tomizm

Jan Turnau

Swieżawski, Stefan. Tomizm

Swieżawski, Stefan. Tomizm

13-01-1996. Wybitny historyk filozofii, znawca myśli św. Tomasza

Nieszczęśni patroni

Od wielu lat atmosfera zarówno na KUL-u, jak i dawnym ATK staje się coraz bardziej radykalna. Uczelnie te mają charakter silnie zideologizowany. Jedna i druga stoi na straży Jedynej Prawdy, jednej wersji wiary, jednej "polskości", jednej moralności, jednej filozofii (tomizmu), a nawet jednej polityki (w wydaniu PiS lub LPR)

Ks. Oko łamie katechizm? Łódzki naukowiec pisze do episkopatu

"W sposób karykaturalny przedstawiają życie intymne dużej części obywateli. Kształtują niezdrowe stereotypy. Obrażają także zdrowy rozsądek" - Marcin Bogusławski pisze do arcybiskupa Stanisława Gądeckiego o wypowiedziach ks. Dariusza Oko.

Stefan Swieżawski (1907-2004)

Całe dorosłe życie poświęcił filozofii. Szczególnie zgłębiał XIII-wieczną myśl Tomasza z Akwinu. Głęboko pobożny, miłował swój Kościół i ta miłość została doceniona - był jednym z nielicznych świeckich uczestników Soboru Watykańskiego II. Ale była to miłość krytyczna. Zakochał się w tomizmie, który

Bat ludzi nie zbawi

Bat ludzi nie zbawi

arcybiskup Henryk Muszyński podkreśli, że ojciec Ludwik zaprasza nas w swoim tekście do dyskusji. A ja dodam - niech ona będzie odważna i uczciwa. Merytoryczna i pokorna w relacji do poglądów innych. *** Nie jest to tekst łatwy. Argumentacja teologiczna wzięta z terminologii tomizmu jest dziś dla wielu

Martwa cisza wokół papieża

Martwa cisza wokół papieża

pewnością zorganizowałaby taką debatę. Bo papież był bardzo ciekawą i niejednoznaczną postacią. Interesująca jest np. jego biografia duchowa - przejście od schelerowskiej fenomenologii do "twardego" tomizmu; jakie są źródła tej przemiany? Skąd to nagłe potępienie wszystkich filozoficznych doktryn

Tylko papież!

Tylko papież!

homoreligią) coś innego poza grzeczną gadaniną dowodzącą "człowieczeństwa" odchodzącego papieża, który po prostu postanowił oszczędzić światu widoku własnego umierania. Według mojej oceny Ratzinger, wielki teolog, który rewitalizował tomizm, oddalając Kościół od postanowień II Soboru Watykańskiego

Stefan Swieżawski zmarł 18 maja 2004 r.

w 1946 r. rozpoczął wykłady na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, które kontynuował przez lat 30. W Lublinie też ukazała się jego pierwsza książka pt. "Byt", w której przedstawił się jako zwolennik myśli św. Tomasza z Akwinu. Tomizm jednak tomizmowi nierówny. Swieżawski wraz z wielkimi

Swieżawski, nie tylko Guitton - list

filozofii i ostrego krytyka tomizmu, profesor Swieżawski stanął w jego obronie. Uważał, że Kościół powinien być wielokształtny. Wolny od wszelakiej ciasnoty, otwarty na cały współczesny świat. Tak sobie wyobrażał też Kościół katolicki w Polsce: szczególnie bolała go jego skaza nacjonalistyczna. Łagodny

Bezpieka przez 30 lat ogrywała rektora KUL-u. Rozmowa z o. Dostatnim

Bezpieka przez 30 lat ogrywała rektora KUL-u. Rozmowa z o. Dostatnim

dawał mu poczucie, że jest niezwykły, wpływowy i ważny. Możemy podzielić życie Mieczysława Krąpca na wiele okresów. W młodości i w wieku średnim był ciekawy wielu nurtów filozofii, rozwijał się, szukał. Potem uznał, że liczy się tylko św. Tomasz i tomizm jest odpowiedzią na wszystkie pytania. Tomizm

Byłoby lepiej, gdyby był

wymiar.W 1948 r. ks. Kazimierz Kłósak wszczyna spór z materializmem dialektycznym o zasady interpretacji zjawisk świata przyrodniczego.- Był świetnie wykształcony w Lowanium, uniwersytecie katolickim, w którym wówczas odradzał się tomizm - opowiada Gadacz. - Atakował materializm dialektyczny szczególnie w

KAI streszcza: Co naprawdę powiedział papież Franciszek dla ,,Civilta Cattolica"?

, np. tomizmu, ale żyje również w czasach schyłku myśli - mówił dalej. Wyjaśnił, że nie należy zestawiać genialności tomizmu z tomizmem schyłkowym i dodał, że on sam uczył się tomizmu z podręczników do tego schyłkowego. Kościół powinien zatem dążyć do genialności, a nie do schyłkowości - podkreślił

Włochy płacą za posłuszeństwo wobec Watykanu

się na zapisy konkordatu oraz autonomię Kościoła. Vallauri jest jednym z najbardziej znanych włoskich filozofów, który próbuje łączyć mistyczną myśl Dalekiego Wschodu z zachodnią filozofią Boga. To nie podobało się Kościołowi, jednak podczas pracy Vallauri sumiennie nauczał ortodoksyjnego tomizmu, a

Nowa reformacja?

Nowa reformacja?

, tym razem w sali kominkowej, gdzie starszyzna katolickiej teologii brytyjskiej popijała wieczorami i długo w noc wysmakowane single malty, dominowało poczucie zjednoczenia podszyte mobilizacją. Młody meksykański ksiądz o mocno marksistowskich poglądach i wiekowy irlandzki specjalista od tomizmu

Szczęściara - kim była Edyta Stein

. Anny Grzegorczyk w magazynie ''Ale Historia'' z 30 lipca 2012), budujące pomost między tomizmem a fenomenologią. Podobnym konstruktorem był parędziesiąt lat później Karol Wojtyła, nieco inaczej wyrażał chrześcijaństwo ks. Tischner, który na tomizm nieźle wybrzydzał. Pewnie w każdej epoce są ludzie

Wszyscy mistrzowie Karola Wojtyły

Wszyscy mistrzowie Karola Wojtyły

próbował sprawdzić, czy schelerowska etyka jest do zastosowania w chrześcijaństwie. Jednak - pisze filozof Jan Galarowicz - o ile Wojtyła ''z postawą św. Jana od Krzyża zasadniczo się solidaryzował, a tomizm afirmował, z Schelerem przede wszystkim dyskutuje i polemizuje''. Wojtyła był gotów zgodzić się w

240 lat temu papież rozwiązał zakon jezuitów. Teraz jezuita został papieżem. Jak reagują współbracia?

240 lat temu papież rozwiązał zakon jezuitów. Teraz jezuita został papieżem. Jak reagują współbracia?

jezuitów, ale także na sytuację w kraju. Jezuici byli przeciwni np. tomizmowi w filozofii kościelnej, ale nie byli przeciwni oświeceniu. Oni pierwsi zdali sobie sprawę z upadku edukacji w Polsce. Zanim Stanisław Konarski stworzył swoje słynne Collegium Nobilium, co jest uważane za początek oświecenia, w

Ojczyzna. O co tutaj właściwie chodzi?

Ojczyzna. O co tutaj właściwie chodzi?

tomistyczną. Z tomizmem jeszcze nie wygrałem i pewnie nie wygram prędko. Z marksizmem jakoś się udało. Ale ten przeciwnik, nasz przeciwnik, to przede wszystkim ten przeciwnik, który kryje się za zasłoną podstępu, wrogiej nam tajemnicy - itd., itd. Widzę to przede wszystkim w ten sposób: kluczem jest

Zawisza, czyli o konsekwencjach "półcelibatu"

związku z tym służyć może właściwie każdej sprawie, nie tylko "wyższemu porządkowi": dziennikarstwo, ustawodawstwo, przedsiębiorczość, bankowość, a w czasach hibernacji politycznej - intratne doradztwo. O głębokiej znajomości tomizmu Zawiszy wspominać nawet nie trzeba, bo tak jak w epoce Gomułki

Zmarł prof. Stefan Świeżawski

monopolu. Gdy atakowano ks. Józefa Tischnera, reprezentanta innej filozofii i ostrego krytyka tomizmu, profesor Swieżawski stanął publicznie w jego obronie. Uważał, że Kościół powinien być wielokształtny. Wolny od wszelakiej ciasnoty, otwarty na cały współczesny świat. Tak sobie wyobrażał też Kościół

Wybić maturze kły

Wybić maturze kły

przeliczniki). Można filozoficznie westchnąć (nawiasem mówiąc - matura z filozofii trudna i chyba za dużo "staroci" - Arystotelesa i tomizmu), że kiedyś się CKE nauczy, ale gdyby to twemu dziecku zabrakło jednego punktu, to nie filozofowałbyś, tylko... W maturalnej mitologii króluje pewnik, że

Wielki omylny papież

Wielki omylny papież

filozoficznej prawdy. Papież słusznie zwraca uwagę, że rozum jest potrzebny wierze, ale mając dziedzictwo Oświecenia, romantyzmu, fenomenologii, nie można pod dyktando wracać do tomizmu. W "Pamięci i tożsamości" papież mówi, że Oświecenie, odwracając się od Boga, jest praprzyczyną obozów

Geje księdza Oko

Geje księdza Oko

można i należy wykorzystać. W pierwszych wiekach chrześcijaństwa zagrożeniem dla Kościoła była filozofia grecka, ale nie okazała się diabelstwem, wręcz przeciwnie, ubogaciła chrześcijaństwo. Potem docierają do Europy nauki Arystotelesa, które uderzają w kluczowe dogmaty, a odpowiedzią jest tomizm, który

Mała ojczyzna Jana Pawła II

tradycyjnym katolickim tomizmem, będąc i w tym pojednawcą - oraz podpadając niektórym wielbicielom Tomasza z Akwinu. Tak, to wszystko było w Krakowie, i intelektualnie, uczenie, a przy tym dowcipnie (krakowski Znak wydał właśnie "Kwiatki Jana Pawła II"). Myślę, że prześmiewczy antyklerykalizm Boya

Kott, Jan (1914-2001)

tam dłużej, może nie byłoby "Szekspira współczesnego", a dzieła Kotta poświęcone tomizmowi ukazywałyby się w Watykanie. Wrócił jednak do kraju. Podczas okupacji wstąpił do Armii Ludowej i PPR, co określiło jego drogę na następne lata. Z wojny wrócił już jako marksista. Marksistowskim kluczem

Sumienie przed papieżem

że suma prawdopodobieństw. Koncepcja daleka od uproszczonego tomizmu, który wtedy królował w Rzymie.Powoli zaczęto go doceniać. Już za Piusa IX otrzymał w Rzymie doktorat honorowy. Leon XIII mianował go wreszcie kardynałem, a skądinąd szaleńczo antymodernistyczny Pius X bronił go już po jego śmierci

Lekcje etyki Barbary Skargi

wykładni tomizmu. Tymczasem polska tradycja etyczna jest różnorodna, ciekawa, inspirująca - choć minimalistyczna, co doskonale równoważy maksymalizm katolicki. Pora więc może, byśmy odkopali skarby polskiej etyki lub choćby uświadomili sobie, że prócz etyki religijnej mamy w Polsce jeszcze wiele systemów

Łysi, kobiety, Kościół

tomistycznej, bardzo silnie ożywianej przez Jana Pawła II. Padł termin "tomizm", więc włączyli się dominikanie, którzy swego współbrata w zakonie św. Tomasza z Akwinu mają za główny autorytet. Ks. Dostatni wyjaśniał, że wprawdzie ks. Bartoś jest tomistą, ale ks. Halik nie, jest też problemem, czy

Największy zlot miłośników fantastyki Polcon 2003

każdą powieść, którą mu podrzucę - dodaje. Obaj panowie z pewnością nie byli jedynymi, których rozdzielił napięty program Polconu. Wielu stanęło przed dylematem, czy wziąć udział w spotkaniu z ulubionym pisarzem, czy może iść na wykład o współczesnym komiksie albo o tomizmie u Tolkiena. Jose Faraldo i

Diablospolita

trzcinach -jam błysk wulkanów - a w błotnych nizinachidę, jak pogrzeb, z nudą i żałobą. W pierwszym akcie jeszcze było z Lucyferem zabawniej, bo reżyser położył akcent na groteskowe interludia, w których gaworzy on sobie z zakonnikami - zwolennikami alkoholizmu raczej niż tomizmu. Ale to tylko wstęp do

Środa: Histeryczni faceci Homera

tylko komuniści go tępili. Elzenberg nie wpisywał się w mapę filozofii polskiej, kompletnie nie przystawał ani do stalinizmu, ani do szkoły lwowsko-warszawskiej, ani do fenomenologii. Ani do katolicyzmu, tomizmu czy personalizmu. Skrajny indywidualista, buntownik. Jego "porządek czasu w aforyzmach

Jaszczurka, w niewoli własnej, czyli Jerzy Andrzejewski między skrajnościami

. Był młodzieńcem rozhuśtanym pomiędzy skrajnościami - jak sam siebie określił. Teraz zyskał busolę. Pisze ''Ład serca'', powieść, której punktem odniesienia jest etyka katolicka.Interesuje się tomizmem, pociąga go - zwalczany przez środowiska endeckie - personalizm Jacques'a Maritaina. Z Miłoszem

Wykład prof. Hartmana podczas Kongresu

była zdolna otworzyć okien na wolność. Długo by można przypominać kolejne odsłony klasycznej koncepcji wolności - dumnego i zadowolonego z siebie samoposiadania rozumu, które ogłasza, że rozum jest istotą wolności, wyznaczając jej granice i ją afirmując.W tomizmie wolność jest wewnętrzną klasyczną

Sobór i Polska sienkiewiczowska

o roli intelektu i filozofii, mieliśmy w tej sprawie wypracowaną wspólną linię obrony przed zbyt ostrymi krytykami tomizmu i filozofii w ogóle, choć różnie rozkładały się akcenty między naszymi opiniami. Jednak kiedy zaraz po zakończeniu Soboru, w czasie tzw. Epifanii, którą wówczas organizowali w

Jacek Jakubowski, czyli hipis w korporacji

. Prof. Gogacz wyłożył nam tomizm, a potem przez rok kazał nam go obalać. Padaliśmy jak muchy. Tam poznałem żoliborską ekipę z Jackiem Strzemiecznym i Tomkiem Rodowiczem, z którymi później pracowaliśmy ze zbuntowaną młodzieżą. Ale wcześniej wziąłem roczny urlop i oddałem się psychologii, warsztatom i

Katolicyzm demokratyczny prof. Stefana Swieżawskiego

i Ajdukiewicza, poszedł jednak inną drogą - metafizyki Tomasza z Akwinu. Pod wpływem filozofów francuskich Maritaina i Gilsona tworzy w Polsce wraz z ojcem Albertem Krąpcem szkołę "tomizmu egzystencjalnego", akcentującego, bardziej niż poprzednie interpretacje myśli "Akwinaty"

Swieżawski, Stefan. Biografia i poglądy

szkołę "tomizmu egzystencjalnego", akcentującego, bardziej niż poprzednie interpretacje myśli "Akwinaty", rolę istnienia w bycie. Z czasem, nie tracąc bynajmniej zamiłowania do tej filozofii, zaczyna rozumieć, że nie może ona mieć wielu zwolenników, gdy jest traktowana jako kościelna

Zieja. Stoję na rynku nienajęty

znamion doczesnego powodzenia.Czesław Miłosz, który przetłumaczy i wyda w czasie wojny broszurę Maritaina "W obliczu klęski", stwierdza: "W swoim powrocie do tomizmu Maritain nie był wyjątkiem, był natomiast wyjątkiem, jeżeli chodzi o wyciąganie z niego wniosków. Liczni zwolennicy

Kott, Jan (1914-2001)

współczesnego", a dzieła Kotta poświęcone tomizmowi ukazywałyby się w Watykanie? Wrócił jednak do kraju. Podczas okupacji wstąpił do Armii Ludowej i PPR, co określiło jego drogę na następne lata. Z wojny wrócił już jako marksista. Marksistowskim kluczem otwierał "Lalkę" Prusa i "Skąpca"

Piekło jest puste dzięki kobiecie

choroby, idzie na wymarzoną medycynę. W domu coraz trudniej. Matka zakazuje rodzeństwu rozmawiać z siostrą, nie daje jej ani grosza na studia. Dziewczyna utrzymuje się z korepetycji. Co ci ludzie zrobili z panem Bogiem! Jezuici rozczarowują Hansa. Dyscyplina, brak polotu, obowiązujący tomizm. Von

W domu Wielkiego Brata

- filozoficzne (dziś uważa się przede wszystkim za filozofa). Po zajęciach z tomizmu porównuje doświadczenia inżyniera i humanisty. - Jeszcze sobie z tego nie zdawałem sprawy, ale już kiełkowała we mnie przyszła idea Umyślnej Twórczości. W 1975 roku młody inżynier wyjeżdża na saksy do RPA. Pracuje w gorącej

Listy do Agnieszki , Liebert, Jerzy

gromadkę ludzi gorąco oddanych sprawie katolicyzmu. Dyskutuje się docierającą z Francji myśl Maritaina, odnowiciela tomizmu i krzewiciela idei personalistycznej, kładącej nacisk na pojęcie osoby jako autonomicznej całości duchowej i na bezwzględny prymat dobra osoby ludzkiej, zależnej jedynie od Boga i

Tischner, Bonowicz, Wojciech - Recenzja Tomasza Fiałkowskiego

takiego wielkiego prądu kulturowego, który by nie przechodził przez Kościół" - zauważał Tischner w 1995 roku w dyskusji o granicach tolerancji. W imię otwarcia filozofii chrześcijańskiej na nowe prądy filozoficzne toczył ćwierć wieku wcześniej swój spór z tomizmem. Ten spór był aktem odwagi nie tylko

Gdy sumienie nie słucha Głosu

bosko-ludzką prawdę o człowieku, jego sumieniu i o Kościele. Zapewnia, że prezentuje nietradycyjną i nieuproszczoną naukę św. Tomasza z Akwinu o sumieniu. Brakuje mi jednak w jego analizie odniesienia do współczesnych mistrzów tomizmu i antropologii. Podana przez o. Bartosia tomistyczna wizja sumienia

Antonio Rosmini i Yves Congar - teolodzy nonkonformiści

zachwycił XIII-wieczną myślą św. Tomasza z Akwinu, że narzucił tomizm Kościołowi jako "filozofię katolicką"; dziś nawet niektórzy tomiści, np. prof. Stefan Swieżawski, uważają to za fatalne. A Rosmini tomistą nie był - choć broniąc się, usiłował tego dowieść. W sprawach społecznych opowiadał się

Leszek Kołakowski: jednostka, wolność, rozum

;, zwłaszcza filozofii analitycznej i tomizmu. "W bataliach tych brało udział wielu marksistów starszego i młodszego pokolenia", pisze autor, po czym wymienia ich i dodaje: "również uczestniczył w nich piszący niniejsze, który nie uważa tej swojej aktywności za powód do chluby (...). Znaczna

Kardynał Bolesław Kominek

Euckena w świetle tomizmu". Marzy o następnym doktoracie. Wikariusz kapitulny z Katowic ks. Wilhelm Kasperlik każe mu jednak wracać: - Wystarczy księdzu jeden doktorat, teraz przyda się ksiądz w diecezji. Ksiądz niespisany na straty W parafii w Katowicach Dąbiu jest wielu niemieckich katolików. To

Bolesław Miciński i prawica

"Verbum". W 1939 roku ukjazał się w "Verbum" esej Micińskiego "O teoretycznych podstawach psychoanalizy". Jak można się było spodziewać po przyjacielu Krońskiego, Miciński do arystotelizmu i tomizmu żadnych sympatii nie zdradzał. Duchownym, którego szczególnie szanował, był

Alfons Nossol, biskup opolski

koncepcji przymierza, które zawarł Bóg poprzez Chrystusa z człowiekiem, i przekonania, że nikt nie jest przeznaczony do potępienia. Poświęcił Barthowi pracę habilitacyjną. Na KUL przyjeżdżał Karl Rahner, słynny jezuita łączący personalizm z tomizmem, ekspert Soboru Watykańskiego II. Nossol zwrócił mu uwagę

Świtoń Kazimierz. Konflikt na żwirowisku

niepolskością, to ci bronią się przed całą nowożytnością. Ich strach jest strachem przed Kartezjuszem, przed Kantem, przed Heglem i w ogóle przed wszystkim, co urodziło się przed i po tomizmie. Osaczony przez tylu wrogów człowiek nie przestaje oczywiście się bać, boi się nawet więcej, ale uzyskuje świadomość

Ksiądz Józef Tischner

dwadzieścia cztery tezy o tomizmie" - wspominał Tischner. Inni uczniowie pamiętają, że w bibliotece była nie tylko literatura religijna, ale też książki poświęcone dojrzewaniu i ludzkiej płciowości. Pilchowski bardzo uważnie obserwował swoich wychowanków i doskonale wiedział, co się z nimi dzieje; do

Czesław Miłosz 1911 - 2004 - kalendarium życia

na wykłady tomizmu w L'Institute Catolique, ogląda zbiory Luwru z kapistami; pisze m.in. "Hymn" i "Bramy Arsenału". W czasie pobytu w Paryżu nawiązuje z poetĄ Oscarem V. De Lubicz Miłoszem, z którym łączyło go dalekie pokrewieństwo. 1936 Po powrocie z Francji Miłosz rozpoczyna

Kalendarium życia i służby Jana Pawła II

publikacja encykliki Humanae vitae Pawła VI wraz ze studium wprowadzającym, do którego kard. Wojtyła napisał wstęp całkowiciea firmujący tezy tego dokumentu. Grudzień 1969 Podpisanie do druku nowej książki Wojtyły "Osoba i czyn", swoistej syntezy tomizmu i fenomenologii. 31 grudnia 1970 W kościele