środku skali To, że badacze mylą się w swojej drodze dochodzenia do prawdy, jest oczywiste. Sama nauka polega na

Państwo PiS

wywiadzie dla "Gazety": "W III RP uzyskałem coś, co było dla mnie najważniejsze: wolność. Dziś żyję w wolnej Polsce i do tego jeszcze demokratycznej. W tym sensie to dwudziestolecie jest dla mnie fantastyczne". Minął rok z hakiem i "wolna, demokratyczna Polska" była

OuLiPo nie kończy nawet śmierć

tasiemcowego zdania. Bez znaków przestankowych, z kropką dopiero na końcu. I frazą "Zawsze trzeba upraszczać", która powraca chyba 15 razy na 75 stronach wydanej właśnie po polsku książki. Powstał efekt po trosze przypominający "Rzepkę" Tuwima, która w każdej dodanej zwrotce przytacza

Tańcz mazurka! To nie obciach!

identyfikuje się ani z miastem, ani z wsią, szuka własnego języka, prawdy i wyjątkowości. Co byłoby miarą sukcesu kultury tradycyjnej? - Półka w empiku z płytami z każdego regionu Polski. Zespoły grające w knajpach w miastach i miasteczkach na żywo mazurki. Wielkopolskie wiwaty, kujawiaki, nie tylko dla

Historia pieniężna. Gdy futerko było rublem

ten, który znali. Dla nich pieniądz był krążkiem ze złota albo srebra opatrzonym stemplem władcy gwarantującym zawartość kruszcu. Okrągła i płaska moneta pojawiła się po raz pierwszy w Lidii (Azja Mniejsza) w VI w. p.n.e., stamtąd zapożyczyli ją Grecy, aż w końcu upowszechnili ją Rzymianie. Po upadku

Najbardziej ekscytujące, najfajniejsze, najlepsze. Top 10 gier według Orbitowskiego - także dla początkujących [RANKING, cz. 2]

wystrzałów - to żacy rżnęli w "Quake'a", miast pogłębiać wiedzę. "Max Payne" (2001) zauroczył spowolnionym trybem walki (tzw. bullet time) zapożyczonym z "Matrixa" i Chandlerowską czernią. I co jeszcze? Niewiele więcej. W segmencie strzelanin dzieje się mało, jeśli wyłączyć gry

Nasi przyjaciele Tatarzy

imperium osmańskim. Kluczowe znaczenie miała budowa nowoczesnej armii, a jej pierwszą elitarną jednostką był oddział złożony z Polaków i dowodzony przez polskiego oficera.Bardzo dużo zapożyczeń orientalnych w kulturze polskiej (słownictwo, stroje, uzbrojenie, potrawy, rzemiosło itd.) pochodziło z chanatu

Dante, który napisał "Inferno"

Chodzi oczywiście o stary (nie tylko polski) spór między obrońcami czystości języka a zwolennikami postępu i innowacji. Spór to jałowy, jak większość współczesnych sporów, bo jedni i drudzy mają swoje racje, ale nijak nie wejdą, że posłużę się poręcznym anglicyzmem, "w buty" wroga. Sam