przesiedlenia z kresów

Rozmawiał Mirosław Maciorowski

Jak przesiedlić kulturę pozostawioną na Kresach

Jak przesiedlić kulturę pozostawioną na Kresach

Po 1945 roku z Kresów przesiedlono polskich obywateli, ale nie udało się przywieźć polskiego dziedzictwa narodowego. Dopiero dziś, powoli i nie bez kłopotów, przywracamy je polskiej kulturze. - Dla Ossolineum jest miejsce zarówno we Wrocławiu, jak i we Lwowie - mówi Adolf Juzwenko, dyrektor Zakładu Narodowego im. Ossolińskich

Co zrobiliśmy z ziemiami zachodnimi?

To pytanie powracało podczas wrocławskiego spotkania z Mirosławem Maciorowskim, dziennikarzem "Gazety", który wydał właśnie książkę "Sami swoi i obcy" o powojennych przesiedleniach z Kresów Wschodnich.

Mój transfer

Reżyser Jan Klata przygotowuje we Wrocławiu dokumentalne przedstawienie o wypędzeniach "Transfer!". O swoim doświadczeniu utraty ojczyzny będą mówić ze sceny sami wypędzeni: Niemcy wysiedleni z ziem zachodnich i Polacy przesiedleni z Kresów Wschodnich.

Jak przerzucić warszawiaków z samochodów na pociągi? Radzi urbanista

Jak przerzucić warszawiaków z samochodów na pociągi? Radzi urbanista

Krzysztof Persak: Akcja "Wisła" to zbrodnia

Krzysztof Persak: Akcja "Wisła" to zbrodnia

PAWEŁ SMOLEŃSKI: Czym była akcja „Wisła”? KRZYSZTOF PERSAK: Przymusowym przesiedleniem ponad 140 tys. ludności cywilnej narodowości ukraińskiej lub należących do etnicznej grupy łemkowskiej, na dodatek ludzi, którzy od wieków zamieszkiwali tereny, z których ich wysiedlono. To również

Akcja "Wisła": ujarzmić Ukraińców

Akcja "Wisła": ujarzmić Ukraińców

kwietnia) według różnych szacunków – od 120 do 300, w Wierzchowinach (6 czerwca) – 194 osoby. Trwały też wielkie powojenne migracje: ewakuacja polskiej ludności z dawnych Kresów II RP na Ziemie Odzyskane oraz wysiedlenia Ukraińców w drugą stronę – do ZSRR. Na przełomie 1944 i 1945 r. w

My, miejscy imigranci. Sprawdziliśmy, skąd pochodzą mieszkańcy polskich miast

My, miejscy imigranci. Sprawdziliśmy, skąd pochodzą mieszkańcy polskich miast

od migracji zwracają uwagę, że oprócz czynników związanych z wielkością i atrakcyjnością miast o wielkości i zasięgu migracji decydują też tzw. czynniki egzogeniczne (zewnętrzne). Mówiąc prościej – repatriacja, akcje osadnicze i przymusowe przesiedlenia. Na naszych mapach widać następstwa akcji

Polecamy książki: Grupy partyzanckie na Kresach Wschodnich

Polecamy książki: Grupy partyzanckie na Kresach Wschodnich

podłożyli ogień, sądząc, że osaczony się podda. Ten jednak, widząc, że nie wyrwie się z pułapki, krzyknął: "Niech żyje Polska", i strzelił sobie w głowę. Śmierć tego polskiego partyzanta była jednym z ostatnich epizodów walk o Kresy Wschodnie rozpoczętych 17 września 1939 r. Ich dzieje w

Władze boją się wyludnienia Syberii. Oferują ziemię za darmo

Władze boją się wyludnienia Syberii. Oferują ziemię za darmo

syberyjskie kombinaty metalurgiczne i elektrownie. Jednak miliony budowniczych jechały na wschód nie dobrowolnie, lecz w wagonach więziennych zwanych stołypinami, choć z carskim premierem nie miały nic wspólnego. Rosja, chcąc ożywić swe kresy wschodnie, ma więc na kim się wzorować.

Kraj bez wyjścia? Migracje z Polski 1949-1989

Monografia poświęcona migracji z Polski od końca lat 40. do końca istnienia PRL. Kres wielkich przesiedleń zbiegł się pod koniec lat 40. z powstaniem PZPR i przyspieszeniem sowietyzacji Polski, w tym - z zaostrzeniem polityki paszportowej. A koniec PRL - z usunięciem ograniczeń w wyjazdach. Książka

Kresowianin o Ukraińcach: Czas zażegnać dawne spory

Kresowianin o Ukraińcach: Czas zażegnać dawne spory

Rozmowa z Romanem Garbowskim* Adrianna Machalica: Widział pan już "Wołyń" Smarzowskiego? Roman Garbowski: Nie widziałem filmu, ale pamiętam te wydarzenia. Zostaliśmy o nich poinformowani przez rodzinę, która przemyciła list z informacjami. Nasi bliscy niestety doświadczyli tej rzezi

Magnaci wracają po parki i pałace. U wojewodów setki wniosków o unieważnienie skutków reformy rolnej

Magnaci wracają po parki i pałace. U wojewodów setki wniosków o unieważnienie skutków reformy rolnej

. uchwalono ustawy reprywatyzacyjne. Wiele dworów czy pałaców należało wówczas do PGR-ów, łatwiej było więc je zwracać lub wypłacać rekompensaty. Do tej pory powszechnego zwrotu majątku doczekały się tylko kościoły oraz osoby przesiedlone z Kresów Wschodnich. Jedyna uchwalona ustawa reprywatyzacyjna z 2001 r

W księgarni

uważa się za Ukraińców. Członkowie tej społeczności zamieszkiwali przed wojną południowo-wschodnie kresy Polski (m.in. Bieszczady), a w 1947 r. w ramach akcji "Wisła" zostali przesiedleni na Ziemie Odzyskane, gdzie do dziś kultywują własne zwyczaje. Marek Koprowski nie wątpi, że Łemkowie to

Smarzowski chce kręcić film o rzezi wołyńskiej. "Ten film będzie uwierał"

Smarzowski chce kręcić film o rzezi wołyńskiej. "Ten film będzie uwierał"

wydarzyły - mówi reżyser. - Nie zawężałbym tego tylko do Wołynia. To dość istotne dla mnie i dla Kresowiaków. Chciałbym, żeby film dotyczył całych Kresów. Akcja zaczynałaby się jeszcze przed wojną, a kończyła w 1943-44 roku - mówił w Jedynce reżyser. Epilog toczyłby się w 1945 roku, kiedy wypędzeni

Chiny masowo przesiedlają Tybetańczyków do socjalistycznych wiosek

Chiny masowo przesiedlają Tybetańczyków do socjalistycznych wiosek

Socjalistycznej Wioski o kształcie przyklejonego do szosy prostokąta. - Skala i szybkość zmian populacji wiejskiej w Tybecie w drodze masowej polityki przesiedleń nie ma precedensu w czasach po Mao Zedongu - oceniła Sophie Richardson z HRW, wezwawszy w czwartek władze Chin, by położyły temu kres. - Tybetańczycy

Szli na zachód osadnicy

Szli na zachód osadnicy

W maju 1945 r. pełnomocnik rządu ds. przesiedleń donosił z Czortkowa w dawnym województwie tarnopolskim (pisownia oryginalna): Trzy miesiące, wśród ciągłych obiecanek oczekują ci ludzie wagonów aby z życiem przynajmniej ujść i lubiącymi pracę rękami dorwać się do czekającej na nich ziemi w

Kresowianie nie mieli wyboru, musieli jechać na zachód

Kresowianie nie mieli wyboru, musieli jechać na zachód

przesiedleńców z Kresów, wynikało stąd, że zajmował się nimi Państwowy Urząd Repatriacyjny. Tak weszło do języka. "Repatriacja" to jednak określenie kłamliwe, a "ewakuacja" trochę nieadekwatne, więc myślę, że najlepiej pasuje termin "przesiedlenia". Zastanawiał się pan kiedykolwiek

Historia przesiedleńców musi przetrwać

Historia przesiedleńców musi przetrwać

to działo. Przesiedleńcy i ich potomkowie chętnie przychodzą na spotkania z panem jako znawcą Kresów. O czym chcą rozmawiać? Czy mówią o szczegółach dotyczących ich miejsca na nowej ziemi, ich traumie związanej z przesiedleniem, o wypadkach tamtych dni, czy też wolą podróż sentymentalną do ogrodów

Wypędzeni z Kresów Zachodnich

Wypędzeni z Kresów Zachodnich

, Wielkopolskę, część ziemi łódzkiej z Łodzią, aż po Śląsk. Te pierwsze zbrodnie nazistowskie w Polsce i dramat 1,5 mln wysiedlonych nie zapisały się jednak w zbiorowej pamięci tak mocno jak represje oraz ruch oporu w Generalnym Gubernatorstwie czy hekatomba Kresów Wschodnich. Sowietyzacja Lwowa. Koniec świata

Obama chwali Birmę za reformy, ale wzywa do wstrzymania przemocy wobec muzułmanów

Obama chwali Birmę za reformy, ale wzywa do wstrzymania przemocy wobec muzułmanów

. - Trzeba położyć kres przesiedleniom i przemocy w Mjanmie - oświadczył w poniedziałek Obama. Obserwatorzy zwrócili uwagę, że użył oficjalnej nazwy kraju, co administracja amerykańska robi ostatnio coraz częściej. Przez dekady używała jeszcze kolonialnej nazwy Birma. Ta zmiana jest odbierane jako ukłon w

Pekin zaostrzy politykę w Tybecie i znów uderzy w Dalajlamę

Pekin zaostrzy politykę w Tybecie i znów uderzy w Dalajlamę

Słowa, które kładą kres niedawnym spekulacjom o ewentualnym złagodzeniu kursu na Dachu Świata, Yu wypowiedział we wtorek, wizytując Gansu. W tej prowincji w Chinach zachodnich mieszka duża społeczność tybetańska. W samym Tybecie, który jest okupowany przez Chiny od lat 50. XX w. i który ma status

Wołyń: idylla i rzeź. Dyskusja wokół nowego numeru "Tekstualiów"

Wołyń: idylla i rzeź. Dyskusja wokół nowego numeru "Tekstualiów"

wołyńska nie istnieje, bo poza geograficznym położeniem między przedwojennym województwem wołyńskim a dzisiejszym ukraińskim Wołyniem nie ma punktów stycznych. Czystki etniczne, Holocaust i przesiedlenia w radykalny sposób zmieniły region społecznie i kulturowo. Łączenie autorów z różnych porządków "

Zmarł Feliks Netz, pisarz, tłumacz i "ambasador" Sandora Maraiego w Polsce

Zmarł Feliks Netz, pisarz, tłumacz i "ambasador" Sandora Maraiego w Polsce

przeszedł do meritum, informując nas, ku naszemu lekkiemu zdziwieniu, że zna naszą twórczość, że czytał nasze wiersze w "Nowym Nurcie" i "Kresach", że tak, jak najbardziej, chętnie się im przyjrzy i postara się je - może nie wszystkie - opublikować. Pamiętam, że po wyjściu z redakcji

Festiwal Brunona Schulza we Wrocławiu. Nowy kąt spojrzenia [WYWIAD]

Festiwal Brunona Schulza we Wrocławiu. Nowy kąt spojrzenia [WYWIAD]

spuścizny Brunona Schulza? Marcin Baran: Wrocław, choć położony na zachodnim krańcu Polski, jest dziś jednym z najbardziej kresowych polskich miast. Ze względu na przemiany po II wojnie światowej przesiedlono tu mnóstwo osób z ziem lwowskich. W naturalny sposób Wrocław jest miejscem związanym z Kresami

Roman Hrabar. Poszukiwacz dzieci porwanych przez nazistów

zajmował się poszukiwaniem zaginionych w czasie wojny dzieci. Pisała o tym prasa nie tylko na Śląsku. Mecenas z kindersztubą Roman Hrabar miał być jednym z urzędników. Wojna zastała go na Kresach, w Kołomyi, gdzie się urodził w 1909 r., ale przedostał się do Warszawy. Działał tam w konspiracji, na tajnych

Trupy w ciemnych PRL-owskich piwnicach i odnalezione po latach listy Iwaszkiewicza do kochanka

dramatycznej wojennej przeszłości przesiedlona z Kresów, dokonała we własnych oczach mezaliansu (niczym zakochana w Janie Bohatyrowiczu Justyna z „Nad Niemnem”), wychodząc za wspinającego się po szczeblach PRL-owskiej kariery prostego chłopaka ze wsi. Happy endu nie było. Mąż okazał się domowym

Okupacja, której nie było

na niewykształconych robotników i przesiedlenie większości populacji w okolice Uralu. W ciągu 40 lat PRL reżim zabił około 30 tysięcy osób, z czego ogromną większość w ciągu pierwszych kilku lat. Był niesuwerenny, gospodarczo niewydolny i dławił wolność słowa. Jak to w ogóle można zestawiać

Czy Ukraińcy przesiedleni z Polski dostaną odszkodowania?

inicjatywy i przy udziale działaczy Kongresu Ukraińców Chełmszczyzny i Podlasia z siedzibą w Równem. Argumentują oni, że Polacy przesiedleni po wojnie na podstawie tej samej umowy z Kresów Wschodnich przynajmniej formalnie dostali od władz w Warszawie obietnicę wypłaty rekompensat za mienie pozostawione za

Birmańskie zbrodnie na ludzie Kaczinów

demokratyczne wybory uzupełniające do parlamentu. Odbędą się 1 kwietnia i wystartuje w nich słynna opozycjonistka, laureatka pokojowego Nobla Aung Suu Kyi. Jednak Zachód oczekuje też od Birmy położenia kresu wojnom toczonym z licznymi mniejszościami, które stanowią ponad jedną trzecią ludności. Towarzyszą im

Gdańskie traumy i histerie. Nowa książka Barbary Piórkowskiej

. Poczułam, że warto się przyjrzeć temu, jak możemy funkcjonować w tym mieście, mając w emocjonalnym zapleczu zupełnie inną, odziedziczoną po przodkach z Kresów przestrzeń kulturową. Tak powstał pierwszy tekst, który później trafił do "Utkanek", zatytułowany "Historie przywleczone". O

Europejskie tułaczki

, zagarniały dla siebie najatrakcyjniejszą część poniemieckich dóbr. Sprzeczność interesów okazywała się silniejsza niż poczucie solidarności narodowej. Silne animozje dzieliły zwłaszcza repatriantów z Kresów i Polaków z ziem centralnych. Przybysze ze wschodu docierający na nowe tereny później, za to masowo

Przybysze w narodowy dom

dziejowych, także tych związanych z migracjami, do historii narodowej. Ciekawe, że przesiedlenia Polaków przez Sowietów weszły do kanonicznej wizji dziejów Polski, podczas gdy przesiedlenia Zabużan chyba raczej nie. Zaludnienie Polakami ziem zachodnich też raczej nie, a jeśli, to lokalnie. Świadoma polityka

Gdzieś ty mnie kochany przywiózł? Grzebałkowska na Ziemiach Odzyskanych

Repatriacyjnego, który powołany dekretem PKWN już 7 października 1944 roku miał organizować repatriację z Kresów Wschodnich, dbać o migracje ludności wewnątrz kraju, powrót Polaków wysiedlonych przez Niemców do dawnych miejsc zamieszkania i przesiedlenia ludzi na Ziemie Odzyskane. Z czasem znaczenie PUR było

Kresy, wypędzeni, przesiedleńcy - list

nie uznają granicy na Odrze i Nysie... W publicystyce ubiegłego roku na planie pierwszym dotyczącym Kresów eksponuje się problemy ludności przemieszczonej na ziemie zachodnie i północne z Wileńszczyzny, Polesia, Wołynia i Galicji Wschodniej, pomniejszając w ten sposób rolę osadników - kresowiaków na

Jałta, Poczdam, Teheran - postanowienia w sprawie Polski

Środkowowschodniej (głównie Polski, Austrii, Jugosławii). Ważne ustalenia podczas konferencji poczdamskiej podjęto w sprawie Polski. Ustalono granicę zachodnią Polski na Odrze i Nysie Łużyckiej. Zdecydowano o przesiedleniu mniejszości niemieckiej z terenów Polski, Czechosłowacji i Węgier na teren nowych Niemiec

Gołotczyzna, Świder, Płakowice

W 1951 roku minister kultury i propagandy Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej Cho Czon Suk zwrócił się poprzez prasę bratnich krajów socjalistycznych z apelem o pomoc dzieciom Korei: "Ocalcie nasze dzieci, połóżcie kres najazdowi interwentów, zażądajcie pociągnięcia do

Kresowe życie na walizkach

tarnopolskim do Lubomierza, miasteczka leżącego koło Jeleniej Góry, znanego m.in. z tego, że kręcono w nim słynną polską komedię wszech czasów - "Samych swoich". Wypędzenia, czyli repatriacje W latach 1944-46 z Kresów przesiedlono na ziemie zachodnie prawie 1,12 mln Polaków, to była tzw

Żyjemy w cieniu tamtej wojny

przed wkraczającą Armią Czerwoną. Więcej uciekło jeszcze w trakcie wojny, niż zostało przesiedlonych później przez Polaków. Będą też relacje Niemców? - Przedstawimy takie relacje. W ostatnim akcie tego dramatu równolegle do przesiedleń Niemców pokażemy też migrację Polaków z Kresów Wschodnich w nowe

Niemcom Wschodnim współczuję, choć mnie drażnią

pochodzi z Kresów, z okolic Nowogródka (dzisiaj to Białoruś), z polskiej rodziny szlacheckiej. Spędziła sześć lat w Kazachstanie. Po wojnie rodzina mamy przyjechała na tzw. ziemie odzyskane. Rodzina mojego ojca też pochodzi z Kresów. Dziś to tereny, na których Polska graniczy z Ukrainą, niedaleko Ustrzyk

Czy Niemcy przekonają Polaków do "widocznego znaku"

kresów, których przesiedlono na miejsce mieszkających na Śląsku czy Pomorzu Niemców. Nie do przyjęcia jest postulowane przez Związek Wypędzonych porównanie do siebie wszystkich masowych deportacji w Europie XX wieku. - II wojna i jej okropieństwa to osobna kategoria w historii ludzkości. Nie można jej

Ukraińskie obrachunki z historią

Polska pamięć historyczna ma problem z ukraińskim podziemiem niepodległościowym w XX w., które było - co tu dużo mówić - antypolskie i nacjonalistyczne, czasem skrajnie. Członkowie OWU i OUN byli zaangażowani w walkę z państwem polskim przed 1939 r., uznawali je za wroga i przeszkodę w uzyskaniu

Dzieci zlikwidują getto

dużo ciekawsze niż zwykła lekcja. Dawid wie z historii, że wojska niemieckie wkroczyły do Będzina 4 września 1939 r. w poniedziałek po południu, kładąc kres istnieniu miasta nazywanego wcześniej Jerozolimą Zagłębia. 9 września spłonęła synagoga, potem zaczęły się przesiedlenia Żydów do

CHCEMY INNEJ HISTORII

. Organizacja owa, dowodzona przez polskiego księdza i wspierana przez wojskowych, pełniła funkcję polskiej hakaty na Kresach. Jarosz ubolewa: "Działalność związku spotkała się z kontrakcją ze strony Ukraińców (...). Ukraińscy nacjonaliści zastosowali metody terrorystyczne: podpalenia, napady na

Przesiedlenia obywateli II RP 1939-1946

na tereny Zachodniej Syberii. Liczbę obywateli polskich przeznaczonych do przesiedlenia lub biologicznej eksterminacji obliczono na 20 milionów. W ich miejsce miało zjawić się 10 milionów osadników niemieckich. Realizację Generalnego Planu Wschód przewidziano na 25-30 lat. Wysiedlenia z terenów

Zbrodnie Ruandy w Kongu

prezydent Ruandy Paul Kagame zapowiedział sekretarzowi generalnemu ONZ Ban Ki-moonowi, że jeśli jego kraj zostanie oskarżony o zbrodnie ludobójstwa, rozkaże wycofać żołnierzy z misji pokojowych, w tym w Darfurze. Tamtejszą operacją Narodów Zjednoczonych, która pomogła położyć kres krwawym czystkom etnicznym

"Transfer" Klaty zdenerwował Rosjan

. "Transfer" wrocławskiego Teatru Współczesnego pokazano w niedzielę w ramach festiwalu Nowy Dramat. W spektaklu oprócz trójki zawodowych aktorów w rolach Churchilla, Roosevelta i Stalina występuje dziesięcioro autentycznych wygnańców: Polacy z Kresów i Niemcy z Ziem Zachodnich. Wielka Trójka w

Prezydent Dutkiewicz odpowiada "Gazecie": Wrocław to jest inne, nowe miasto

Kilka tygodni temu "Gazeta Wyborcza" ("Wrocław na mieliźnie",17 listopada) postawiła mi poważny zarzut, taki mianowicie, że nie potrafię się zajmować Wrocławiem w sposób właściwy. Nie będę polemizować z tą tezą, ocena mojej pracy należy bowiem do wrocławian, zaś ocena jakości

U Dalajlamy pali się światło

się tak, jakby śmierć miała nas nie dotyczyć. Zaprzeczamy prawdziwym uczuciom - mówi psychoonkolożka Justyna Pronobis-Szczylik Podziel się. Z milionerem Uber, Airbnb czy BlaBlaCar odbudują wspólnotę i położą kres władzy neoliberałów? Zapomnijcie. To coś prosto ze świata Dickensa Zbuntowana Mam prawo

Udzielamy wybaczenia i prosimy o nie

ekonomii, socjologii, polityki społecznej. Obronił doktorat, chciał pisać jeszcze jeden, ale wrócił na Śląsk, do Katowic, i tam od września 1939 r. znów przyszło mu żyć w dwóch światach. Wypędzeni z Kresów Zachodnich Polski nacjonalista czy wróg polskości? Młodszy brat Jan, siłą wcielony do Wehrmachtu

Jerzy Kosiński. Za i przeciw sprowadzeniu jego prochów

. Kosińskiego", mimo że przecież on w niczym naszemu miastu się nie zasłużył. Zabrakło natomiast, o ironio, odpowiedniego miejsca na uhonorowanie zasłużonych, wybitnych przedstawicieli świata nauki i kultury, przesiedlonych z Kresów Wschodnich do Łodzi po wojnie. Krystyna i Tadeusz Szarscy z Łodzi A co na

40 lat podchodzą do płota

przesiedlenia kilku milionów ludzi na nowe ziemie dawał wielkie komediowe możliwości. Zobaczyłem energię osadników, inicjatywę, pęd do walki o swoje. U siebie, na kresach, walczyli o dwa palce miedzy, a na zachodzie ziemi było pod dostatkiem. A oni nadal kłócili się o te dwa palce. Przenieśli zabużańską

Futurama nie działa

przesiedlono do bloków, z których uciekali na przedmieścia, jak tylko się dorobili. Moi rodzice wynieśli się z Detroit w ramach "ucieczki białych", ale jednocześnie trwała "ucieczka czarnych", bo oni też mają swoje domki na przedmieściach. I tak Detroit na własne życzenie stało się miastem

Polska w okresie powojennym - granice, ludność

z głębi ZSRR, których w latach 1945 - 1950 przybyło blisko 300 tys. Do tej liczby należy dodać Polaków, którzy uciekli przed terrorem Ukraińców. Ok. 200 tys. mieszkańców z Kresów Wschodnich przybyło do nowej Polski z Zachodu. W rezultacie blisko 2 mln. osób zza Bugu osiedliło się w nowych granicach

Jedna bomba atomowa i wrócimy znów do Lwowa

Wilna i Lwowa. Utrata obu tych stolic polskości na północno- i południowo-wschodnich kresach nie mieściła się w głowie. Niemożność pogodzenia się z tym można tłumaczyć nacjonalizmem. W listopadzie 1944 r. ktoś pisał do rodziny z wyraźną nutą wyższości nad Litwinami: "Kochani! Najsmutniejszym jest

Prof. Ewa Łętowska: Własność nie jest święta [CYKL "WYBORCZEJ"]

właścicielami. Zgłaszali pretensje o odszkodowanie nie za to, co zostawili na skutek przesiedlenia, tylko za to, co im zabrał Związek Radziecki. A z jakiej racji Polska ma płacić za działanie obcej potencji? Zabrakło nam rozsądku i przezorności i do dziś brakuje. Gdy zmiany w prawie chcemy rozpoznawać bojem, to

Pojednanie na berlińskiej scenie

się roszczeniami wypędzonych, prof. Jana Barcza. - Do Strasburga powinno się pozwać Wielką Trójkę, a nie Polskę - powiedział w grudniu. Z tego samego założenia wyszedł reżyser "Transferu". To Stalin oraz brytyjski i amerykański przywódcy przypieczętowali los żyjących na Kresach Polaków, a

Czas pomyśleć o Rosji bez Putina

Gwałtowna dewaluacja rubla i czekająca Rosję recesja to kres putinizmu - obwieścił Borys Niemcow, były rosyjski wicepremier, ostry krytyk Władimira Putina. - Koniec jednak nie będzie szybki, bo "car" nie zamierza się cofać w konfrontacji z Ukrainą i Zachodem. A zagoniony do kąta może

Sanacja burzy cerkwie

przesiedlonych w czasie powojennej akcji ''Wisła'' Co zrobił Kościół katolicki? - Oficjalnie milczał, a już po tych wydarzeniach Konferencja Episkopatu Polski oświadczyła, że Kościół nie miał nic wspólnego z tą akcją. A jednak popierała ją część duchowieństwa rzymskokatolickiego. Byli księża, którzy angażowali

Nie czytam kryminałów

osób z Kresów przesiedlono do Wrocławia?  - Dlatego, że moja mama pochodzi spod Lwowa. Jej ojciec był we Lwowie kelnerem. Dziadka nie znałem, ale znałem wujka mojej mamy, któremu zresztą dedykuję tę książkę. Gdy byłem dzieckiem, opowiadał mi wspaniałe historie. Lwów jawił się w nich jako

Wołyń. Pamiętajmy razem

Komorowski (ówczesny marszałek Sejmu) powiedział: ''Próbę ustanowienia Dnia Kresowiaka w rocznicę tragedii wołyńskiej uważam za usiłowanie przeniesienia odpowiedzialności na Ukraińców. Nie mogę tego zaakceptować. Dniem pamięci o Kresach jest 17 września, czyli rocznica inwazji sowieckiej z 1939 roku

Truman, truman, spuść ta bania!

transportu nie zdążę uciec z tymi meblami. Zdaniem Leopolda Tyrmanda część Polaków uznała, że zbliża się kres panowania komunistów, a część żywiła nadzieję, że już niebawem będzie okupować Paryż. Jak się wydaje, tych pierwszych było więcej - niektórzy warszawscy przechodnie zdejmowali nawet czapki przed

Poseł SPD Markus Meckel proponuje utworzenie Europejskiej Sieci przeciwko Wypędzeniom

Środkowej. Meckel proponował też, aby taki europejski ośrodek utworzyć nie w Berlinie, lecz we Wrocławiu, z którego wysiedlano Niemców i dokąd sprowadzili się Polacy przesiedleni z Kresów Wschodnich. Powyższy tekst w nieco obszerniejszej wersji ukazuje się równocześnie w niemieckim dzienniku "Sü

Sylwester Chęciński z Platynowymi Lwami. Rozmowa z reżyserem "Samych swoich"

repatrianci zza Buga na ziemiach zachodnich byli wtedy i dla Pana bliskim tematem? Sylwester Chęciński: Pochodzę z tzw. bliskich kresów, ze wsi Susiec pod Tomaszowem Lubelskim, kilkanaście kilometrów od granicy. W tym regionie ludzie jeszcze dziś mówią z pewną naleciałością, z muzycznym akcentem, który w

Nominacje do nagrody Nike ogłoszone. Krótkie opisy książek

kazał mu zamienić mundurek Hitlerjugend na uniform junaka z młodzieżowych brygad Służby Polsce, a później, z rozpędu, na mundur oficera LWP. Matka wraz z rodziną zrazu została wywieziona do Kazachstanu, później przesiedlona - zza Buga na Ziemie Odzyskane. "Niebko" traktuje o pisaniu jako

Nagie jest mądre, czyli teatr i polskie szajby

Garbaczewskiego, o powojennych przymusowych przesiedleniach z Kresów Wschodnich na ziemie poniemieckie w "Transferze" Klaty, o niepodległości z perspektywy "Bitwy Warszawskiej 1920" Pawła Demirskiego w reżyserii Moniki Strzępki. Tym spotkaniom towarzyszyły moje rozmowy z autorami spektakli, o

Barachło

w czasie kampanii wrześniowej (przeczesują mienie pozostawione przez uciekinierów na prowincji, plądrują warszawskie fabryki i magazyny) i latem 1941 roku na polskich Kresach w związku z atakiem Niemiec na Związek Radziecki (rabują pożydowskie mienie po małomiasteczkowych pogromach i po likwidacji

Miało być cicho i spokojnie

niegdyś wygłosił. Mitrat mówił w Pikulicach o ukraińskich nieszczęściach i polskim okrucieństwie: "Kiedy po ostatniej światowej wojnie powstała komunistyczna Polska, to ówczesna polska władza chciała pozbyć się wszystkich Ukraińców z Polski. Zaplanowano przesiedlenie do ZSRR, a kiedy ludzie nie

Cel podróży nieznany

rampie są bardzo ciężkie, stara się, by obie rodziny jakoś dotrwały do przyjazdu pociągu, którego na razie nie widać. Podczas tzw. pierwszej repatriacji w latach 1944-46 z Kresów przesiedlono na ziemie zachodnie prawie 1,12 mln Polaków. To, że zostawią ojcowizny, przeczuwali od wiosny. We wsi nagle

Andrzej Mularczyk. Czarny profil świata

ojciec pochodził z Kresów. - Ze wsi Boryczówka, której nazwę uwieczniłem w scenariuszu "Samych swoich". Decyzją mojego dziadka Kacpra, którego nigdy nie widziałem, za sprzedane siano i zboże został w 1913 roku wysłany na studia do Wiednia. W związku z tym jego brat Jan nie miał na buty i musiał

Porównanie systemów totalitarnych XX wieku - nazizm i komunizm

rządów Czerwonych Khmerów w Kambodży to kolejne przykłady zbrodni ludobójstwa komunistycznego. Przymusowe przesiedlenia całych narodów, planowa eliminacja wskazanych warstw społecznych czy kategorii ludności (jak inteligencja Polski kresów wschodnich, zbrodnia w Katyniu), zsyłki i więzienie stanowią

Trzeba mieć po co opuścić spodnie

? Rzadko. Czasu cofnąć nie można. Pani pyta, czy ja wierzę w odkupienie, w nadzieję płynącą z otrzymania drugiej czy nawet trzeciej szansy. W życiowe wolty. Wszystko zależy od okoliczności. Im jesteśmy starsi, tym trudniej dokonać wielkich zmian, przewartościować swoje życie. Ale wojna zmienia myślenie

Szaber Ziem Odzyskanych

niezbędnego podczas oblężenia miasta przez Armię Czerwoną. Recenzja książki ''Wygnańcy. Przesiedlenia i uchodźcy w dwudziestowiecznej Europie'': ''Europejskie tułaczki''Z jednej strony tysiące łapserdaków w butach z cholewami, obarczonych plecakami, kanciarze, szabrownicy, rozwłóczeni żołnierze, Sowiety

A jeśli tama runie?

Rozmowa z Patricią Adams, przewodniczącą Probe International, kanadyjskiej organizacji ekologicznej, która prowadzi kampanię przeciwko budowie tamy Skąd w ogóle wiadomo, że z tamą są problemy? Od pewnego czasu nawet ludzie odpowiedzialni za budowę zaczęli przebąkiwać w specjalistycznych pismach

Meine Herren, Towariszczi

poza terenami Europy. W związku z tym należy wskazać trzy główne kierunki mające decydujące znaczenie. Po pierwsze należy wskazać na zmiany, które zaszły w stosunkach pomiędzy ZSRR a Niemcami. Od czasu zawarcia 23 sierpnia 1939 r. umowy radziecko-niemieckiej o nieagresji, położony został kres

Rzeź wołyńska

tempo wysiedleń polskiej ludności na ziemie zachodnie. Pomiędzy jesienią 1944 r. i grudniem 1945 r. z Wołynia i Galicji wyjechało aż 630 tys. spośród 787 tys. Polaków, których przesiedlono do końca 1948 r. Ofiarami polskich akcji odwetowych padło 2-3 tys. osób na Wołyniu i ok. 2 tys. na Podolu

Puste centrum Europy

ludzi z Zachodu wschód Europy był białą plamą. Terenem dziewiczym. Wiedzieli o nim mniej niż o Afryce. Ale teraz zmieniają nastawienie. Nawet nie zdajemy sobie sprawy, jak wiele filmów i reportaży o nas powstaje dziś na zamówienie zachodnich telewizji lub firm, takich jak właśnie Nikolaus Geyrhalter

"Boża podszewka", historia zwykłych ludzi

- Kresy zyskały też rys ofiarny. A wypchnięcie ich dziejów z oficjalnej komunistycznej wersji historii sprawiło, że przeszło 40 lat istniały tylko w pamięci osobistej i rodzinnej - i tam doznawały idealizacji i uwznioślenia. I tak po pół wieku były dla większości widzów krainą dzieciństwa lub

Jedna wiara, jedna poduszka

znacznie niższa. Anna pochodzi z Trzcianki koło Piły. Po zakończeniu wojny przesiedlono na ziemie zachodnie wielu Tatarów z Kresów. Ania urodziła się w Gorzowie. Ale to o Nowogródku na Białorusi mówi jak o swojej kolebce. Stamtąd pochodzi jej babcia Helena, dziś 82-letnia. W Trzciance oprócz nich mieszka

Czy czerwony może być zbawiony?

, a Niemcy wstrzymali się z powołaniem Eriki Steinbach do władz ich placówki upamiętniającej przesiedlenia. Jako szef MSZ wielokrotnie powoływał się pan na prof. Geremka, mówił pan o rozmowach z nim, konsultacjach, telefonach. - Bo to był mądry człowiek, wielkiego formatu. Z oddalenia w Waszyngtonie

Przecież nikt przy burzeniu tych cerkwi nie zginął

. Szpiegowano działaczy mniejszościowych, gnębiono księży. Planowano przesiedlenia i wysiedlenia. Ostateczna polonizacja Chełmszczyzny miała dokonać się w 1941 r. I pewnie udałoby się, lecz po drodze wybuchła wojna. Słowem - II RP dopuściła się wobec swoich obywateli - co z tego, że prawosławnych i Ukraińców

Lwów. Plebiscytu nie będzie

ich nazywa we wzniosłej odezwie "do ludności Galicji" gubernator Hans Frank. W połowie sierpnia zaczynają się przesiedlenia ocalałych jeszcze Żydów lwowskich do getta urządzanego w północnej, odgrodzonej torami, biednej dzielnicy Kleparów. Ciągną i pchają w upale wózki z najcenniejszymi

Był taki system

polityczni z Grecji. Lew Rywin przesiedlony w ostatnim rzucie z ZSRR do Polski mieszkał przy Słonecznej, dwie ulice ode mnie. W I Liceum im. Kościuszki uczyła się Izabella Cywińska, reżyser filmowy Roland Rowiński, aktor Tomasz Kot, Tadeusz Lachowicz, olimpijczyk Daniel Waszkiewicz, kilkunastu profesorów

W szczelinie

rychłym przesiedleniu z Krajna do Bodzentyna Rubinowiczowie dowiadują się na początku 1942 r. Będzie im wolno zabrać tyle, "co na siebie" - zapisuje Dawid. Kupiec skłonny jest wziąć szafę - za połowę ceny. "Tatuś powiedział, że zostawi, a nie sprzeda za takie pieniądze". Matka Dawida

Niedola grekokatolików w PRL (2)

Cyrankiewicza z kwietnia 1957 r. przekonywał o zasługach Kościoła rzymskokatolickiego w zasiedlaniu opustoszałych ziem połemkowskich. "Ludność polska nie byłaby się osiedliła na tych południowych kresach ani nie pozostałaby tam długo, gdyby nie miała opieki religijnej w swoim obrządku. Kościół spełnił więc

Pawłokoma, od rzezi do pojednania

przeciwko Polakom, czy nie, bo byłem dzieckiem. Ale w szkole był sprawiedliwy. Złego słowa nie mogę o nim powiedzieć. Ukraińskich i polskich uczniów traktował tak samo - opowiada pan Dionizy. We wrześniu 1944 r. wiadomo już było, że Polska straci po wojnie Kresy Wschodnie. Rząd lubelski podpisał umowę z

Trzewik Montaigne'a

lasach, gdzie pracowałem jako młodociany drwal, drwal pacholę. Wywieziono nas z rodzicami ze Lwowa w czerwcu 1940, po nocnej rewizji, w towarowych wagonach. Nie był to jednak gułag, ale tzw. spec-posiołek, status pośredni między przesiedleniem a obozem pracy, gdzie żyło się z rodzinami, z możliwością

Niemieccy wypędzeni apelują do Polski i Czech o "rozrachunek z przeszłością"

Niemców, głównie kobiet i dzieci, nie przeżyło tej drogi przez mękę. Węgry, Estonia, Litwa i Rumunia z własnej woli i inicjatywy zadośćuczyniły wypędzonym, przesiedlonym i wysiedlonym za łamanie praw człowieka - poprzez regulacje dotyczące odszkodowań albo oferty powrotu. Niekiedy uczyniły to w sposób nie

Polacy i Niemcy: dialog głuchych

stalinowską Rosją sankcjonującą kolejny rozbiór Polski. Tej umowie towarzyszyło porozumienie o przesiedleniu ludności niemieckiej na zachód. Można je uznać za początek pierwszej zorganizowanej czystki etnicznej o skali międzynarodowej. Wówczas zapadała decyzja o wysiedleniu Polaków z terenów Wielkopolski

Obama: Ameryka nie prowadzi wojny z islamem

kompromis nieosiągalnym. Łatwo jest o wzajemne oskarżenia - Palestyńczycy rzucają je z powodu przesiedleń spowodowanych powstaniem państwa izraelskiego, Izraelczycy zaś z racji nieustannej wrogości Palestyńczyków i podejmowanych przez nich ataków tak z wewnątrz, jak i spoza granic Izraela. Jeśli jednak

Ukraińcy w Polsce. Organizacje kresowe

pamiętała o mniejszościach, była tolerancja religijna i narodowa. Czy Ukraińcy byli wykluczeni z tych przywilejów? Przeciwnie. A jak wygląda sytuacja dziś, gdy na kresach Polacy są mniejszością? Czy mniejszość ukraińska nie ma przywilejów, skoro Polska finansuje ukraińskie "Nasze Słowo", pismo

Nielegalny plik

, żeby przynieść mojej matce pół litra mleka od chłopa. A obcy? - W czasie choroby zajmowała się nią lekarka Niemka, z Niemców nadwołżańskich, którzy też byli wypychani na wschód w ramach przesiedleń. W pewnym momencie znalazły się w jakimś oblężonym mieście, głód przez kilka miesięcy, takie mniejsze

Bohater "Transferu" wspomina Wigilię ponad wyznaniami

czas do tego, jak żyliśmy przed wojną na wschodzie. Ludzie innych kultur, wyznań, tradycji mogli i potrafili się dogadać, razem pracować bez konfliktów. *Zygmunt Sobolewski, wrocławianin pochodzący z Kresów, bohater spektaklu "Transfer!" w reż. Jana Klaty

Hamlecik. Rozmowa z Peterem-Piotrem Lachmannem

. Oni czują się ze swojej Heimat wygnani. Prawdopodobnie tak samo jak Polacy z Kresów Wschodnich, których także wypędzono, ale do których przyklejono etykietkę "repatriantów". Różnica jednak polega na tym, że Polacy wiedzą, dlaczego znaleźli się na tzw. Ziemiach Odzyskanych, a Niemcy albo nie

Słynny obrońca przesiedleńców: jestem adwokatem Mazurów

wyglądało to tak, że matka z trójką dzieci przyjechała na te tereny albo została przesiedlona na Mazury tuż po wojnie. Już dokładnie nie pamiętam. Wyszła za mąż za Mazura, który miał tutaj swoje gospodarstwo. Kobieta zmarła, mąż po dwóch-trzech latach też. Dzieci zostały same, a że były niepełnoletnie

Ukraińcy w Polsce. Ksiądz mitrat Stefan Dziubina

niegdyś wygłosił. Mitrat mówił w Pikulicach o ukraińskich nieszczęściach i polskim okrucieństwie: "Kiedy po ostatniej światowej wojnie powstała komunistyczna Polska, to ówczesna polska władza chciała pozbyć się wszystkich Ukraińców z Polski. Zaplanowano przesiedlenie do ZSRR, a kiedy ludzie nie

PRZYSTANEK QAANAAQ

położyć kres. Ale prawdziwa afera związana ze śmiercią czwórki Eskimosów ma dopiero wybuchnąć. W roku 1898 Minik, mały, ośmioletni chłopiec, uczestniczy w pogrzebie ojca, który odbywa się zgodnie z eskimoskimi zwyczajami. Ojciec Minika jest chowany w ubraniu myśliwego, u boku kładą mu kajak, łuk, harpun

Instrukcje dla poszkodowanych przez III Rzeszę

sierpnia 1939 r. były to ziemie II RP. 3. Pod pojęciem prowincja rozumiemy: Generalne Gubernatorstwo, ziemie włączone do III Rzeszy, tereny byłej okupacji sowieckiej, okupowane tereny ZSRR (w granicach z sierpnia 1939 r.). 4. Wysiedlenia i przesiedlenia nie stanowią podstawy do przyznania świadczenia ze

Asłan Maschadow - reportaż Wojciecha Jagielskiego

doskonały Żołnierzem został z woli ojca i starszyzny dumnego szczepu Aliroj, zamieszkującego przed laty wąwozy wśród kaukaskich gór. W podbitej przez Rosjan Czeczenii Aliroje należeli do najniepokorniejszych. Żeby mieć ich na oku, Kreml nakazał przesiedlić ich z Kaukazu na równiny. Rozstali się ze swoimi

Dyskusja redakcyjna o stosunkach polsko - niemieckich z udziałem wybitnych ekspertów

osiedlać u nich. I będą mogły swoją byłą ojcowiznę kupić. Boję się, że za dobrą cenę chętnych do sprzedaży będzie aż zbyt wielu. Krzemiński: Trzeba powoływać się na stan prawny wynikający z układu poczdamskiego i odszkodowania zapłacone i polskim, i niemieckim przesiedlonym przez rządy obu państw. Uznać

Kubańczycy z Florydy

ponad 500 adwokatów z praktyką. Powstały kubańskie banki i spółki eksportowe, działające na całych Karaibach. Eltriunfodelarevolucion - w szybkostrzelnej kubańskiej hiszpańszczyźnie pięć słów zbija się w jedno, wymawiane z pogardliwym sarkazmem przez kubańskich emigrantów w Miami. Tryumf rewolucji

Wrocław, Kresy i Bałkany

po dyskusji z lat 90., gdy sprawa przesiedleń zaczęła żyć publicznie, a nie tylko w pamięci osób, które przeżyły wypędzenie, apogeum zainteresowania ten temat ma już za sobą. Czy stopień społecznego poparcia dla pojednania polsko-niemieckiego predestynuje nas do tego, by centrum mieściło się w Polsce