teoria względności

Piotr Cieśliński

Panie Einstein, wszystkiego najlepszego! [STO LAT TEORII WZGLĘDNOŚCI]

Panie Einstein, wszystkiego najlepszego! [STO LAT TEORII WZGLĘDNOŚCI]

To była tak niezwykła teoria, że wielu fizyków jej nie zrozumiało i nie zaakceptowało. Nawet dziś ciarki przechodzą na myśl, że dla mikrofalowego promieniowania tła nie minął nawet ułamek sekundy od chwili, gdy zostało wyemitowane 300 tys. lat po Wielkim Wybuchu!

Albert Einstein. Czas fizyków, czas patriotów [STO LAT TEORII WZGLĘDNOŚCI]

Sprawdzasz teorię Einsteina za każdym razem, gdy używasz GPS.

Hawking i inni, czyli szamani ogólnej teorii względności

Szacunek, jakim cieszą się naukowcy - zwłaszcza z zakresu nauk przyrodniczych - wynika z tego właśnie paradoksu, że zmieniając paradygmat wiary na paradygmat nauki, nie zmieniliśmy swoich oczekiwań. Rozczarowaliśmy się jednak nieco nowymi duchowymi przewodnikami

Jak objaśnić świat w 60 sekund. Teoria względności Einsteina w życiu codziennym

Jak objaśnić świat w 60 sekund. Teoria względności Einsteina w życiu codziennym

ziemię. Zadając proste pytanie - np. czy można dogonić promień światła - oraz analizując myślowe eksperymenty, Albert Einstein doszedł do wniosku, że nasze intuicyjne wyobrażenia o czasie, przestrzeni i grawitacji są fałszywe. Tworząc szczególną teorię względności, pokazał, że czas i przestrzeń zależą od

Teoria względności na wolnym rynku

Teoria względności na wolnym rynku

nauki nie robi rynek! To żaden bazar! - podkreśla prof. Modzelewski. - Teoria względności nie ma żadnego sensu handlowego. Nie można powiedzieć, że się opłaca. W ogóle nie można o niej myśleć w tych kategoriach! Też tak sądzę, ale wydaje mi się, że ten argument - z czego przeciwnicy reformy chyba nie

Kosmiczny kot z Cheshire [SŁODZIAK TYGODNIA]

Kosmiczny kot z Cheshire [SŁODZIAK TYGODNIA]

kot, którego Alicja spotkała w krainie czarów, ten kosmiczny ciągle się uśmiecha. Skąd ten sardoniczny uśmiech? Odpowiedź na to pytanie daje właśnie ogólna teoria względności. W 1915 r. Einstein zaproponował w niej, że masa rozrzucona po Wszechświecie zakrzywia czasoprzestrzeń (stąd planety obiegają

Einstein kontra Hawking 1:0. Co zmieni odkrycie fal grawitacyjnych?

Einstein kontra Hawking 1:0. Co zmieni odkrycie fal grawitacyjnych?

;. Obserwatorzy stwierdzają, że długości poruszających się ciał ulegają skróceniu, a poruszające się zegary chodzą z opóźnieniem. Istnieją jednak kombinacje wyników pomiarów, które nie zależą od obserwatora, a więc są uniwersalną cechą natury. W teorii względności nazywa się je "niezmiennikami"

Jak fizycy radzą sobie z tańcem

Jak fizycy radzą sobie z tańcem

różną liczbę bitów, w zależności od woli prowadzącego. Partner, wstrzymując tancerkę na dowolnie długi czas, pozwala jej wykonać ozdobnik, volcadę, albo obrót w miejscu, co przypomina dylatację czasu w teorii względności Einsteina - sugerowała Agnieszka Janiuk z Centrum Fizyki Teoretycznej PAN, która

Jak fizycy radzą sobie z cieniem

Jak fizycy radzą sobie z cieniem

Wyobraź sobie, że oświetlasz laserem palec tak, by jego cień padł na powierzchnię Księżyca. Wystarczy, że teraz ruszysz palcem, a jego cień pomknie szybciej niż światło. To nie przeczy teorii względności Einsteina. Ta teoria nie pozwala tylko na to, by z prędkością nadświetlną poruszały się obiekty

Zwycięstwo Alberta Einsteina

Zwycięstwo Alberta Einsteina

spotkali się w tej sprawie, było zasługą Arthura Eddingtona - mało znanego dziś naukowca. Podczas wojny Brytyjczycy z reguły bojkotowali niemiecką literaturę naukową, choć nie wszyscy. Gdy holenderski astrofizyk Willem de Sitter przewiózł przez kanał La Manche artykuł Einsteina o teorii względności

Teoria względności. Szybkość światła

całkowicie odwrócony. Czyżby więc naukowcom z Princeton udało się znaleźć wyłom w teorii względności Einsteina? - Dam dolary przeciw orzechom, i to spleśniałym, że tak nie jest - twierdzi prof. Andrzej Szymacha z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. - To nie pierwszy przykład ruchu szybszego niż

Fale grawitacyjne. Kto dostanie Nagrodę Nobla za ich odkrycie?

Fale grawitacyjne. Kto dostanie Nagrodę Nobla za ich odkrycie?

jako konsultant hollywoodzkiego hitu "Interstellar", w którym dbał o naukową poprawność. Niedawno też przyjechał do Polski, by na stulecie teorii względności Einsteina wygłosić wykład w Centrum Nauki "Kopernik" oraz na konferencji Polskiego Towarzystwa Relatywistycznego. Było to w

Teoria względności - rozmowa z Andrzejem Jakimowskim

Tadeusz Sobolewski: W końcowej sekwencji filmu "Zmruż oczy" Jasiek tłumaczy dziecku, że "nic nie mija, tylko się oddala". Traktuje się tę scenę jako poetyczną i metafizyczną, tymczasem jest to mały wykład teorii względności. Andrzej Jakimowski: Tak, ale dałem tę scenę nie po to

Teoria względności. Szybkość światła. Przełamywanie bariery

poszczególne fale. - Gdy wyobrazimy sobie, że w ten sposób nakładają się fale świetlne w próżni, będziemy mieli prosty przykład ruchu szybszego niż światło - tłumaczy Robert L. Park z Amerykańskiego Towarzystwa Fizycznego. - I wcale nie obala to praw fizyki. Szczególna teoria względności Einsteina tego nie

Teoria względności. Szybkość światła. Neutrina i tachiony

z początku brzmi to nieprawdopodobnie. Tak bardzo zakodowana jest w powszechnej świadomości nieprzekraczalna bariera prędkości światła. Niemniej jednak szczególna teoria względności Alberta Einsteina z początku tego wieku, fundament współczesnej fizyki, dopuszcza istnienie tachionów. Według tej

Nudne jest ciekawsze

Nudne jest ciekawsze

granicznych. Są nimi zjawiska, obiekty, sytuacje, które wiążą się z tym, co pomiędzy - czyli co jest trudne do jednoznacznego sklasyfikowania. Zgodnie z tą teorią coś, co uznajemy za nudne, nie musi być nieciekawe, niezajmujące czy bezbarwne ze swej natury. Wystarczy, że nie jest z naszej bajki.Makler nie

Światowej sławy eksperci od czarnych dziur, kwantów i grawitacji zjechali do Warszawy

Światowej sławy eksperci od czarnych dziur, kwantów i grawitacji zjechali do Warszawy

Wybuchu, a nawet wcześniej. Ogólna teoria względności Alberta Einsteina nie radzi sobie z tym - załamuje się w tym punkcie, w jej równaniach pojawiają się nieskończoności. I nie można ich w żaden sposób usunąć. Trzeba zmienić teorię - to było wiadomo już przed pół wiekiem, ale wciąż trwają dyskusje, jak

Najdokładniejszy zegar w Polsce. Pomyli się o sekundę raz na kilkadziesiąt miliardów lat

Najdokładniejszy zegar w Polsce. Pomyli się o sekundę raz na kilkadziesiąt miliardów lat

. nawigacja satelitarna, w której na pokładzie każdego z 28 działających satelitów pracują m.in. dwa atomowe zegary oparte na cezie, by uwzględniać inne tempo upływu czasu na orbicie niż na powierzchni ziemi wynikające z teorii Einsteina. Zdaniem pracujących przy projekcie naukowców, toruński zegar znajdzie

NASA zbada paradoks bliźniąt na... prawdziwych bliźniakach?

będzie także testem na prawdziwość teorii względności Alberta Einsteina. Mowa o tzw. paradoksie bliźniąt. Teoria zakłada, że bliźniak, który zostanie wysłany w podróż bardzo szybkim statkiem kosmicznym po powrocie będzie młodszy od swojego brata, który został na Ziemi. Jednak ISS nie porusza się zbyt

Neutrina nie są szybsze od światła. Błąd przez obluzowany kabel

Neutrina nie są szybsze od światła. Błąd przez obluzowany kabel

W eksperyment OPERA, który rozpoczął się w 2008 roku, zaangażowanych jest blisko 200 naukowców z 13 krajów świata. Pod koniec września zeszłego roku zespół opublikował w internecie szokujące wyniki pomiarów. Wynikało z nich, że subatomowe cząstki elementarne, zwane neutrinami, poruszają się w próżni

Neutrina obalają fizyków

Neutrina obalają fizyków

Antonio Ereditato z Uniwersytetu w Bernie (Szwajcaria) oraz Dario Autiero z Instytutu Fizyki Jądrowej w Lyonie (Francja) twierdzą, że nie ustępują ze względu na błędy. W nauce nie można ich przecież uniknąć. Przyczyną mają być niesnaski i konflikty, które torpedują pracę ponad 170-osobowego międzyna

Tu żył Albert Einstein, Pais, Abraham

szczególnej teorii względności. Tekst był bardzo krótki. Dziennik "Anzeiger für die Stadt Bern" z 5 lutego 1902 roku zawiadamiał: "Gruntowne korepetycje z matematyki i fizyki dla uczniów i studentów oferuje Albert Einstein, posiadacz dyplomu nauczycielskiego Politechniki Związkowej [w

Prędkość światła się zmieniła?

jeśli nie było między nimi styczności, to dlaczego są podobne jak bliźnięta? Po drugie, jeśli już mamy wyciągnąć jedną z cegieł muru teorii względności, to dlaczego nie ruszyć innych, na przykład przekonania o tym, że nie można przekroczyć prędkości światła? Co się wtedy stanie? - Przyjmuję wszystkie

Podróże w czasie

debata, czy dwie teorie, które w tej chwili z powodzeniem opisują nasz Wszechświat - teoria względności i mechanika kwantowa, dopuszczają istnienie "zamkniętych krzywych czasowych" (ang. closed timelike curves). Wędrówka wzdłuż takiej krzywej prowadziłaby podróżnika z powrotem w to samo miejsce

Fale grawitacyjne. Czy naprawdę istnieją? Dowiemy się dzisiaj

Po raz pierwszy istnienie fal grawitacyjnych zaproponował sto lat temu Albert Einstein. Przewidywała je ogólna teoria względności. Jednak pomimo wielu wysiłków i lat poszukiwań, za pomocą ogromnych laserowych detektorów, nie udało się nigdy ich zaobserwować i jednoznacznie potwierdzić ich istnienia

W najnowszym numerze "Nauki dla Każdego" 23 lutego

brzmiało pierwsze ludzkie słowo?Kiedy powstał język? Po co? Eksperci się głowią, a ludzie, nieświadomi problemu, od tysięcy lat gadają sobie w najlepsze Einstein kontra Hawking 1:0. Co zmieni odkrycie fal grawitacyjnych?Dzięki temu, że zarejestrowano wreszcie fale grawitacyjne, ogólna teoria względności

Nagroda Nobla dla profesora Andrzeja Trautmana za fale grawitacyjne? Trzymamy kciuki!

podejrzewał, że są tylko efektem matematycznych przekształceń równań ogólnej teorii względności, a w szczególności "złudzeniem", które powstaje tylko z powodu wyboru konkretnego układu odniesienia. Tak samo jak na wirującej karuzeli, gdy odnosimy wrażenie, że cały świat dookoła się kręci, ale tak

Nauka dla każdego - w listopadzie i w grudniu

Jak strach przed śmiercią napędza rozwój naszej cywilizacji? Psychologia małżeństwa. Życie - co to takiego? To tylko namiastka tematów, o których napisze redakcja w listopadzie i w grudniu. Pojawi się również wydanie specjalne o Einsteinie i teorii względności, a także świąteczne inspiracje

Jak objaśnić świat w 60 sekund. "Rzeczywistość"

zaczynają działać poza nim. Gdy okazuje się, że teoria względności idealnie pasuje do wyjaśnienia luk w systemach GPS. Gdy fizyka kwantowa odpowiada na pytania chemii i pomaga zaprojektować tranzystor. Nowe przedmioty zmieniają rzeczywistość i pozwalają zadać nam kolejne pytania. I zrobić kolejny krok w

Jak objaśnić świat w 60 sekund. Jaki pożytek przyniosą światu stany splątane

Teoria względności, kwanty, entropia... Kopernik zaprasza w każdy czwartek na krótki kurs fizyki dla laików. Wybitni uczeni poprowadzą spotkania inspirowane książką "Drogi do rzeczywistości" sir Rogera Penrose'a. Ten sławny fizyk i matematyk będzie gościem ostatniego spotkania 19

200 lat UW. Dr hab. Andrzej Dragan: Religia i sztuka nie sprawią, że zrozumiemy świat

: Zajmuje się pan relatywistyczną informacją kwantową. Da się to wyjaśnić laikowi? Dr hab. Andrzej Dragan: - Próbuję połączyć teorię względności i teorię kwantów. To chyba dwie najciekawsze teorie fizyczne, które są znane już od jakiegoś czasu, jednak kompletnie nie wiadomo, jak je ze sobą zestawić. To skąd

Gdzie się podziały meteoryty na Antarktydzie?

brzmiało pierwsze ludzkie słowo?Kiedy powstał język? Po co? Eksperci się głowią, a ludzie, nieświadomi problemu, od tysięcy lat gadają sobie w najlepsze Einstein kontra Hawking 1:0. Co zmieni odkrycie fal grawitacyjnych?Dzięki temu, że zarejestrowano wreszcie fale grawitacyjne, ogólna teoria względności

Żyć się chce! Długo i zdrowo

wreszcie fale grawitacyjne, ogólna teoria względności Einsteina spięła się elegancką klamrą. I zagrała na nosie teoriom kwantowym

W piątek w "Wyborczej": Perfekcyjnie dokładne zegary nigdy nie powstaną

przyspieszeniami zbudowanie zegara, który dokładnie mierzyłby upływający czas, nie jest możliwe z przyczyn fundamentalnych. - W obu teoriach względności Alberta Einsteina, szczególnej i ogólnej, zakłada się milcząco, że zawsze można skonstruować idealny zegar - taki, który będzie dokładnie odmierzał upływający

Polscy astrofizycy wykryli kręgi na niebie. Mogą być echem kataklizmów sprzed... Wielkiego Wybuchu

profesorem uniwersytetu w Oksfordzie, jednym z najwybitniejszych matematyków i fizyków naszych czasów. Największe zaszczyty - Nagroda Wolfa (1988 r.), także tytuł szlachecki od angielskiej królowej (1994 r.) - spotkały Penrose'a za prace z ogólnej teorii względności Einsteina. Jako pierwszy wykazał, że we

Czy wiesz, że na co dzień... korzystasz z cyklu Krebsa

? Fizycy mają kilka hipotez Panie Einstein, wszystkiego najlepszego! [STO LAT TEORII WZGLĘDNOŚCI]To była tak niezwykła teoria, że wielu fizyków jej nie zrozumiało i nie zaakceptowało. Nawet dziś ciarki przechodzą na myśl, że dla mikrofalowego promieniowania tła nie minął nawet ułamek sekundy od chwili, gdy

Na drzewo arganowe wszystkie kozy skaczą

gadają sobie w najlepsze Einstein kontra Hawking 1:0. Co zmieni odkrycie fal grawitacyjnych?Dzięki temu, że zarejestrowano wreszcie fale grawitacyjne, ogólna teoria względności Einsteina spięła się elegancką klamrą. I zagrała na nosie teoriom kwantowym

Jak objaśnić świat w 60 sekund. Symetria i cząstka Higgsa

Wielkiego Wybuchu i Model Standardowy cząstek elementarnych. Teoria względności, kwanty, entropia... Kopernik zaprasza w każdy czwartek na krótki kurs fizyki dla laików. Wybitni uczeni poprowadzą spotkania inspirowane książką "Drogi do rzeczywistości" sir Rogera Penrose'a. Ten sławny fizyk i

Czy nurkowie mogą rozmawiać jak foki?

nie spróbuje przedstawić tego komuś, kto jest laikiem - przekonuje prof. Arkadiusz Orłowski, członek jury, fizyk z SGGW w Warszawie. W tym roku w jury zasiądą także: prof. Marek Abramowicz (astrofizyk, zajmuje się m.in. teorią względności i czarnych dziur), prof. Ewa Bartnik (biolog z Uniwersytetu

W najnowszym numerze "Nauki dla każdego" 12 stycznia

, przewidzianej ogólną teorią względności Einsteina Ciemna materia zabiła dinozauryWielkie wymierania na Ziemi zdarzają się z zaskakującą regularnością. Naukowcy uważają, że to wina dysku ciemnej materii, w który wpadamy co jakiś czas Jak zapisać swoje imię w niebie Jeśli chcesz nazwać swoim imieniem

Skłodowska-Curie poleca młodego Einsteina: "Będzie czołowym teoretykiem przyszłości"

. ludzi). Listy przyjechały z Uniwersytetu Hebrajskiego, który przechowuje spuściznę po twórcy teorii względności. Część z nich zostanie po raz pierwszy zaprezentowana publicznie. Skłodowska-Curie i Einstein pierwszy raz spotkali się we wrześniu 1909 r. na obchodach 350-lecia Uniwersytetu Genewskiego. Ona

Nie ma idealnych zegarów. I nie będzie

, który dokładnie mierzyłby upływający czas, jest niemożliwe z przyczyn fundamentalnych. - W obu teoriach względności Alberta Einsteina, szczególnej i ogólnej, zakłada się milcząco, że zawsze można skonstruować idealny zegar - taki, który będzie dokładnie odmierzał upływający czas niezależnie od tego, czy

Dorota Rosińska: Szukam źródeł fal grawitacyjnych

Po raz pierwszy technologia pozwala na zbudowanie niezwykle czułych detektorów fal grawitacyjnych, za pomocą których już za kilka lat będziemy mogli zweryfikować przewidywania ogólnej teorii względności Einsteina. Być może dzięki wykryciu tych fal zobaczymy obiekty, z których istnienia w ogóle nie

W przerażającym tempie rośnie liczba ludzi, którzy niedowidzą

gadają sobie w najlepsze Einstein kontra Hawking 1:0. Co zmieni odkrycie fal grawitacyjnych?Dzięki temu, że zarejestrowano wreszcie fale grawitacyjne, ogólna teoria względności Einsteina spięła się elegancką klamrą. I zagrała na nosie teoriom kwantowym W ''Nauce dla każdego'' czytaj: Czy bać się wirusa

Smok Wawelski kontra Darwin. Naukowcy piszą list do minister edukacji, a prof. Giertych odpowiada "Wyborczej"

ponownie udowodnić prof. Maciej Giertych - jest obecnie jedynym tak pełnym i naukowo niekwestionowanym wyjaśnieniem pochodzenia różnorodności życia na naszej planecie. Podobnie jak inne hipotezy, jak np. teoria względności Einsteina czy Model Standardowy budowy materii, teoria ewolucji przeszła przez

Jak objaśnić świat w 60 sekund. Co życie ma wspólnego z entropią

- fizyk, pracuje w Instytucie Chemii Fizycznej PAN w Warszawie Teoria względności, kwanty, entropia... Kopernik zaprasza w każdy czwartek na krótki kurs fizyki dla laików. Wybitni uczeni poprowadzą spotkania inspirowane książką "Drogi do rzeczywistości" sir Rogera Penrose'a. Więcej

Prawa fizyki nie wykluczają istnienia... Świętego Mikołaja! - we wtorek w "Nauce dla Każdego"

;Interstellar" - tunele czasoprzestrzenne, które są drogą na skróty i mogą łączyć bardzo odległe miejsca. Teoria względności Alberta Einsteina tego nie wyklucza. Podobnie mógłby sobie poradzić z wielkim ciężarem i objętością prezentów. Gdyby ścisnąć atomy materii tak, aby zlikwidować pustkę pomiędzy nimi

Zmarł Jacob Bekenstein, genialny fizyk, który ze Stephenem Hawkingiem odkrył największą tajemnicę czarnych dziur

należał do grupy prof. Johna Wheelera, ucznia Einsteina i jednego z największych wizjonerów współczesnej fizyki. Wheeler uważał, że najbardziej podstawowym i pasjonującym zagadnieniem fizyki jest unifikacja dwóch wielkich teorii - ogólnej teorii względności i mechaniki kwantowej, z czym się zmagał już

Tajemnica rozwichrzonej fryzury Alberta Einsteina oraz jego ostatnich słów przed śmiercią

dotyczyła najnowszych wyników teorii względności w jej aspektach formalnych, obserwacyjnych i nawet instrumentalnych. Konferencja miała bogatą oprawę, podkreśloną magicznym pięknem Pragi, najcudowniejszego miasta Europy. Jednym z jej ważnych punktów było nadanie stopnia doctor honoris causa profesorowi

W najnowszym numerze "Nauki dla Każdego" 24 listopada

, wszystkiego najlepszego! [STO LAT TEORII WZGLĘDNOŚCI]To była tak niezwykła teoria, że wielu fizyków jej nie zrozumiało i nie zaakceptowało. Nawet dziś ciarki przechodzą na myśl, że dla mikrofalowego promieniowania tła nie minął nawet ułamek sekundy od chwili, gdy zostało wyemitowane 300 tys. lat po Wielkim

Co jest grane naukowo

nas samych Jak fizycy radzą sobie z Mistrzem YodąYoda był Wielkim Mistrzem Jedi żyjącym w ostatnim tysiącleciu istnienia Republiki. Zawsze stał po jasnej stronie Mocy, ale co to była za moc? Fizycy mają kilka hipotez Panie Einstein, wszystkiego najlepszego! [STO LAT TEORII WZGLĘDNOŚCI]To była tak

Uniwersum "Gwiezdnych wojen"

YodąYoda był Wielkim Mistrzem Jedi żyjącym w ostatnim tysiącleciu istnienia Republiki. Zawsze stał po jasnej stronie Mocy, ale co to była za moc? Fizycy mają kilka hipotez Panie Einstein, wszystkiego najlepszego! [STO LAT TEORII WZGLĘDNOŚCI]To była tak niezwykła teoria, że wielu fizyków jej nie zrozumiało

Polak potrafi. Wynalazek. Pułapka na fotony

najlepszego! [STO LAT TEORII WZGLĘDNOŚCI]To była tak niezwykła teoria, że wielu fizyków jej nie zrozumiało i nie zaakceptowało. Nawet dziś ciarki przechodzą na myśl, że dla mikrofalowego promieniowania tła nie minął nawet ułamek sekundy od chwili, gdy zostało wyemitowane 300 tys. lat po Wielkim Wybuchu! Homo

Ponad 20 mln dolarów nagród dla naukowców. Breakthrough Prize przyznane

teorię względności Einsteina. Jego nauczyciel Richard Nestoff otrzymał 50 tys. dolarów, a szkoła - North Royalton High School - nowoczesne wyposażenie laboratorium warte 100 tys. dolarów. Zwycięskie wideo można zobaczyć na stronie www.breakthroughjuniorchallenge.org/finalists. Przyznano także nagrody po

Będzie fotka czarnej dziury

monstra są konsekwencją ogólnej teorii względności Alberta Einsteina, choć on sam sądził, że natura nie dopuszcza do ich powstania. Na trop jednej z pierwszych czarnych dziur natrafiono na początku lat 70. w gwiazdozbiorze Łabędzia. Znajduje się tam źródło promieniowania rentgenowskiego zwane Cyg X-1

Prędkość nadświetlna istnieje i wiem, jak jej użyć - twierdzi amerykański fizyk

Pamiętam nasze zdziwienie na wykładzie ze szczególnej teorii względności, kiedy prof. Marek Demiański z zagadkowym uśmiechem na twarzy mówił, że są na świecie takie zjawiska, w których mamy do czynienia z prędkością większą niż prędkość światła. Jak to? - zdziwiliśmy się. - Czy to nie sprzeczne z

Roger Penrose: Fizyk pyta Boga o duże liczby

siebie wynikają, ale nie zawierają się całkowicie w sobie. To znaczy? - Matematyka, jak się wydaje, kontroluje fizyczną rzeczywistość. Bo teorie fizyczne - np. teoria względności Einsteina - są bardzo precyzyjnie opisywane przez twierdzenia matematyczne, czasem bardzo skomplikowane. Nie mamy pojęcia

Edward N. Lorenz

Był pionierem nowej dziedziny wiedzy zwanej teorią chaosu, która do góry nogami wywróciła wiarę w porządek i regularność panujące w przyrodzie. Niektórzy uważają, że to trzecia - obok teorii względności i mechaniki kwantowej - wielka rewolucja naukowa XX w. Zmarł 16 kwietnia. Miał 90 lat.

Dzięki detektorowi LIGO po raz pierwszy zarejestrowaliśmy na Ziemi fale grawitacyjne

, którego pomysł narodził się jeszcze w latach 80. zeszłego wieku, okazał się wielkim sukcesem. Teoria względności Einsteina po raz kolejny się obroniła - fale grawitacyjne to jedno z ostatnich przewidywań tej teorii, które czekało na potwierdzenie. - Mamy teraz bezpośredni dowód na to, że czasoprzestrzeń

Proboszcz, który odkrył czarne dziury

Albert Einstein najpewniej byłby zażenowany, widząc, jaką się stał ikoną - z licencją na geniusz, z opinią największego tytana intelektu wszech czasów. Bo przecież to nie potęga jego umysłu (truizm: wybitnego) zadecydowała, że autor teorii względności jest dziś jako naukowiec właściwie jedynym

Prof. Sołtan o Noblu za potwierdzenie ekspansji Wszechświata

teorii względności" - tłumaczy prof. Sułtan. Ogólna teoria względności Alberta Einsteina opisuje m.in. szybkość rozszerzania się wszechświata. Zgodnie z nią, z biegiem czasu Wszechświat powinien się rozszerzać coraz wolniej - zauważa naukowiec. W efekcie takiego założenia teoretycy przyjęli, że

W najnowszym numerze "Nauki dla Każdego" 3 listopada

szybciej. I - o dziwo - to wcale nie przeczy teorii względności Einsteina Wstyd. Czy można przestać się rumienić?Niemal wszyscy wstydzimy się trzech rzeczy: swojego wyglądu, niewiedzy oraz tego, jak sobie radzimy w życiu. No i porażek. Wszelkich. Do tego fundujemy sobie jeszcze wstydy narodowe, kulturowe

Akceptujcie porażki, czyli mój pedagogiczny sprzeciw

, Lennon, Cézanne. I ta okrutna szkoła, która zabija w dziecku naturalną kreatywność. Gdyby nie ona, wszyscy by tylko wynajdywali żarówki i odkrywali teorie względności, w wolnych chwilach od komponowania "Madame Butterfly". Szanowni rodzice, osobników wybitnych z natury rzeczy jest

Jak pies z kotem. Obraza kociego majestatu

wreszcie fale grawitacyjne, ogólna teoria względności Einsteina spięła się elegancką klamrą. I zagrała na nosie teoriom kwantowym

Prześwietlamy piosenki. The Bangles "Walk Like an Egyptian"

? Eksperci się głowią, a ludzie, nieświadomi problemu, od tysięcy lat gadają sobie w najlepsze Einstein kontra Hawking 1:0. Co zmieni odkrycie fal grawitacyjnych?Dzięki temu, że zarejestrowano wreszcie fale grawitacyjne, ogólna teoria względności Einsteina spięła się elegancką klamrą. I zagrała na nosie

O tym, co pewne, a co nie

Pocieszenia możemy szukać w naukach ścisłych. W 90. rocznicę eksperymentu, który potwierdził teorię względności, profesor Andrzej Kajetan Wróblewski opowiada, na czym polegała wielkość odkryć Alberta Einsteina. Fizykom wydawało się wtedy, że nie ma już nic do odkrycia, że mechanizmy istnienia

7 zaćmień Słońca, które zapisały się w historii. Czy dzisiejsze też zapamiętamy?

kosmos, tym powinno być chłodniej. 7| Zaćmienie, dzięki któremu Einstein stał się celebrytą W 1919 r. w Afryce miało dojść do zaćmienia Słońca na tle jasnej gromady gwiazd zwanej Hiadami. Naukowcy postanowili skorzystać ze świetnej okazji, by poddać testowi ogólną teorię względności, czyli nową teorię

Czy puszczacie muzykę dziecku w brzuchu? "Ludzie, hello! Ono tego nie słyszy!"

. W jury zasiadali: prof. Arkadiusz Orłowski (fizyk z SGGW w Warszawie), prof. Marek Abramowicz (astrofizyk, zajmuje się m.in. teorią względności i czarnych dziur), prof. Ewa Bartnik (biolog z Uniwersytetu Warszawskiego), Irena Cieślińska (dyrektor programowy Kopernika, popularyzatorka nauki), dr hab

Co ma Platon do papieru toaletowego

logikowi Kurtowi Gödlowi. Dziś dziedzicem tej tradycji jest sir Roger Penrose, myśliciel i matematyk zajmujący się grawitacją kwantową. Po drugiej stronie barykady stoją zwolennicy formalizmu; wśród nich byli autor teorii względności Albert Einstein i badacz nieskończoności Georg Cantor. Twierdzą oni

Nobla nie będzie. Jedno z najważniejszych odkryć w astrofizyce dosłownie obróciło się w pył

. (Przeczytaj tekst z zeszłego roku, w którym informowaliśmy o odkryciu BICEP2) Tego typu fale zostały przewidziane przez teorię Alberta Einsteina, ale nigdy ich jeszcze na Ziemi nie zarejestrowano. Wydawało się, że dzięki odkryciu fizyków z Cambridge nie tylko potwierdzona została ogólna teoria względności

Jak fizycy radzą sobie z Mistrzem Yodą

? Fizycy mają kilka hipotez Panie Einstein, wszystkiego najlepszego! [STO LAT TEORII WZGLĘDNOŚCI]To była tak niezwykła teoria, że wielu fizyków jej nie zrozumiało i nie zaakceptowało. Nawet dziś ciarki przechodzą na myśl, że dla mikrofalowego promieniowania tła nie minął nawet ułamek sekundy od chwili, gdy

Jak pies z kotem. Ten sutek jest mój!

YodąYoda był Wielkim Mistrzem Jedi żyjącym w ostatnim tysiącleciu istnienia Republiki. Zawsze stał po jasnej stronie Mocy, ale co to była za moc? Fizycy mają kilka hipotez Panie Einstein, wszystkiego najlepszego! [STO LAT TEORII WZGLĘDNOŚCI]To była tak niezwykła teoria, że wielu fizyków jej nie zrozumiało

Technogadżet. Dźwięk jak żywy, gwarancja bez papierka, wkręceni w kable

? Fizycy mają kilka hipotez Panie Einstein, wszystkiego najlepszego! [STO LAT TEORII WZGLĘDNOŚCI]To była tak niezwykła teoria, że wielu fizyków jej nie zrozumiało i nie zaakceptowało. Nawet dziś ciarki przechodzą na myśl, że dla mikrofalowego promieniowania tła nie minął nawet ułamek sekundy od chwili, gdy

Wielkie pytania małych ludzi. Gdzie się robi gęsia skórka?

z Mistrzem YodąYoda był Wielkim Mistrzem Jedi żyjącym w ostatnim tysiącleciu istnienia Republiki. Zawsze stał po jasnej stronie Mocy, ale co to była za moc? Fizycy mają kilka hipotez Panie Einstein, wszystkiego najlepszego! [STO LAT TEORII WZGLĘDNOŚCI]To była tak niezwykła teoria, że wielu fizyków

Ciekawostki naukowe: Promienie śmierci i miecze świetlne, kapcie bezpieczeństwa i wypłukane bakterie!

najlepszego! [STO LAT TEORII WZGLĘDNOŚCI]To była tak niezwykła teoria, że wielu fizyków jej nie zrozumiało i nie zaakceptowało. Nawet dziś ciarki przechodzą na myśl, że dla mikrofalowego promieniowania tła nie minął nawet ułamek sekundy od chwili, gdy zostało wyemitowane 300 tys. lat po Wielkim Wybuchu! Homo

bezautorytecie

samodzielnie; dziwne tylko, że nie każdy wpadł na teorię względności czy ewolucji. Za to każdy idiota może je do woli kwestionować.Po pierwszej euforii każdej rewolucji następuje jednak czas, gdy ludzie gubią się i zaczyna im brakować jakichś wskazówek. Kiedyś brakowało im busoli, a dziś GPS-a.Powoli przestaje

Fale grawitacyjne istnieją! Jak je odkryto? Rozmowa z astrofizykiem

względności spełniały się co do joty, to fal grawitacyjnych nie udawało się bezpośrednio zarejestrować. Naukowcy znaleźli tylko pośrednie dowody, że one istnieją. W 1974 r. Russell Hulse i Joseph Taylor odkryli pulsar (wirująca gwiazda neutronowa), który zatacza ciasne koła wokół innej gwiazdy. Z teorii

Uzależnienia. Dlaczego białe myszki piją na umór

?Kiedy powstał język? Po co? Eksperci się głowią, a ludzie, nieświadomi problemu, od tysięcy lat gadają sobie w najlepsze Einstein kontra Hawking 1:0. Co zmieni odkrycie fal grawitacyjnych?Dzięki temu, że zarejestrowano wreszcie fale grawitacyjne, ogólna teoria względności Einsteina spięła się elegancką

Jesteś racjonalny? Tylko ci się wydaje!

Hawking 1:0. Co zmieni odkrycie fal grawitacyjnych?Dzięki temu, że zarejestrowano wreszcie fale grawitacyjne, ogólna teoria względności Einsteina spięła się elegancką klamrą. I zagrała na nosie teoriom kwantowym

Finał FameLab 2013 już 11 maja. Oglądaj na żywo na Wyborcza.pl

pamięć flash, lecz... tradycyjny papier. W tym roku występy 10 finalistów będzie oceniać jury, w którym zasiądą: światowej sławy astrofizyk prof. Marek Abramowicz, zajmujący się m.in. teorią względności, czarnych dziur i teorią figur równowagi gwiazd; kulturoznawca dr Jacek Wasilewski, badający

Düsseldorf to kupi, czyli lektura obowiązkowa [ORLIŃSKI]

powiem, że przeczytałem wszystkie książki na ten temat, ale przeczytałem ich sporo. To nie jest łatwy temat, bo na dobrą sprawę łatwiej chyba zrozumieć paradoksy mechaniki kwantowej i teorii względności niż upadek Bear Stearns i Lehman Brothers. Mieliśmy już jeden hollywoodzki film na ten temat - "

Gabinet fizycznych osobliwości

zaraźliwe i groźne dla zwykłej materii - zmienia ją w materię "dziwną". Życie w ciągłym i szalonym pędzie TACHION. Hipotetyczna cząstka, która porusza się z prędkością większą niż światło. Jak to możliwe? Okazuje się, że teoria względności Alberta Einsteina, fundament współczesnej fizyki

Prof. Lewandowski: Nobel za badania tempa ekspansji Wszechświata

Uniwersytetu Warszawskiego, naukowcy od ponad 10 lat szukają odpowiedzi na pytanie co powoduje, że tempo ekspansji rośnie, zamiast maleć, jak się wcześniej spodziewano. Pierwsza odpowiedź, którą proponują uczeni, to powrót do stałej kosmologicznej, użytej w równaniach ogólnej teorii względności Alberta

Pierwszy w Polsce optyczny zegar atomowy powstał w Toruniu

zegary. Z jego właściwości w pierwszej kolejności skorzystają naukowcy, którzy będą mogli synchronizować z nim swoje urządzenia badawcze, np. spektrometry. Pomoże im to również w obserwacjach astrofizycznych, badaniach ciemnej materii oraz w testowaniu teorii względności. - Zegar atomowy może mieć

Dwie olbrzymie czarne dziury zderzą się za 21 lat. Wzbudzą fale grawitacyjne, które rozkołyszą Wszechświat

powoli tracić energię (choć w nieco wolniejszym tempie niż okrążające się czarne dziury). I rzeczywiście, okazało się, że orbita pulsara zacieśnia się tak, jak to przewiduje teoria względności. Badacze dostali za to Nobla. Nikomu jednak do tej pory nie udało się wykryć samej fali grawitacyjnej, choć w

Roger Penrose: Apokalipsa nie może być nudna

W tym tygodniu na 20. Międzynarodową Konferencję Ogólnej Teorii Względności i Grawitacji do Warszawy zjechali najwięksi światowi specjaliści od czarnych dziur, tuneli czasoprzestrzennych, wszechświatów potomnych, kwantów i fal grawitacyjnych. Wśród nich sir Roger Penrose - emerytowany profesor

5 eksperymentów, które zmieniły świat

światła Równo sto lat temu Albert Einstein przedstawił Pruskiej Akademii Nauk w Berlinie równanie Ogólnej Teorii Względności, które opisuje, w jaki sposób materia zakrzywia czasoprzestrzeń. Według niego to zakrzywienie czasoprzestrzeni jest źródłem siły, którą zwiemy grawitacją. Pracę Einsteina

Cząstki pobiły rekord prędkości światła - naukowcy zbici z tropu

tylko, by inni naukowcy pomogli nam zrozumieć nasz dziwny wynik. Bo jest on dziwny. A jego konsekwencje mogą być bardzo poważne" - zauważył. Zdaniem prof. Krzysztofa Meissnera z Wydziału Fizyki UW wiadomość jest sprzeczna ze wszystkim, co wiemy w fizyce na temat szczególnej teorii względności

Gwiezdne monstra się nie zderzą - nie zaleją nas potężne fale grawitacyjne

Konferencją Ogólnej Teorii Względności i Grawitacji (GR20/Amaldi10). Aby w układzie podwójnym doszło do zderzenia, jego składniki muszą w jakiś sposób tracić energię orbitalną. Dzieje się to wskutek szybszej ewolucji jednego z obiektów, który w pewnym momencie zaczyna się gwałtownie rozdymać (ekspandować

Listy miłosne Einsteina online

Odręcznie zapisane równanie "E = mc2" pachnie chwilą, gdy fizyk wpadł na genialny zapis teorii względności. Ale są też kontrowersyjne części archiwum: listy miłosne do kochanki. Czy z genialnego fizyka warto robić pop-gwiazdę i upubliczniać jego sercowe rozterki? Czy jest szansa, że

Prajęzyk. Jak brzmiało pierwsze ludzkie słowo?

odkrycie fal grawitacyjnych?Dzięki temu, że zarejestrowano wreszcie fale grawitacyjne, ogólna teoria względności Einsteina spięła się elegancką klamrą. I zagrała na nosie teoriom kwantowym

Krótki kurs fizyki dla laików w każdy czwartek w "Koperniku"

, co się działo, gdy dyskusje na temat budowanych pojęć były najbardziej gorące. Matematyka, która wtedy powstała, wystarczyła do opisu mechaniki klasycznej, teorii względności i mechaniki kwantowej, ale nie jest jasne, czy wystarczy do opisu kwantowych praw grawitacji. Oglądaj wideo "Nauki dla

450. rocznica urodzin Galileusza

wniosek, że Słońce obraca się dookoła swojej osi. Odkrycia Galileusza były bardzo kontrowersyjne dla ówczesnych wyobrażeń o ciałach niebieskich, wywołały więc opór sporej części środowiska naukowego, a szczególnie zwolenników teorii opracowanych przez Arystotelesa i Ptolemeusza, które były wtedy

Framlingi i varelse, czyli kto mieszka na Kepler-425b [ORLIŃSKI]

(wprawdzie zgodnie z teorią względności sama zbitka "tam + teraz" nie ma sensu, ale to nie jest temat na felieton). "Druga Ziemia", "Ziemia 2.0". Czego się możemy na niej spodziewać?Gdyby nas obserwowano 1400 lat temu, nie dałoby się z kosmosu wypatrzyć naszej cywilizacji. To

A jednak się ugięło

teorię względności, którą Einstein opublikował trzy lata wcześniej, a która przewidywała, że promienie światła z odległych gwiazd ulegną zakrzywieniu w pobliżu Słońca. Wyprawą na czarny kontynent kierował Artur Eddington. Kiedy wrócił do Londynu, na głośnej sesji w Towarzystwie Królewskim triumfująco

Dlaczego czas płynie?

na grawitację. Nadal był absurdalnie gęsty, niewiarygodnie gorący i znikomo mały, ale już wystarczająco duży, żeby można go było opisać i zrozumieć za pomocą ogólnej teorii względności i zunifikowanych oddziaływań modelu standardowego. Dlatego teorie kwantowej grawitacji tak trudno z kolei zmusić do

Kip Thorne. Słucha, jak zderzają się czarne dziury

Przyjechał do Polski pod koniec listopada, aby na stulecie teorii względności Einsteina wygłosić wykład w Centrum Nauki "Kopernik" oraz na konferencji Polskiego Towarzystwa Relatywistycznego. Kiedy poprzednio był w Warszawie - w 1972 roku - nawet wśród fizyków niewielu słyszało o czarnych

Naukowcy szukali podróżników w czasie na Facebooku i Twitterze. Przynętą był papież Franciszek oraz kometa ISON

Review Letters". Wśród fizyków toczy się poważna debata, czy dwie teorie, które w tej chwili z powodzeniem opisują nasz Wszechświat - teoria względności i mechanika kwantowa, dopuszczają istnienie "zamkniętych krzywych czasowych" (ang. closed timelike curves). Wędrówka wzdłuż takiej

Co było przed Wielkim Wybuchem?

W tym tygodniu na 20. Międzynarodową Konferencję Ogólnej Teorii Względności i Grawitacji do Warszawy zjechali najwięksi światowi specjaliści od czarnych dziur, tuneli czasoprzestrzennych, wszechświatów potomnych, kwantów i fal grawitacyjnych. Wśród nich sir Roger Penrose - emerytowany profesor

Stephen Hawking miał kłopoty w szkole

Penrosem opracował twierdzenia odnoszące się do istnienia osobliwości w ramach ogólnej teorii względności oraz teoretyczny dowód na to, że czarne dziury powinny emitować promieniowanie, znane dziś jako promieniowanie Hawkinga.