leczenie interferonem

Judyta Watoła

Czekają na leczenie, choć pieniądze są

Czekają na leczenie, choć pieniądze są

Chorzy na stwardnienie rozsiane czekają w kolejce do leczenia interferonem, choć w kasie NFZ leżą niewykorzystane pieniądze na ten cel!

"Nasz Dziennik": Umierają, czekając na interferon

Rządowy "pełny" program leczenia interferonem pozostał na papierze. Będzie sejmowa interpelacja do Ministerstwa Zdrowia - alarmuje "Nasz Dziennik".

21 punktów dzieli pacjenta od skutecznego leku

Narodowy Fundusz Zdrowia płaci za leczenie interferonem raka nerki, choć lekarze alarmują o braku skuteczności terapii, a odmawia go chorym na stwardnienie rozsiane, choć tę chorobę zatrzymuje.

Czy zakażenie HBV przenosi się drogą kontaktów seksualnych?

był leczony interferonem. Zakażenie HBV przenosi się drogą kontaktów seksualnych, zatem jest Pani narażona na zakażenie. Ryzyka nie jestem w stanie ocenić bez aktualnych wyników. Natomiast ma Pani rację, że o ile dostępne leczenie jest niedoskonałe, to szczepienia przeciwko WZW typu B są

Śmiertelnie chory wypisany ze szpitala. Nie chce go opuścić. - Chcę żyć

Śmiertelnie chory wypisany ze szpitala. Nie chce go opuścić. - Chcę żyć

- opowiada. Jednak, co potwierdza personel medyczny i inni chorzy, na poznańskim oddziale zakaźnym lekarze uznali, że samopobranie jest niezgodne ze standardami leczenia. W leczeniu interferonem chory musi badać krew co tydzień - to konieczne, by prowadzić leczenie. W piątek lekarze uznali, że leczenie nie

Polscy naukowcy pomogli opracować nowe leki na raka

Polscy naukowcy pomogli opracować nowe leki na raka

Badania prowadzi polsko-kanadyjska spółka biofarmaceutyczna Helix Polska z siedzibą w Toronto i oddziałem w Warszawie. Najbardziej zaawansowane są prace nad preparatem o nazwie TIFN (Topical Interferon alpha-2b). Odpowiednio wczesne jego podanie może zapobiec powstaniu raka szyjki macicy wywołanego

Amerykański lekarz zakażony ebolą wrócił do zdrowia. Czy lek, który go uzdrowił, uratuje Afrykę?

Amerykański lekarz zakażony ebolą wrócił do zdrowia. Czy lek, który go uzdrowił, uratuje Afrykę?

pomóc chorym w Afryce, przyszedł jednak moment wątpliwości. - Nie wiemy, czy pacjentom pomógł lek czy po prostu zwykła, nowoczesna opieka lekarska - w "The New York Times" oświadczył Bruce S. Ribner, profesor chorób zakaźnych i szef grupy zaangażowanych w leczenie dwójki pacjentów w Emory

Stwardnienie rozsiane lepiej leczone

terapeutycznego, czyli leczenie interferonem, mogli korzystać tylko pacjenci w wieku 16-40 lat. To się zmieni.- Obniżamy limit wiekowy do 12 lat i likwidujemy dolny próg - ogłosił wczoraj Adam Fronczak, wiceminister zdrowia. - Na rynku pojawi się też nowy lek - tysabri. Będzie podawany osobom, u których terapia

Przełom w walce ze śmiertelnym wirusem. Nadzieja dla 160 mln chorych na WZW typu C

Przełom w walce ze śmiertelnym wirusem. Nadzieja dla 160 mln chorych na WZW typu C

działanie interferonu - podstawowego środka stosowanego przez lata w leczeniu wirusowych zapaleń wątroby. Owszem, dzięki niemu utrzymywałem swoich pacjentów przy życiu. Ale jakim kosztem. Dla wielu osób skutki zażywania interferonu były tak dotkliwe, że musiały np. odejść z pracy. Często zdarzało się też

Nie skazujcie mnie na śmierć

Nie skazujcie mnie na śmierć

dzień wcześniej zawarliśmy z Funduszem umowę na Terapeutyczny Program Zdrowotny, czyli na leczenie raka nerki terapią niestandardową, ale nie przysługuje ona chorym leczonym wcześniej inną metodą. A pani Janina przecież dostawała interferon. Dlatego Centrum prosi Fundusz o kolejne potwierdzenie, że może

Emigracja za zdrowiem

Emigracja za zdrowiem

niespełna 5 tys. z ponad 20 tys. osób chorujących w Polsce na SM (miesięczna dawka interferonu kosztuje minimum 2,2 tys. zł). W Holandii pacjent współdecyduje o tym, który lek dostanie. Nie ma żadnego wyznaczonego okresu leczenia. - Kiedy dzieci podrosły, chcieliśmy wrócić, żeby w Polsce chodziły do szkoły

Pacjentka ze stwardnieniem rozsianym pozwała również NFZ

Pacjentka ze stwardnieniem rozsianym pozwała również NFZ

ministra zdrowia lek trafił na listę leków refundowanych z początkiem 2013 roku, ale przez kilka miesięcy nadal nie był dostępny w polskich szpitalach. Ze względu na wysoką cenę (miesięczna kuracja kosztuje ok. 8 tys. zł) nie jest sprzedawany w aptekach, lecz wydawany przez placówki medyczne.We Wrocławiu

Szpitalne dożywocie dla chorych na białaczkę

Szpitalne dożywocie dla chorych na białaczkę

, leczy się interferonem. Bierze go trzy razy w tygodniu. Tak będzie do końca życia. Chociaż Froncek może brać lek w domu, Narodowy Fundusz Zdrowia każe mu leżeć w szpitalu. - To takie leczenie zza biurka. Żadne tam zresztą leczenie, tylko stwarzanie ludziom problemów - oburza się Froncek. Podobny

Duży sukces polskich naukowców: nowa terapia na stwardnienie rozsiane

Duży sukces polskich naukowców: nowa terapia na stwardnienie rozsiane

osłonki mielinowe swoich własnych nerwów. Może się to objawiać m.in.: zaburzeniami wzroku, niesprawnością koordynacji ruchowej, drżeniem, osłabieniem czy nawet paraliżem jednej kończyny lub kilku.- W terapii SM w pierwszej kolejności stosuje się obecnie interferon beta i glatiramer, których skuteczność

Lek skuteczny, ale groźny dla dzieci

nie dostanie. - Dlaczego? Dzieci, które zaczęły leczenie w zeszłym roku, miały na nią szansę, a Ewa już nie? - pyta zrozpaczona mama dziewczynki. W całym kraju na terapię przeciwwirusową czeka 160 małych pacjentów. - Ta terapia budzi liczne kontrowersje. Interferon pegylowany nie jest

Fundusz zrozumiał chorych na białaczkę

tygodniu. Tak będzie do końca życia. Przez lata NFZ-et pozwalał na wydanie leku do domów. W tym roku zmienił przepis i zażądał, by lek podawano jedynie w warunkach ambulatoryjnych. To oznacza, że wszyscy chorzy leczeni interferonem musieliby niemal cały czas przebywać w szpitalu. Podobny problem dotyczył

Wrocławianka pozwała NFZ. Walczy o lek ratujący życie

Wrocławianka pozwała NFZ. Walczy o lek ratujący życie

Dziewięć lat temu u Doroty Zielińskiej tuż przed maturą zdiagnozowano agresywną postać stwardnienia rozsianego. Lek o nazwie interferon był wtedy w Polsce nowością, na Dolnym Śląsku podawano go tylko w jednym szpitalu. Dorota nie zakwalifikowała się na leczenie refundowane przez NFZ. Za namową

Nie zgadzasz się na biopsję? Wypadasz z terapii

Nie zgadzasz się na biopsję? Wypadasz z terapii

leczenie przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C interferonem państwo refunduje dziś blisko 6,5 tys. pacjentom. Rocznie wydaje na terapię ponad 100 mln zł. Jednocześnie na refundowaną terapię czekają tysiące chorych, przykładowo: w Zielonej Górze - ok. 200 osób, w Poznaniu i we Wrocławiu - ok. 400

Lekarze omal nie wmówili mi, że jestem zdrowy - mówi chorujący na stwardnienie rozsiane

Lekarze omal nie wmówili mi, że jestem zdrowy - mówi chorujący na stwardnienie rozsiane

ojciec mnie namówił. Jego zdaniem nie symulowałem, lecz naprawdę miałem kłopoty z prawą stroną ciała. Umówił mnie na wizytę do ortopedy w renomowanej prywatnej klinice. - Wie pan, w sporze pacjenta z lekarzem rację ma zazwyczaj pacjent - powiedział lekarz po wysłuchaniu mojej historii. - Skoro pan

Mam raka i dość proszenia o leczenie. Idę do sądu

Mam raka i dość proszenia o leczenie. Idę do sądu

cofać - postępuje. Że tak właśnie wygląda leczenie chorych na raka nerki interferonem, od dwóch lat mówi prof. Cezary Szczylik, kierownik Kliniki Onkologii w Wojskowym Instytucie Medycznym w Warszawie. - Rak nerki nie jest jednolitą chorobą, jest go kilka rodzajów i trzeba próbować leczenia różnymi

Lek na raka nerki musiała kupić sama, NFZ nie pomógł

Lek na raka nerki musiała kupić sama, NFZ nie pomógł

Krakowskie Centrum Onkologii po raz kolejny prosi NFZ o opłacenie leczenia dla swojej pacjentki Janiny Orczyk chorej na raka nerki. Fundusz sam nie chce podjąć decyzji.Kobieta pod koniec ubiegłego roku była leczona interferonem, ale lek nie zatrzymał choroby, pojawiły się przerzuty do płuc

Przełom w leczeniu raka nerki?

sunitinibu. Przez cztery tygodnie otrzymywała go połowa z 750 chorych z zaawansowanym, dającym już przerzuty rakiem nerkowokomórkowym. Druga połowa była leczona interferonem. Okazało się, że średni czas przeżycia w przypadku interferonu wyniósł pięć miesięcy. Pacjenci leczeni sunitinibem żyli ponad dwa razy

Komentuje Dr Grażyna Cholewińska z Wojewódzkiego Szpitala Zakaźnego w Warszawie

W Polsce mamy ok. pół miliona osób zakażonych wirusem żółtaczki typu C. Leczymy je, zgodnie z międzynarodowymi standardami, interferonem z rybawiryną. Problem w tym, że pieniędzy na terapię jest wciąż za mało i np. w Warszawie leczy się obecnie tylko 200 osób. Cieszę się, że pojawił się nowy

Pacjentka chora na raka wygrała batalię z NFZ

przyniósł polepszenie stanu zdrowia. W aptece 112 tabletek, czyli miesięczna kuracja, kosztuje 16 tys. zł. Krakowskie Centrum Onkologii tłumaczyło się: "Podaliśmy interferon, a w takim przypadku NFZ nie refunduje już leczenia żadnym innym preparatem. Choć pisaliśmy, że w tym przypadku sprawę traktować

Pionierskie terapie, zabiegi, nowe leki. Wielkie nadzieje medycyny 2013

Alzheimer. Mózg pod napięciem Tonący brzytwy się chwyta - tak można podsumować projekt, o którym w styczniu poinformowali badacze z Kanady i USA. Oni sami przyznali bowiem, że ich eksperymenty to skutek tego, że wszystkie dotychczasowe próby leczenia choroby Alzheimera za pomocą środków

Zatrzymać atak wirusów

ważna jest skuteczność leczenia. Niestety, dotychczasowe formy terapii są skuteczne u mniej niż 50 proc. pacjentów. Stosuje się w nich tzw. pegylowany interferon alfa-2a (wzmacniający i pobudzający do pracy układ odpornościowy) i rybawirynę (środek antywirusowy). Teraz jest nowy środek - telaprevir

Jak żyć z hashimoto. Opowiada dr Wiesław Grzesiuk

. interferon, sulfonamidy, sole litu. Ale w 90 proc. przypadków powodem niedoczynności jest to, że tarczycę niszczy sam organizm! To znaczy? - Układ odpornościowy ulega zaburzeniom i zwraca się przeciwko komórkom tarczycy. Zaatakowana tarczyca staje się niezdolna do wydajnej syntezy hormonów. To tzw. choroba

Leczenie alergii grzybami witalnymi

można nieliczne prace dotyczące wpływu ekstraktów z grzyba Reishi na zwiększenie skuteczności immunoterapii alergenowej roztoczami kurzu domowego, poprzez zwiększenie poziomu interferonu i zmniejszenie stężenia cytokin prozapalnych.W jednej z prac wykazano zmniejszenie nasilenia reakcji

Sami z SM

. preparatami immunomodulacyjnymi pierwszego rzutu (interferony) 7-8 proc. chorych. Tymczasem w większości krajów Unii Europejskiej jest to ok. 30 proc. Na dodatek w Polsce wszystko zależy od województwa, w którym mieszka chory. W jednych przeznacza się więcej pieniędzy na refundację leczenia, w innych mniej

Nowa era w walce z WZW typu C?

HCV jest tym trudniejsza, że w odróżnieniu od swojego krewniaka - HBV (wywołującego zapalenie wątroby typu B) na HCV nie ma szczepionki (i jak twierdzą eksperci, w najbliższych latach nie ma co na nią liczyć). W chwili obecnej leczenie WZW typu C polega na tym, że pacjent przez prawie rok zażywa

Jak dziś leczy się żółtaczkę typu C

Największe szanse na wyeliminowanie wirusa żółtaczki typu C daje leczenie interferonem zaraz po wykryciu pierwszych objawów choroby. W grupie chorych, u których leczenie rozpoczęto po trzech miesiącach od zakażenia, już po trzech tygodniach terapii nie można było wykryć wirusa we krwi, a poziom

Przekleństwo rzadkiej choroby

. - Na roczną kurację chorych na raka nerki potrzebne jest tyle pieniędzy, ile szpital ma na leczenie wszystkich chorych na nowotwory - mówił Rafał Staszewski, rzecznik prasowy szpitala przy ul. Łąkowej.Większości zostaje powszechnie dostępny interferon. - Według najnowszych doniesień ten lek jest

Szansa dla wątroby

Z badań zaprezentowanych na dorocznym kongresie Europejskiego Towarzystwa Badań Wątroby (EASL) wynika, że jednoczesne podawanie ribaviryny (leku przeciwwirusowego) i modyfikowanego interferonu (białka wpływającego na układ odpornościowy) pozwala uwolnić od wirusa ponad 61 proc. poddanych takiej

Dr Mrukowicz do rodziców, którzy odmawiają szczepień: Ryzykujecie życie dziecka

. Przewlekłe WZW typu B - a tym kończy się zakażenie noworodka podczas porodu przez mamę nosicielkę wirusa - może prowadzić do nowotworu, leczenie choroby to niezwykle obciążająca organizm terapia interferonem i wieloma lekami. Gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych to bardzo groźne powikłanie, którego

Żółtaczka. Lek przeciw AIDS zwalcza WZW B

wartości niewykrywalnych w testach, a nawet doprowadzić do serokonwersji (wytworzenia przeciwciał zwalczających wirusa). Jej skuteczność podczas rocznego leczenia jest porównywalna z jedynym dostępnym dotychczas preparatem - interferonem alfa. W przeciwieństwie do niego lamiwudyna jest jednak (a dowiodły

Jak leczymy raka w Polsce

do leczenia sutentem, bo wcześniej była leczona interferonem. Na Pomorzu NFZ odmówił innej pacjentce z rakiem sutka leczenia herceptyną, bo ma zaatakowane więcej węzłów chłonnych, niż to przewiduje program leczenia tej choroby. Procesy sądowe, jakie pacjenci już teraz wytaczają NFZ i ministerstwu

Nowy sposób na wirusa HCV

przyszłości to się nie zmieni. Oczywiście całkiem bezbronni nie jesteśmy. Lekarze podają zakażonym tzw. pegylowany interferon alfa-2a (wzmacniający i pobudzający do pracy układ odpornościowy) i rybawirynę (środek antywirusowy). Jednak taka terapia jest skuteczna tylko u ok. połowy pacjentów, a w dodatku wiąże

Jaka pomoc dla chorych na SM

Dowiedz się gdzie szukać wsparciaJednym z wielu problemów, jakie mają chorzy na SM jest bardzo ograniczony dostęp do leczenia. Nowoczesne leczenie interferonami lub octanem glatirameru jest bardzo drogie, tymczasem NFZ finansuje je tylko w ograniczonym zakresie - tylko na jakiś czas i pacjentom w

Za co pacjenci będą płacić

bankowania krwi pępowinowej (dziś i tak płacimy za to z własnej kieszeni), kruszenia kamieni nerkowych ultradźwiękami, leczenia interferonem stwardnienia rozsianego (metoda kosztowna, o skuteczności potwierdzonej tylko w niektórych przypadkach), leczenia otyłości metodami chirurgicznymi (np. zmniejszenie

Geny na talerzu

wyprodukowali tysiące mikrobów, roślin i zwierząt zaopatrzonych w obce geny. Jednym z pierwszym osiągnięć było stworzenie bakterii Escherichia coli produkującej ludzką insulinę. W podobny sposób produkuje się dziś sporo ważnych leków i szczepionek (m.in. stosowany w leczeniu SM interferon czy szczepionkę

Szef Śląskiego Oddziału NFZ zrezygnował ze stanowiska

dopiero w sierpniu, kiedy SLD zapewnił sobie większość w radzie kasy. Kurek i jego zastępcy zaczęli od wojny z poprzednikami. Zarzucili im, że zbyt wiele pieniędzy wydali na leczenie w przychodniach i szpitalach, zamiast oszczędzać na ciężkie czasy. Zrezygnowali z wszystkich programów zdrowotnych

Tarczyca

. Lekarz może też skierować na USG tarczycy, scyntygrafię, a jeśli stwierdzi obecność guza - biopsję. Leczenie niedoczynności jest trudne? Przeciwnie, niezwykle proste. Polega na podawaniu brakujących hormonów. To bardzo dobre i niedrogie preparaty, zażywa się je doustnie raz dziennie rano

Wajcha na walkę

badanie cztery razy, wynik ten sam. W gabinecie hematologa w Świętokrzyskim Centrum Onkologii w Kielcach słyszy: przewlekła białaczka szpikowa.Jacek: - Pierwsze pytanie: dlaczego? Drugie: dlaczego ja? W końcu: co zrobić, żeby jednak żyć? Dostaje interferon, podstawowy w Polsce lek na raka. Życie układa

54-letnia Krystyna z Rzeszowa chora na białaczkę nie będzie leczona z pieniędzy Narodowego Funduszu Zdrowia

Od nowego roku zarząd NFZ w kryteriach kwalifikowania pacjentów zastrzegł, że będzie płacił tylko za leczenie tych, którzy nie przekroczyli 50 roku życia. - Do końca ubiegłego roku leczyłam białaczkę w krakowskiej klinice. Pod koniec grudnia tamtejsi lekarze zaopatrzyli mnie w tabletki na okres

NFZ dyskryminuje starszych pacjentów

Lekarze alarmują: NFZ musi jak najszybciej zmienić zasadę, zgodnie z którą najdroższym lekiem na rynku leczy się tylko tych chorych na białaczkę, którzy mają mniej niż 50 lat. Sprawa dotyczy kilkuset osób w Polsce Chodzi o leczenie bardzo drogim lekiem o nazwie Glivec. Miesięczna kuracja tym

Za co mielibyśmy płacić u lekarza

(pomaga ona dzieciom z porażeniem mózgowym mniej cierpieć z powodu spastyczności - w poprzedniej wersji ta metoda leczenia miała być płatna); chorzy na SM będą mogli starać się o dofinansowanie leczenia interferonem; żadna z procedur z zakresu położnictwa i ginekologii nie będzie płatna; zniknęły

Atakuje nas zarazek, na którego nie ma szczepionki

można już na szczęście leczyć. Nie ma na razie 100-proc. metody, ale w wielu przypadkach możliwe jest zahamowanie postępów choroby, a nawet jej całkowite wyleczenie dzięki takim środkom jak interferon (pobudzający nasz układ odpornościowy) i rybawiryna (hamująca namnażanie się wirusów). Co zrobić, by

Skuteczny lek na żółtaczkę typu C?

leczenie interferonem i rybawiryną daje dobre efekty tylko u połowy pacjentów. Jeszcze gorsze wyniki uzyskuje się u osób zakażonych tzw. genotypem 1, który jest najpowszechniejszą odmianą wirusa w Europie, w tym i w Polsce.Nowe sposoby walki z niewidocznym wrogiem są więc bardzo poszukiwane. O jednym z

Żółtaczka. Wirus zapalenia wątroby typu C

wykrywana przypadkowo - gdy lekarza zaniepokoją wyniki badań krwi wskazujące na podwyższony poziom enzymów wątrobowych albo wtedy, gdy już dochodzi do poważnego uszkodzenia wątroby. Lekarze potrafią jedynie modyfikować przebieg choroby, podając leki stymulujące układ odpornościowy. - Leczenie interferonem

Glivec - lek, który dał nadzieję chorym na raka

leczeniu innego typu nowotworu. Zacząłem łykać te pigułki i już po dwóch miesiącach poczułem się, jakbym się na nowo narodził. Wróciły siły i chęć do działania. Dziś jestem w stanie normalnie żyć i pracować. Trzeba wiedzieć, gdzie uderzyć Te dwie historie wysłuchane przeze mnie w trakcie wielkiego

IBA Bioton, czyli biotechnologia po polsku

somatotropiną - hormonem wzrostu (stosowanym m.in. do leczenia karłowatości i tzw. zespołu Turnera) oraz nad tzw. interferonami - lekami przeciw żółtaczce typu B. Umowa zakłada dotacje w wysokości 13,2 mln zł (jak podaje biuro prasowe MNiI, ogólny koszt projektu to ok. 60 mln zł). Jak mówi Piotr Borowicz - o

Klonowanie. Myszy

hodowlanych, w tym też takich, które produkują związki potrzebne medycynie: hormon wzrostu, alfa-interferon i in. Jakby tego było mało, w tym samym numerze "Nature" ukazują się dwie inne prace dotyczące klonowania. Jedna z nich sygnowana jest przez Iana Wilmuta - "ojca" Dolly. Z obu wynika

Doustny lek na stwardnienie rozsiane coraz bliżej

istotną skutecznością w leczeniu tej postaci choroby oraz że jego terapeutyczna dawka 0,5 mg jest bezpieczna. Fingolimod został zsyntetyzowany w 1992 r. jako pochodna myriocyny - produktu przemiany materii grzyba z gatunku Isaria sinclairii. Początkowo miał być lekiem stosowanym w celu prewencji

Rybawiryna

wszystkich chorób powodowanych przez te wirusy. ZastosowanieLek stosowany jest w leczeniu przewlekłej formy wirusowego zapalenia wątroby typu C w połączeniu z interferonem alfa-2a lub alfa-2b oraz z peginterferonem alfa-2a lub alfa-2b (peginterferony to inaczej interferony pegylowane czyli z dołączoną cząsteczką

Idiopatyczne włóknienie płuc

dawek N-acetylocysteiny.W fazie badań klinicznych znajduje się terapia interferonem-?. Radykalną metodę leczenia idiopatycznego włóknienia płuc stanowi przeszczepienie płuca.W 2008 roku w zaleceniach British Thoracic Society umiejscowiono leczenie wspomagające jako istotne w terapii idiopatycznego

Imatynib

) z chromosomem Philadelphia (bcr-abl, Ph+), którzy nie kwalifikują się do zabiegu transplantacji szpiku jako leczenia pierwszego rzutu. Leczenie dorosłych pacjentów oraz dzieci i młodzieży z CML Ph+ w fazie przewlekłej, gdy leczenie interferonem alfa jest nieskuteczne lub w fazie akceleracji choroby

Telbiwudyna

należy monitorować stan pacjentów z marskością wątroby przyjmujących telbiwudynę, ponieważ istnieje ryzyko pogorszenia wydolności wątroby i zaostrzenia zapalenia wątroby, należy kontrolować pacjentów, u których zakończono leczenie telbiwudyną, ponieważ może u nich również nastąpić zaostrzenie zapalenia

Białaczka włochatokomórkowa

w podejściu do leczenia tego podtypu białaczki. Związana ona była ze stosowaniem coraz to nowych substancji leczniczych o zwiększającej się skuteczności. Początkowo stosowano częściowe lub całkowite usunięcie śledziony (splenektomię) i leczenie rekombinowanym interferonem alfa (naturalnie powstający

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.
Zasady zachowania poufności. O Wikipedii. Korzystasz z Wikipedii tylko na własną odpowiedzialność. Materiał pochodzący z Wikipedii został zmodyfikowany poprzez ograniczenie liczby przypisów. Wikipedia® is a registered tradmark of the Wikimedia Foundation.